ەكسپورتتان يمپورت باسىم

«الەم ەكونوميكاسىنىڭ بىرتىندەپ ءوزىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءوسىم ۇردىسىنە ورالۋى شيكىزاتقا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا جانە قازاقستاندىق ەكسپورتتىڭ نەگىزگى پوزيتسيالارى باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلدى», دەيدى ۇلتتىق بانك تولەم بالانسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان وسپانوۆ.

ەكسپورت ءوسىمىنىڭ 27,2 پا­يىزعا (60,2 ملرد دوللار), يمپورت ءوسىمىنىڭ 6,6 پايىزعا (39,4 ملرد دوللار) ءوسۋى سەبەپتى وت­كەن جىلى سىرتقى ساۋدا 18,1 پا­يىز­عا, 99,6 ملرد دوللارعا ءوسىم كور­سەت­كەن. ساۋدا بالانسى 20,7 ملرد دول­لار پروفيتسيتپەن قالىپ­تاس­قان. ەكسپورت وسىمىنە مۇناي, گاز كون­دەنساتى, ءتۇستى جانە قارا مەتالل ەلەۋلى اسەر ەتكەن. ايتا كەتە­يىك, مۇناي مەن مەتالدىڭ ءوزى ەكس­پورت­تىڭ 70 پايىزىن تولتىرادى.

«يمپورت 6,6 پايىز, 39,4 ملرد دوللارعا ۇلعايىپ, 2019 جىلعى داعدارىسقا دەيىنگى دەڭگەيىنە جاقىندادى. تۇتىنۋشىلىق يم­پورت سوڭعى التى جىلداعى رە­كورد­تىق مەجەگە جەتتى – 12,3 مدرد دوللار. 2020 جىلى كەيىنگە قال­دىرىلعان شىعىستاردى ىسكە اسىرىلۋىنا, كارانتين شەكتەۋلەرى مەن حالىقتىڭ تولەم قابىلەتى سۇرانىسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى يمپورتتىق اۆتوكولىك, كومپيۋتەر جانە ءموبيلدى تەلەفونداردى ساتىپ الۋ قارقىنى ارتتى. بۇل تاۋارلاردىڭ جيىنتىق ءوسىمى 1,5 ملرد دوللاردى (+53,3 پايىز) قۇرايدى», دەيدى ن.وسپانوۆ.

ۇلتتىق بانك وكىلىنىڭ سوزىنە قاراساق, يمپورت 2015 جىلدان بەرى ەكسپورتتان باسىم ءتۇسىپ كەلە جاتىر.

قازاقستان بىلتىر سىرتقى ساۋدانى نەگىزىنەن ازيا ەلدەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىپتى. كورسەتكىش 33,3 ملرد دوللاردى نەمەسە 32,8 پايىزدى قۇراعان. ودان كەيىنگى ورىندا 32,8 ملرد دوللارمەن (32,3 پايىز) تمد ەلدەرى ورنالاسسا, ۇشتىكتە 31,5 ملرد دوللارمەن (31,1 پايىز) ەۋروپا قۇرلىعى ورنالاسقان.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋرو­سىنىڭ اق­پا­رىن­شا, 2021 جىلى قازاقستان ەۋروپا ەلدەرىنە كوبى­رەك تاۋار ەكسپورتتاعان. ءبىر جىل­دا كارى قۇرلىققا 25,2 ملرد دول­لار­دىڭ تاۋارى جەتكىزىلىپتى. بۇل بۇكىل ەكسپورت كو­لەمىنىڭ 41,8 پايىزى. سونىڭ 8,8 ملرد دول­لارى – يتالياعا, 4,3 ملرد دوللارى – ني­د­ەر­لاندىعا, 2,3 ملرد دوللارى فران­تسياعا تيە­سىلى. ال قازاقستانعا تاۋار جەت­كىزۋ تۇر­عىسىنان رەسەيدىڭ (17,3 ملرد دول­لار) جانە قىتايدىڭ (8,3 ملرد دوللار) ءباسى جوعارى.

جالپى, تاۋار اينالىمى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى 10 ساۋدا سەرىكتەسى قاتارىنا – رەسەي, قىتاي, يتاليا, نيدەرلاندى, تۇركيا, وزبەكستان, وڭتۇستىك كورەيا, گەرمانيا, ءۇندىستان جانە يسپانيا كىرەدى.

ەلىمىزدەن وزگە ەلدەرگە نەگى­زىنەن قانداي ونىمدەر ساتىلاتىنىن ءىشىنارا جوعارىدا اتاپ وتتىك. سونى تولىقتىرا كەتەر بولساق, قازاقستان بىلتىر شيكى مۇنايدى, مىستى, فەر­روقورىتپالاردى, تابيعي گازدى, ۋران مەن رۋدانى, تەمىر مەن بيدايدى كوپ ساتقان. ەسە­سىنە, ەسەپتەۋ ماشينالارىن, اۆتو­كولىك شاناعى مەن كولىك بول­شەك­تەرىن, تەلەفون اپپاراتى مەن ءدارى-دارمەكتى, ۆاكتسينا مەن سارى­سۋدى سىرتتان اكەلىپتى.