«جاڭا قازاقستان» – ۇلتتىق يدەياعا اينالۋعا ءتيىس. ول ءبىزدى بىرىكتىرەتىن, بيىك ماقساتتارىمىزدى ايقىندايتىن جانە سوعان تولىق جاۋاپ بەرەتىن ارنا بولۋى كەرەك. جالپى, زامانا ءوزى تۋدىرعان, ۋاقىت ءوزى ايقىنداپ بەرگەن بۇل يدەيا ۇلتتىق يدەيا رەتىندە بۇگىنگى قازاقستان دامۋىنىڭ ىشكى قاجەتتىگىنەن, رۋحاني سۇرانىسىنان, مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋعا دەگەن شىن قۇشتارلىقتان تۋىندادى. كەز كەلگەن يدەيا مەملەكەت الدىندا تۇرعان ەڭ نەگىزگى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ, ۇلتتىڭ بولاشاقتاعى دامۋىنا وڭ اسەر ەتۋگە ءتيىس. «جاڭا قازاقستان» ءالى دە تولىققاندى يدەيا دەپ اتالماعانىمەن, ول ءبىزدىڭ ءوزىمىز جاققان جارىق شامشىراعىمىز رەتىندە قازاقستان حالقىن بىرىكتىرەتىن, ەلدىڭ باستى ماقساتتارىن ايقىندايتىن, ۇدەدەن شىعاتىن جانە حالىق كوكەيىندەگى كوپ تۇيتكىلدى سۇراقتارعا سونى جاۋاپ بەرەتىن يدەيا رەتىندە ورىستەۋى كەرەك.
جالپى يدەيانىڭ جوسپارلى جۇزەگە اسۋىنا ارينە حالىق, بىراق ودان دا بۇرىن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى, ياعني جوعارعى بيلىك ىنتالى, ق ۇلىقتى بولۋعا ءتيىس. اۋەلى قوعامداعى جىلدار بويى قوردالانىپ كەلگەن ماسەلەلەردىڭ ءتۇپ توركىنىنە شىنايى ءۇڭىلىپ, ولاردىڭ شەشىلۋ جولدارى جوسپارلانۋى كەرەك. ايتپەسە, باسىندا ءبۇتىن باسپاناسى جوق, جالاقىسى ماردىمسىز, قارىزى شاش ەتەكتەن ورتا شارۋا (دەنى جاستار) ونداي ۇلكەن يدەيالاردى جىلدام جۇزەگە اسىرا المايدى. قازاقشا ايتقاندا, «اش بالا توق بالامەن وينامايدى». ماركسشە ايتساق, سانانى تۇرمىس بيلەيدى. سونىمەن قاتار ءبىز مۇنداي يدەيالاردىڭ ەڭ الدىمەن, مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ءۇشىن كەرەك ەكەندىگىن ەرەكشە ەسكەرۋگە ءتيىسپىز. وزگە ۇلتتاردىڭ الدىندا قازاق مۇددەسى تاپتالماۋى كەرەك. ارينە, ەڭ الدىمەن قازاق ءتىلىنىڭ قاناتى قاساقانا قىرقىلماۋى ءتيىس.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاڭا قازاقستان ءتىلى – ول قازاق ءتىلى بولۋى شارت.
ءتىل – قۇرال. ءتىل – كەلەشەك. ءتىل – تىرەك. ءبىز «جاڭا قازاقستان» تاريحىن اتا-بابامىزدان اماناتقا قالعان ەڭ باي مۇرامىز, قۇندى دا قاسيەتتى ءتىرى جادىگەرىمىز – قازاق تىلىندە جازۋعا ءتيىسپىز. قاستەرلى ءتىلدىڭ اياسىن ايرىقشا كەڭەيتۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە كۇشەيىپ كەلەدى. ول ۇلتارالىق قاتىناس ءتىلى بولاتىن كەزەڭگە دە كەلىپ جەتتى. الايدا ول ءۇشىن ءبارىمىز بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋىمىز قاجەت. كەز كەلگەن ۇلتتىڭ, كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ بيىك ماقساتتارعا جەتۋى ول – ءوزارا قارىم-قاتىناس ءتىلىنىڭ قانشالىقتى ومىرشەڭ ەكەندىگىنە تىكەلەي بايلانىستى.
