“سپورت تەك دەنە شىنىقتىرۋ ەمەس, سونىمەن قاتار تاربيە”

مەملەكەتتىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى ادام رەسۋرسى دەسەك, ال ادام دەنساۋلىعى – قوعامنىڭ ولشەۋسىز بايلىعى. بارشاعا ايان, ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا, ونىڭ ىشىندە سالاماتتى ءومىر سالتى مەن ادامنىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە ۇلكەن دەن قويىپ, جاڭا مىندەتتەردى العا تارتتى. ارينە, جولداۋدىڭ ورىندالۋى ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى جەردەگى اتقارۋشى ورگانداردىڭ, مەكەمە باسشىلارىنىڭ وسى باعىت-باعدارداعى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنا تىكەلەي بايلانىستى. الماتى قالاسى مەدەۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ماحامبەت بەيداليمەن اڭگىمەدە اۋدانداعى وسى باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان ناقتى شارالار جايىندا بولماق. – ماحامبەت بەيدالى ۇلى, ەلىمىزدىڭ كۇنگەيىندەگى باس شاھاردىڭ ەڭ ءىرى ءارى ەليتالىق اۋدانىن باسقارعانىڭىزعا دا ءبىراز ۋاقىتتىڭ ءجۇزى بولىپتى. ادەتتە, قاي باسشى بولسىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەكونوميكا­لىق سالاعا دەن قويىپ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن, ونىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەسىن سوڭىنا قالدى­رىپ جاتادى. ءسىزدىڭ ۇعىمىڭىزدا سالاماتتى ءومىر سالتى دەگەنىمىز نە, ونى قالاي تۇسىنەسىز؟ –“حالىق دەنساۋلىعى – ول قازاقستاننىڭ ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا جەتۋدەگى تابىسىنىڭ اجىراماس قۇرامداس بولىگى” دەپ مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ بيىلعى ءداستۇرلى جولداۋىندا اتاپ وتكەنىندەي, شىنىندا دا, قوعام­نىڭ دامۋى, ءار ءتۇرلى باعدارلاما­لاردىڭ, مەيلى ول مەملەكەتتىك, نە مەملەكەتتىك ەمەس بولسىن, قانداي­دا ءبىر جۇيەلى ىستەردىڭ جۇزەگە اسۋى تىكەلەي ادامعا بايلانىستى. ونىڭ تۇلعالىق قاسيەتتەرىنە, قابىلەت­تەرىنە, ينتەللەكتۋالدىق مۇمكىن­دىك­تەرىنە, دەنساۋلىعىنا, سايىپ كەلگەندە, ىشكى جاندۇنيەسىنە جانە ومىرلىك كۇشىنە تاۋەلدى. وسى تۇر­عى­دان قاراعاندا, ەلباسى ايتقان­داي, سالاماتتى ءومىر سالتىن قا­لىپ­تاستىرۋ ەڭ ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى جانە ول مەملەكەتتىك ساياسات­تىڭ باستى باعىتى بولىپ تابىلا­دى. ەلدىڭ دەنساۋلىعىن كوتەرە وتى­رىپ, ەلباسى حالىقتىڭ كەم دەگەندە 30 پايىزىنىڭ سپورتپەن اينالىسۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. قالاي دەگەندە دە, دەنە شىنىق­تى­رۋ مەن سپورت, سالاماتتى ءومىر سال­تىن قالىپتاستىرۋ, جاستاردى رۋحا­ني تاربيەلەۋ ازاماتتار دەن­ساۋ­لىعىن جاقسارتۋداعى ەڭ ماڭىز­دى قۇرالداردىڭ ءبىرى. وسى­عان بايلا­نىستى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­داردىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتى – بارلىق تۇرعىندار ءۇشىن قولايلى