قازاقستان • 03 ناۋرىز, 2022

قوعام كەلبەتى ساۋالداما كەزىندە اڭعارىلادى

285 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى بيىل اقپاندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە الەۋمەتتىك مونيتورينگ جۇرگىزىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن ايقىندادى. جۋىردا اتالعان ينستيتۋت اتقارىلعان جۇمىستى قورىتىندىلاپ, «قوعام كەلبەتى» جوباسىنىڭ اياسىندا مونيتورينگ ناتيجەلەرىن باق وكىلدەرىنە تانىستىردى.

قوعام كەلبەتى ساۋالداما كەزىندە اڭعارىلادى

– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ۇسىن­عان ەدى. بۇل رەتتە ءبىز­دىڭ ينستي­تۋت الەۋمەتتانۋلىق زەرت­تەۋ­لەر جۇر­گىزۋ ارقىلى اتالعان تۇ­جى­رىمدا­­ما­نىڭ جۇزەگە اسۋىنا بارىنشا ۇلەس قو­سىپ وتىر. مۇنداي زەرت­­تەۋلەر بىر­نە­شە جىل قاتارىنان قولعا الى­نىپ كە­لە­دى. بيىل ءبىز زەرتتەۋ نا­تيجە­سىن  تا­نىس­­تىرۋ ماقساتىندا «قوعام كەل­بەتى» جوبا­سىن قولعا الدىق. بۇگىنگى ءىس-­شا­را – سول اۋقىمدى جوبانىڭ باستا­ما­سى دەپ بىلىڭىزدەر, – دەدى اتالعان ينس­­تيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الۋا جولدىبالينا.

بۇل الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋلەر اقپاننىڭ 7-18 كۇندەرى ارالىعىندا ءوتىپ, وعان باس-اياعى 6 800 رەسپوندەنت قاتىستى. 18 جاستان اسقان ءاربىر قازاقستاندىق ازاماتتىڭ زەرتتەۋگە قاتىسۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا زەرتتەۋ ادىستەمەسى بويىنشا كوپ ساتىلى ستراتيفيكاتسيالىق ىرىكتەمە ءتۇرى قولدانىلدى. ينستيتۋتتىڭ الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى جاننا كارىموۆا وسىلاي دەپ وتىر.

– ءۇي شارۋاشىلىعىنداعى ءاربىر رەس­پوندەنت كۆوتا بويىنشا جاسى, جىنىسى جانە ۇلتى بويىنشا ىرىكتەلدى. ساۋالداما face-to-face (بەتپە-بەت) سۇحبات فورماتىندا جۇرگىزىلدى. زەرتتەۋ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ 17 وڭىرىندەگى 185 قالالىق جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى قاتىستى. ىرىكتەمە وڭىرلەردەگى حالىق سانىنا قاراي پروپورتسيونالدى ەسەپ­تەلدى. رەسپوندەنتتەردىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق سيپاتتامالارىنا نازار اۋداراتىن بولساق, ىرىكتەمە كولەمىندە قازاقستانىڭ ەرەسەك تۇرعىندارىنىڭ نەگىزگى پارامەترلەرى ساقتالعانىنا كوز جەتكىزۋگە بولادى. وسىلايشا, 6 800 رەسپوندەنتتىڭ 60,4%-ى قالا تۇرعىندارى بولسا, قالعان 39,6%-ى – اۋىل ازامات­تارى. سونىڭ 55,4%-ى – ايەلدەر, ال 44,6%-ى – ەر زاماتتار. ۇلتتىق قۇرامى بويىنشا ىرىكتەمە جالپى رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەرگە سايكەس كەلەدى, – دەدى ءبولىم باسشىسى.

ج.كارىموۆانىڭ ايتۋىنشا, زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرىنە ءمان بەرگەن ءجون. ماسەلەن, حالىقتىڭ ءوز ءومىرى مەن ءارتۇرلى اسپەكتىگە قاناعاتتانۋ دەڭگەيىن انىقتاۋ ماقساتىندا رەسپوندەنتتەرگە بىرقاتار سۇراق قويىلىپتى.

– زەرتتەۋ ناتيجەسىندە رەسپوندەنت­تەردىڭ 65,5%-ى تاۋارلار مەن قىز­مەت­­تەردىڭ باعاسىنا, 53,2%-ى ءوز ەل­دى مەكەنىنىڭ ەكولوگيالىق احۋالىنا, 51,7%-ى جول ساپاسىنا, 45,6%-ى مە­­­دي­تسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى­نا جانە 44,7%-ى كىرىس دەڭگەيىنە قاناعاتتانبايتىنى انىقتالدى. كەيىنگى 9 اي كولەمىندەگى وزگەرىستەرگە زەر سالاتىن بولساق, بارلىق پوزيتسيا بويىن­شا قاناعاتتانباۋشىلىق ارتقانىن بايقاپ وتىرمىز. وسىلايشا, 2021 جىلعى ماۋسىم ايىمەن سالىستىرعاندا باعا دەڭگەيىمەن قاناعاتتانباۋ كورسەتكىشى 4,4%-عا, مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىمەن قاناعاتتانباۋشىلىق 7,5%-عا, ەكولوگيالىق احۋالعا كوڭىل تولماۋشىلىق 13,1%-عا ارتتى, – دەدى ج.كارىموۆا.

وڭىرلەردەگى ناتيجەگە كوز جۇگىرتسەك, اسىرەسە باتىس قازاقستان وبلىسىندا 86,6% رەسپوندەنت تاراپىنان, اقمولا وبلىسىندا 81,8% رەسپوندەنتتەن, اتىراۋ وبلىسىندا 78,9% رەسپوندەنت تاراپىنان ازىق-ت ۇلىك باعالارى مەن قىزمەت باعالارىنا الاڭداۋشىلىق باي­قالادى. ەكولوگيالىق احۋالعا كوڭىلى تولمايتىن رەسپوندەنتتەردىڭ سالماقتى ۇلەسى 4 وڭىردە تىركەلىپ وتىر: نۇر-سۇل­تان قالاسىندا – 66,6%, الماتى قالا­سىندا – 58,9%, پاۆلودار وبلىسىندا – 68% جانە قاراعاندى وبلىسىندا – 66,4%.

– رەسپوندەنتتەردىڭ جارتىسىنان كوبىسى, ياعني 60,9%-ى مەملەكەت حا­لىق ۇنىنە قۇلاق اسادى دەپ وتىر. سو­نى­مەن قاتار ساۋالداماعا قاتىسقان ازا­ماتتاردىڭ 33%-ى كەرىسىنشە, مەملەكەت ءوز ازاماتتارىنىڭ ۇنىنە قۇلاق اسپايدى, بۇگىندە بۇل قاعيدات قازاقستاننىڭ كەيبىر ايماقتارىندا تولىققاندى جۇمىس ىستەمەيدى دەگەن پىكىردە. الايدا 2021 جىلعى ماۋسىم ايىنداعى دەرەكتەرمەن سالىستىراتىن بولساق, مۇنداي كوزقاراستاعى رەسپوندەنتتەردىڭ ۇلەسى ازايدى. وڭ باعانى كوبىنەسە اۋىل تۇرعىندارى, تابىسى جوعارى ازاماتتار بەرىپ وتىر. قالا تۇرعىندارى, تابىسى تومەن جانە ورتاشا تومەن تابىسى بار ازاماتتار بۇل قاعيداتتىڭ جۇمىس ىستەۋىن تەرىس باعالاۋدا, – دەدى ا.جولدىبالينا.

سوڭعى جاڭالىقتار