ءتىلدىڭ تۇتاستىعى – ۇلتتىڭ تۇتاستىعى. وسىندايدا ەسىمىزگە ەجەلگى دۇنيە تاريحىنان بەلگىلى «ۆاۆيلون مۇناراسى» اڭىزى ەسكە تۇسەدى. «ۆاۆيلون مۇناراسى» – «قۇدايعا بارار قاقپا» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. ۆاۆيلوندىقتار اتالعان قاقپانى ياكي مۇنارانى قوسوزەننىڭ ورتاسىنداعى ايگىلى قالانىڭ قاق ورتاسىنا قۇدىرەتتى ماردۋك دەگەن قۇدايلارىنا ارنايدى. اڭىز بويىنشا عالامات مۇنارا كوككە جەتۋگە از قالعاندىقتان, قۇداي ءوزىنىڭ پەندەلەرى جاساعان كۇپىرلىككە قاھارلانىپ, مۇنارا سالۋشىلاردىڭ ءتىلىن ساپىرىلىستىرىپ, ءبىر-ءبىرىن تۇسىنبەس ءۇشىن ارالاستىرىپ جىبەرگەن دەلىنەدى. شىنىندا دا, بۇل مۇنارانى ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى: مىسىرلىقتار, يۋدەيلەر, اسسيريالىقتار جانە ت.ب. سالعان دەسەدى. ولاردىڭ كوبىن باسقا جاقتان وسىنداي قۇرىلىستاردى سالۋ ءۇشىن ايداپ اكەلگەن. عالىمدار زەرتتەگەندەي, ۆاۆيلوندىق باقىلاۋشىلاردىڭ تاياعىنىڭ استىندا اۋىر حالدە جۇمىس ىستەگەن قۇرىلىسشىلار ءبىر-ءبىرىنىڭ ءتىلىن تۇسىنبەي, ىعى-جىعى, بەي-بەرەكەت تىرشىلىك كەشكەن. جۇمىس ونبەگەن. وسىدان «ۆاۆيلون ساپىرىلىسى» تۋرالى اڭىز قالادى. ادامزات قاشاندا ءوزىنىڭ ورلەۋ كەزەڭىن تاريحي سانامەن ساباقتاستىرىپ وتىراتىنىن ەسكەرسەك, ءبىز دە انا ءتىلىمىزدىڭ ەرتەڭگى بولاشاعىنا الاڭداعان تۇستا وسىنداي تاريحتاردى جاس ۇرپاققا جاڭاشا وقىتۋىمىز كەرەك.
ءبىزدىڭ جاڭا قازاقستان يدەيامىز – ول بولاشاق جولى. وسى جولدا ءبىر-ءبىرىمىزدى ەركىن ۇعىستىراتىن, بەرىك تۇتاستىراتىن, ءبىر-ءبىرىمىزدى تەرەڭ ءتۇسىنىستىرىپ تىزە قوستىرتاتىن ءتىل ساياساتى ۇنەمى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋگە ءتيىس. ال ءبىر-ءبىرىمىزدى تۇسىنۋگە تىرىسپاي, ءارتۇرلى تىلدە شۇلدىرلەسەتىن بولساق, جوعارىداعى اڭىزداي ويعا العان ءىسىمىز ورتا جولدا توقتايدى.
ءبىز كوپ جاعدايدا «وتان – وتباسىنان باستالادى» دەگەن اتالى ءسوزدى تەرەڭىنە ۇڭىلمەي بەتىنەن قالقىپ قولدانىپ جاتامىز. وتان – جەكە تۇلعا. ءسىزدىڭ ەل مۇراتى ءۇشىن جاساعان ءاربىر ىزگى ءىس-ارەكەتىڭىز ول – وتانعا قىزمەت. ءبىز انا ءتىلىمىزدى قازان-وشاقتىڭ قاسىندا عانا قولدانباۋىمىز كەرەك. قازاق قازاقپەن قازاقشا سويلەسۋى بۇلجىمايتىن قاعيداعا اينالعان كەزدە عانا ءتىلدىڭ تامىرى تەرەڭدەيدى, ساباعى جەمىس بەرەدى.