سپورت جانە دەنە شىنىق­تىرۋ باعىتىندا شارالار ۇيىمداستىرۋ. البەتتە, ەرتەڭگى كۇنى دامىعان, باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەر قاتارىنان كورىنۋ ءۇشىن حالىقتىڭ دەنساۋلى­عىن جاقسارتۋىمىز كەرەك. جاستار­دى ەسىرتكىدەن, ىشىمدىكتەن, تەمەكى­دەن جانە باسقا دا جامان ادەتتەر­دەن الشاق ۇستاعانىمىز ابزال. بۇل ءارى ءاربىر اتا-انانىڭ, ءاربىر وتباسىنىڭ مىندەتى دە. بۇگىندە كەيبىر ادامداردىڭ تۇسىنىگىندە دەنساۋلىق اۋرۋحانا, ەمحانا, ءدارى-دارمەك ۇعىمدارىمەن ارالاسىپ كەتكەن سياقتى. كوپ ازا­مات­تار ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىن اۋىرا باستاعاندا, بولماسا ءبىر جەرى جارا­قاتتانعان كەزدە عانا ەسىنە الادى. ءسويتىپ, دارىگەرگە بارىپ, ءتۇرلى دارىلەردى ىشە باستايدى. مەنىڭشە, مۇنداي شارالار ادام دەنساۋلى­عىن جاقسارتپايدى, تەك اۋرۋدىڭ ءارى قاراي دامۋىن, ونىڭ اسقىنىپ كەتۋىن عانا توقتاتسا كەرەك. ونىڭ ۇستىنە ءدارى قۇرامىنداعى حيميا­لىق زاتتار ءبىر جاعىنان ەمدەسە, ەكىنشى جاعىنان زاقىمداپ وتىرا­دى. سوندىقتان, ەمدەلۋدى عانا ويلاماي, سول اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ قاجەت. ول – دەنە شىنىقتىرۋ, سپورت. ادامنىڭ ومىرلىك كۇشى نەمەسە ومىرلىك قۋاتى دەگەن تۇسىنىك بار. ونىڭ دەڭگەيى ادامنىڭ دەنساۋلى­عىنا, پسيحولوگيالىق جانە كوڭىل-كۇيىنە, جالپى ىشكى جاندۇنيەسىنە تاۋەلدى بولادى. دانا حالقىمىز ايتقانداي, “دەنى ساۋدىڭ – جانى ساۋ”. ەگەر ادام ءار ۋاقىتتا دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسىپ, ءار ۋاقىتتا ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىن تۇزەتۋ ءۇشىن ءتۇرلى سپورت جاتتىعۋ­لارىن ورىنداپ وتىرسا, ول تەك دەنى ساۋ بولىپ قانا قويماي, ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا تابىستى بولۋى­نا مۇمكىندىك جا­ساي­دى. بىراق, سپورتپەن اينالىسۋ كەرەك ەكەن دەپ مولشەردەن تىس دەنە شىنىقتىرۋ جاتتىعۋلارىن جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. ءار نارسەنىڭ ءوزىنىڭ ءجونى, رەتى بولادى. قازىرگى تاڭدا بىزگە سالامات­تى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ, وعان بۇقارا حالىق­تى تارتۋ ءۇشىن ارنايى عىلىمي-زەرتتەۋلەر نەگىزىندە جا­سال­­عان ساۋىق­تىرۋ باعدارلاما­لارىن جاساۋ قاجەت. سول باعدارلامالاردى جۇزە­گە اسىرۋ ارقىلى ستراتەگيا­لىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى – دەنى ساۋ ۇلتتى قالىپتاستىرا الامىز. – ەندەشە, مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعىمەن بايلانىستارىڭىز قالاي؟ ويتكەنى, جۇمىس جۇيەلى تۇردە ءجۇرۋ ءۇشىن وسىنداي ماماندانعان مەكەمەلەرمەن جۇمىس جاساعان, البەتتە, تيىمدىرەك بولسا كەرەك... – دۇرىس ايتاسىز. سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن وعان قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قاجەت. اركىم ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىنا ءوزى جاۋاپتى. سولاي بولا تۇرسا دا, بۇگىنگى كۇنى مەملە­كەت بۇل ماسەلەدەن شەت قالىپ وتىر­عان جوق. قازىر ءبىز سالاماتتى ءومىر سالتىن دامىتۋ ءۇشىن, جو­عارى­دا ايتقانىمداي, عىلىمي-زەرتتەۋ­لەرگە نەگىزدەلگەن جانە حا­لىقارا­لىق تاجىريبەگە ساي ساۋىق­تىرۋ باعدارلامالارىن جاساۋىمىز قاجەت. وسى رەتتە ءوزىم كوپ جىلدار بويى ساۋىقتىرۋ ماسەلەلەرىمەن اينالىسىپ, ءتيىستى باعدارلاما جوباسىن ازىرلەۋمەن شۇعىلدانىپ ءجۇرمىن. حالىقتى ساۋىقتىرۋ باعدار­لاماسى ادامداردىڭ دەنساۋ­لىعىن جاقسارتۋعا, ءار ءتۇرلى سىر­قات­تاردىڭ الدىن الۋعا, سپورتپەن, دەنە شىنىقتىرۋمەن ۇنەمى جانە تۇراقتى تۇردە اينالىسۋعا با­عىتتالعان. جوبانىڭ تاعى ءبىر ەرەك­شەلىگى, ول حالىقتى تەك سپورت­قا باۋلۋ عانا ەمەس, دەنساۋلىعى مىقتى ازاماتتاردى قالىپتاس­تىرۋ­مەن قاتار, ەرىك-جىگەرى مىقتى, وزىنە سەنىمدى ازاماتتاردى تاربيە­لەپ شىعا الامىز. ەندەشە, سپورت تەك دەنە شىنىقتىرۋ ەمەس, سونى­مەن قاتار تاربيە. ەگەر ادامدار سپورتپەن ۇنەمى اينالى­سىپ, دەنە شىنىقتىرۋدا بەلگىلى ءبىر دارەجەگە جەتەتىن بولسا, ول ونىڭ وزىندىك “مەنىنىڭ” وسۋىنە اسەر ەتەدى. ادام سپورتپەن شۇعىلدانۋ بارىسىندا, ەڭ الدىمەن, ءوزىنىڭ ىشكى جان­دۇنيە­سىمەن, وسال تۇستارىمەن, السىزدىك­تەرىمەن بەتپە-بەت كەلەدى. شىنىعۋ ول ءوزىنىڭ ءومىر سۇرۋىنە, دامۋىنا, وسۋىنە كەدەرگى جاساپ جۇرگەن ادەت­تەردى جەڭۋگە كومەكتەسەدى. سون­دىقتان اۋداندا سپورتپەن اينالى­سۋدى ناسيحاتتاۋ, ساۋىقتىرۋ ءۇردىسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە نازاردا. بۇگىندە اۋداندا ورنالاسقان مەملەكەتتىك ورگاندار, ءار ءتۇرلى ۇيىمدار مەن جوعارى جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ ورىندارىندا تۇراقتى تۇردە وسى سالا بويىنشا جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, مەكتەپارالىق, جوعارى وقۋ ورىن­دارى اراسىنداعى سپارتاكيا­دالار وتەدى. ونىڭ جەڭىمپازدارى اۋدان­دىق, قالالىق, كەرەك دەسەڭىز, رەس­پۋبليكالىق دەڭگەيدەگى جارىستارعا جولداما الادى. ءبىزدىڭ الدىمىزدا, مەملەكەتتىك ورگان رەتىندە, بۇقارا حالىقتى جاپپاي دەنە شىنىقتىرۋمەن اينا­لىسۋعا تارتۋ مىندەتى تۇر. دەنى ساۋ ەل بولۋ – بۇل ءبىزدىڭ مۇددەمىز. قازىرگى تاڭدا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ يدەياسى كەڭىنەن ناسيحاتتالۋ­دا. ول ءوزىنىڭ باستاۋىن ەڭ الدىمەن دەنساۋلىقتان باستايدى. ادام اعزاسى ءار ۋاقىتتا قانداي دا بولماسىن اۋىرتپالىقتارعا دايىن بولۋى ءتيىس. دەنە ەڭبەگىمەن, ءتىپتى, وي ەڭبەگىمەن اينالىساتىن ادام­دار جۇمىس بارىسىندا ءبىرتالاي كۇش جۇمسايدى. سپورت ءبىر جاعى­نان دەنساۋلىق كەپىلى, ەكىنشى جاعىنان توزىمدىلىك قالىپتاستىرۋ فاكتورى بولىپ تابىلادى. مىنە, سپورتتىڭ وسى ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەر­سەك, ونىڭ ادام ومىرىنە, جال­پى قوعامعا تيگىزەر پايداسى كوپ. سوندىقتان اۋداندا سپورت­تىق-ساۋىقتىرۋ شارالارى جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى. ماسەلەن, جىل سايىن “قىرعاۋىلدى”, “باسپال­­داق”, “مولوچنىە ستارتى”, “ۇلان” اسكەري-سپورتتىق ويىنى, “بىل­عارى دوپ”, “مەدەۋ مارافونى”, “اينالايىن قىزدار, تەمەكى شەكپەڭىزدەر!”, ت.