قازاق ءتىلى – بۇعان دەيىن دە ۇلتارالىق ءتىل بولعان, ءتىپتى ۇلى- ۇلى يمپەريالاردىڭ قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە وسى كۇنگە دەيىن ولمەي, توم-توم كىتاپ بولىپ, قۇنارلى دا باي قازىناسىمەن ءبىزدىڭ ەنشىمىزگە جازۋلى تۇر. تەك قانىمىزداعى ءتىل رۋحىن تۇنەكتە تۇمشالاماي, جارقىراتىپ جارىققا شىعارۋىمىز كەرەك.
جاس بۋىن – قازاق تىلىندە سويلەۋدى سانگە اينالدىرعانى ءجون. قۇنارلى دا قاسيەتتى, قازىنالى دا قاراپايىم قازاق ءتىلى بۇگىندە ۇلتىمىزدى بۇكىل دۇنيەجۇزىنە ايگىلى ەتىپ جاتقان ديماش قۇدايبەرگەننىڭ, سامال ەسلياموۆانىڭ, يمانبەكتىڭ, ت.ب. ءتىلى رەتىندە شىن ماقتانارلىق, شىن سۇيسىنەرلىك, شىن قورعارلىق تىلگە اينالۋى قاجەت.
جاڭا قازاقستان – جالپى يدەال مەملەكەت مودەلى بولۋى كەرەك. ەگەر اتالعان يدەيانى فيلوسوفيالىق, تاريحي-تانىمدىق تۇرعىدان نەگىزدەۋ كەرەك بولسا, ويلانباستان «الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى» اتانعان ويشىل عالىم ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىزدىڭ «قايىرىمدى قالا تۇرعىندارى» تراكتاتىن تەمىرقازىق ەتۋىمىز كەرەك. اتالعان ەڭبەك بيلىك پەن حالىقتىڭ جالپى سيپاتى تۋرالى ەرەجەلەردەن باستاپ, ەل باسشىسىنىڭ قانداي بولۋى كەرەكتىگىن جان-جاقتى سارالاپ, حالىقتىڭ مەملەكەت وركەندەۋىندەگى ءرولى, ت.ب. جايلى تەرەڭ تالداۋ جاسايدى. بۇل ەڭبەكپەن قاتار گرەك فيلوسوفتارى پلاتون, اريستوتەلدىڭ ىزگى قوعام قۇرۋ تۋراسىنداعى ەڭبەكتەرىن, توماس موردىڭ «ۋتوپياسىن», تاو ءيۋانميدىڭ «شابدالى قاينارى», ت.ب. ەڭبەكتەردى «جاڭا قازاقستان» يدەياسىنا ارقاۋ ەتۋ قاجەت.
جاڭا قازاقستان يدەياسى وي-سانامىزعا وڭتايلى ورنىعىپ, بىلىمىمىزبەن بەكىپ, ىلىمىمىزبەن ىرگەلەنىپ, رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزبەن قاتار قابىسىپ, تۇتاستاي العاندا ءومىر ءسۇرۋ فيلوسوفيامىزدىڭ وزەگىنە اينالعاندا عانا ومىرشەڭ يدەياعا اينالادى. ماسەلەن, «الاش» يدەياسى.
«الاش» تا از قازاقتىڭ باسىن ازعانتاي عانا ۋاقىت ىشىندە ءبىر ارناعا ءبۇتىن توعىستىرا العان تۇتاستىق يدەياسى. ءبىز ەندىگى جەردە قانداي قادامعا بارساق تا تەك ۇلتتىق مۇددەگە جۇمىس ىستەيتىن, ۇلتتىق ساناسى وياۋ ۇرپاقتىڭ عانا جۇمىلىپ جۇدىرىق بولار بىرلىگىن بەكەمدەۋىمىز شارت. الاش ارىستارى دا وسى يدەيانى سوناۋ عاسىردىڭ باسىندا اسا كورەگەندىكپەن بىزگە شامشىراق قىلىپ جاعا ءبىلدى. «الاش» ول – باعزى مەن بۇگىندى, كەشەگى مەن كەلەشەكتى ساباقتاستىرا بىلگەن ساياسي دا رۋحاني قىزمەت. ءبىز جاڭا قازاقستاندى سول الاشتىقتاردىڭ ەل ەرتەڭى ءۇشىن ايانباي كۇرەسكەن ەرەن ەڭبەكتەرىنە ارقا سۇيەيتىن ىلگەرى قادامىنا كۋا بولامىز.
ءتۇپ قاينارىمىزدى تۇرىك قاعاناتىنا, ارعى باستاۋىمىزدى التىن ورداعا اپارعاندا عانا, ونى جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا تولىقتاي سىڭىرە بىلگەندە بارىپ ءبىزدىڭ شىن مانىندەگى ءورشىل رۋحىمىز ويانادى.
جالپى, جاڭا قازاقستان يدەياسى «الاش» يدەياسىنا, «الاش» يدەياسى قازاق حاندىعى, التىن وردا, ودان ءارى تۇركى ءداۋىرى, ساق, عۇن زامانىنا قاراي تەرەڭدەپ كەتە بەرەتىن كەمەل تاريحپەن كەرەگەلەسكەندە عانا جاڭا سيپاتقا يە بولادى. جاڭا قازاقستان – ەندىگى جەردە جالاڭ ۇران ەمەس, جاسامپاز يدەياعا اينالۋى كەرەك.
ءاليحان بوكەيحان باستاعان الاش ارىستارى ءوز يدەيالارىن سول تار كەزەڭنىڭ وزىندە تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتىن قۇرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ سانا-سەزىمىن وياتا ءجۇرىپ, ەكونوميكالىق, ساياسي ساۋاتتى ارتتىرا وتىرىپ جۇزەگە اسىردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قىسپاقتا ءجۇرىپ-اق قازاق توپىراعىندا تىڭ يدەيانىڭ ءدانىن ەكتى. ءبىز بۇگىنگى تاڭدا سول باعدارلامانى وزەك ەتە كەلىپ جاڭا سيپاتتاعى «الاشتى» جاڭعىرتا بىلسەك جەتكىلىكتى. جاڭا قازاقستان – ول باتىر دا ءباھادۇر اتا-بابالارىمىزدان قالعان امانات, جاستارعا امانات يدەيا.
جاڭا قازاقستان يدەياسى ايتىلعان كەزەڭدە ونى جۇزەگە اسىراتىن نەگىزگى كۇش جاستار ەكەنى ءبىز ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. جالىندى جاڭا ۇرپاقتىڭ جىگەر-كۇشىن قانداي مەملەكەت بولسىن دۇرىس پايدالانعانى ءجون. ناعىز دەر شاعىنداعى نامىستى قىز-جىگىتتەردىڭ جىگەرىن جاسىتپاۋىمىز كەرەك. تاسقىنى تاۋ قوپارار تالانتتى ورەندەرىمىز ونەرلەرى مەن بىلىمدەرىن ءوز ۇلتىنىڭ ۇپايىن تۇگەندەۋگە جۇمساۋعا ءتيىس.
بۇگىنگى جاڭا قازاقستاننىڭ جالىندى جاستارى جوق جەردەن ءونىپ شىققان جوق. ولار كەشەگى كوك تۇرىك زامانىنداعى جاس كۇلتەگىن مەن تونىكوكتىڭ, جيىرما-اق جاسىندا جوڭعار ساردارى شارىشتىڭ باسىن نايزاعا شانشىعان ابىلاي حاننىڭ, 14 جاسىندا-اق قالماق قوڭتايشىسى قالدان سەرەننىڭ الدىندا قايمىقپاي ءسوز العان قازداۋىستى قازىبەك ءبيدىڭ, «ۇقسايدى ۇشقىر قىران قارشىعاعا» دەپ سۇلتانماحمۇت باعا بەرگەندەي, لەنيننىڭ الدىندا بايانداما جاساپ, قازىرگى قازاقستان تەرريتورياسىنىڭ نەگىزىن قالاپ كەتكەندە وتىزعا دا تولماعان ءالىمحان ەرمەكوۆتىڭ ۇرپاقتارى.
وسىندايدا اقىن مۇحتار شاحانوۆتىڭ «12-3=؟» دەگەن پوەماسى ەسكە تۇسەدى. مازمۇنى ەستەرىڭىزدە بولار, قارتايعان حان ەلىندەگى قىلشىلداعان كۇللى جاستىڭ ورنىن قاۋساعان شال-شاۋقانمەن الماستىرىپ, ونىسىمەن قويماي كورشى حاندىققا سوعىس اشىپ, ارتىنان وڭباي وپىق جەۋشى ەدى عوي. جەڭگەن ەلدiڭ اكiمi تۇتقىنداپ, شارتپەن قويعان وڭاي سۇراعىنىڭ وزىنە ويلانىپ جاۋاپ بەرە الماعان بەيشارانى سوندا جاپ-جاس اتقوسشىسى قۇتقارىپ قالاتىن.
«نە قالادى ون ەكiدەن ءۇشتi السا؟» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابى – توعىز ايدىڭ تاعدىرى بايلاۋلى جاس كوكتەم, جاسىل كوكتەم بولاتىن.
«كوكتەم دەگەن – تابيعاتتىڭ
تاڭعاجايىپ ەرلiگi.
ول ەرلiكتiڭ داڭقىن ەشكiم قاعا
المايدى شeتكepi,
ال جاستىق شاق – ادامزاتتىڭ
كوكتەمi.
سوندىقتان دا ون ەكiدەن ەشقاشان
Yشتi الۋعا بولمايدى,
العان ادام مىنا بiزدiڭ
حانىمىزداي سورلايدى!»,
دەۋشى ەدى سوندا بۇلا جاس.
وكىنگەنمەن نە پايدا, ارتقا شەگىنەر جولى قالماعان, ەلىنىڭ بارلىق جاس ورەنىن ورەلەپ, قىسپاقتا ۇستاعان اقىلسىز حان باسىن توقپاقتاپ قالا بەرەدى.
قول باستايتىن جiگiتتەردi قورادا
ۇستاپ كەلiپپiن.
سورلاپپىن-اۋ, قاناتتىعا
بولىپپىن-اۋ تار مەكەن,
اتتەڭ-اتتەڭ, قورلاپپىن-اۋ
جiگiتتەردi نارعا تەڭ...
Tىم كەش كەلگەن يگiلiكتi ويلاردىڭ
قايعىسىنان ارتىق ازاپ
بار ما ەكەن؟!
ءبىز كەيدە شىنىمەن جاستاردىڭ ورنىنا اسارىن اساعان, جاسارىن جاساعان كارىلەردى جاعالاستىرىپ, تىقپالاي بەرەتىنىمىز بار. ءيا, تاجىريبەسى تولىسقان, كورگەن-بىلگەنى جەتەرلىك, ءبىز ايتىپ وتىرعان كوپ جاستان كوش ىلگەرى مىقتى ماماندار جوق ەمەس. بىراق جالپىلاي العاندا كەلەشەك ۇرپاقتى كەلەلى ىستەردىڭ باسىنا تۋرا كەرەك كەزىندە كەلتىرمەي, جىگەرلەرىن جاسىتىپ جىبەرەتىنىمىز وتىرىك ەمەس. ءبىز ولارعا (جاستارعا) قاشاندا سەنىممەن, تاۋەكەلمەن قاراۋىمىز كەرەك. بەتىن قاقپاي, بەلىن بۋعانىمىز ءجون.
جوعارىداعى پوەمادا دا: «بالاۋساعا تاس اتقاندى جەك كورەم» دەگەن ءسوز بار.
جاڭا قازاقستان – قالاي دەسەك تە جاستاردىڭ جاسامپاز جولى. ەرتەڭگى كەلەشەككە بۇگىن بەرەشەك بولماۋىمىز ءۇشىن دە جالىندى جاس تولقىننىڭ باتىل قادامدارىنا باسپالداق بولا ءبىلۋىمىز كەرەك.
ارينە, وسىلارمەن قاتار جاڭا قازاقستان جولى دەگەندە ول جولدىڭ جەمقورلىقسىز جول بولۋى كەرەك ەكەندىگىن ەستەن شىعارماۋمىز قاجەت.
ءبىز بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا سوناۋ ىقىلىم زاماننان بەرى جەڭ ۇشىنان جالعاسىپ كەلە جاتقان جەگى قۇرتتاي جەمقورلىققا جول بەرمەگەندە عانا جاڭارامىز. ولاي ەتپەگەن جاعدايدا, ءبارى دە اۋرەشىلىك. اباي ايتقان:
ء«ماز بولادى بولىسىڭ
ارقاعا ۇلىق قاققانعا.
شەلتىرەيتىپ ورىسىڭ
شەندى شەكپەن جاپقانعا...» دەيتىن پارىقسىز پاراقورلىققا جول بەرمەيتىن جاڭا تۇسىنىكتى تۇعىرعا كوتەرۋىمىز قاجەت.
بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا:
«حالىققا ەمەس سىيىمدى,
پاراقور باسپاق ءبيىڭدى,
ەل بۇلدىرگىش بەگىڭدى,
ۋلى تىلمەن ۋلاتتىم», دەيتىن دۋلاتتىڭ سوزدەرى سورەلەردە تۇرۋى كەرەك.
ءبىز ادەتتە جەمقورلىقتى, كوپكە تۇسىنىكتى تىلمەن ايتقاندا كوررۋپتسيانى تەك بىرەۋدى اقشامەن ساتىپ الۋ دەپ كەلتە ءتۇسىنىپ جاتامىز. كوررۋپتسيا ول – ادامدى اقىسىز جۇمساۋ, بىرەۋدىڭ حاقىسىن جەۋ, اسقىنعان رۋشىلدىق, ۇلكەننىڭ كىشىنى, ءالدىنىڭ ءالسىزدى باسىنۋى. ءتىپتى وزىنەن لاۋازىمى جوعارى نەمەسە بايلىعى كوپ جۋانعا جاعىنۋ, جالباقتاۋ, اقيقاتتى بۇركەمەلەپ, شىندىقتىڭ ءجۇزىن جاسىرۋ, وتىرىك ايتۋ, جاۋىردى جابا توقۋدىڭ ءوزى كوررۋپتسيا. ءبىز جاڭا قازاقستاندا وسى دەرتتەردەن ايىعۋىمىز كەرەك. ايتپەسە, بۇل دەرت كورشى ەلدەردىڭ كەزەگەن كوك مىلتىقتارىنان دا قاۋىپتى, دۇشپانىڭ اتقان جەبەسىنەن دە جىلدام دەرت.
قورىتا ايتقاندا, جاڭا قازاقستان ادامى ول – جۇمىسقا ەپتى, قابىلەتتى, جەمقورلىقتان ادا, ءتىل بىلۋگە قۇشتار, وقىپ-ۇيرەنۋگە بەيىل, ءومىر سۇرۋگە دەگەن قۇلشىنىسى بيىك, ەنجار ەمەس ەرەك, زيانكەس ەمەس زەرەك ادام بولۋى كەرەك.
ءوز تاريحىن وزەگىنە ءسىڭىرىپ وسكەن, ساياسي ساۋاتى جوعارى, وتباسى قۇندىلىعىن ءبىرىنشى ورىنعا قويا بىلەتىن, سالاماتتى ومىرگە جاقىن ادام – ول جاڭا قازاقستان ادامى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, دەنى ساۋ, كرەاتيۆتى, شىعارماشىلىق سيپاتتا ويلايتىن مادەنيەتتى تۇلعانى قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك.
ارينە, ونىڭ بارىنە ادام جاقسى ءبىلىم الا العاندا عانا, جەكە تۇرعىن پاتەرى مەن تۇراقتى جۇمىسى, جوعارى جالاقىسى بولعان جاعدايدا عانا جەتەدى. ەگەر بۇلاردىڭ بىردە-بىرەۋى جاڭا قازاقستان ازاماتىنىڭ باسىندا بولمايتىن بولسا, وندا جوعارىدا ءوزىمىز اتاپ كەتكەندەي كەزەكتى جاڭا ۇران كەزەكتى جالاڭ ۇران كۇيىندە قالا بەرەدى.