ب. شارالار وتكىزى­لىپ تۇرادى. – بۇگىندە اۋداندا قانشا سپورت كەشەندەرى, فيتنەc-كلۋب, ترەناجەر­لىك زال, باسسەيندەر بار؟ سولاردىڭ بارلىعىنا بىردەي حالىقتىڭ قانشالىقتى قولى جەتىمدى؟ ولاي دەيتىنىم, مەملەكەت باسشىسى باعا­سىن حالىقتىڭ قالتاسى كوتەرەتىن سپورت زالدار اشۋدى مىندەتتەدى ەمەس پە؟ وسىعان بايلانىستى قانداي شارالار جۇرگىزىلۋدە؟ – قازىرگى تاڭدا اۋدان بويىن­شا 60-تان استام سپورتتىق ۇيىم­دار, مەكەمەلەر جۇمىس اتقارادى. ونىڭ ىشىندە 3 سپورت كەشەنى, 5 فيتنەس-كلۋب, 10 ترەناجەرلىك زال, 2 باسسەين بار. الايدا, بۇلاردىڭ بارلىعى دەرلىك قىمبات نىساندار دەپ ايتۋعا بولماس. مىسالى, بالالار ءۇشىن مەدەۋ اۋدانىنىڭ اۋماعىندا وقۋشىلار سارايى جۇمىس ىستەيدى. ول جەردە سپورت­تىق, مادەني جانە قولونەر سەك­تسيا­­لارى بار. بۇل سەكتسيالار ءجاسوس­پىرىمدەرگە, جاستارعا تەگىن. ارينە, كەيبىر سپورت كەشەندەرىندە جاعداي باسقاشا. نارىقتىق قاتى­ناس جاعدايىندا ءار نارسەنىڭ زاتى­نا ساي قۇنى بولادى. بىراق, بۇل ماسەلەگە باسقا قىرىنان قاراپ كورەلىكشى. كوپشىلىك ازاماتتار قالتاسىنان اقشا شىعارعىسى كەل­مەي, سپورت كەشەندەرىنە, فيتنەس-كلۋبتارعا, ترەناجەرلىك زالدارعا بارمايدى. ال ءبىر جەرى اۋىرىپ, سىرقاتتانىپ قالسا, ءدارى ساتىپ الىپ جاتقان كەزدە ونىڭ باعاسىنا ءمان بەرمەي, قىرۋار اقشا جۇمساي­دى. ول كەزدە “مىنا ءدارى قىمبات-اۋ” دەگەن سۇراق ەكىنشى ورىنعا شىعادى. ال كەرىسىنشە, ول ازامات اۋىرماي تۇرعاندا دەنەسىن شىنىق­تىرىپ, سپورتپەن اينالى­سىپ ءجۇر­سە, مۇلدەم ناۋقاستانباۋى مۇمكىن عوي. سايكەسىنشە, دارىگە قاراجات جۇمساۋدىڭ قاجەتتىگى تۋىنداماي­دى. حالقىمىزدىڭ دىلىندە دەن­ساۋلىق تۋرالى اۋىرعان كەزدە عانا ويلاۋ قالىپتاسىپ قالعان. ەگەر ءسىز بۇگىن سپورت كەشەنىنە بارىپ, جات­تىعۋدان باس تارتىپ, اقشاڭىزدى ۇنەمدەيتىن بولساڭىز, ەرتەڭگى كۇنى ودان دا كوپ شىعىن­دانۋىڭىزعا تۋرا كەلەدى. مىنە, بۇل ماسەلەگە وسى قىرىنان كەلۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان سپورت كەشەندەرىن, مەكەمەلەرىن, مەكتەپتەر اشۋ ماسەلەلەرى الدىڭ­عى قاتارعا قويىلۋدا. كەلەسى جىلى ەلىمىزدە قىسقى ازيا ويىندارى وتەدى. سوعان بايلانىستى ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ, سپورتتىق شارا­لاردى وتكىزۋ جۇمىستارى ات­قارىلۋدا. بارشاعا ايان, قازىرگى ۋاقىت­تا بۇكىل الەمگە تانىمال “مە­دەۋ” مۇز ايدىنى, “شىم­بۇلاق” تاۋ-شاڭعى كەشەنى ءجون­دەۋدەن وتۋدە. بۇل سالادا اتقارى­لىپ وتىرعان جۇمىس­تاردىڭ بارلى­عى حالىقتىڭ مۇمكىن­دىگىنە ساي بولاتىنداي جاعدايلار جاساۋعا باعىتتالۋدا. ءبىزدىڭ الدىمىزدا تەك سپورتتىق كەشەندەر عانا ەمەس, ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىن جاساۋ مىندەتى تۇر. وسىعان وراي, الداعى ۋاقىتتا اۋرۋ­حانا, ەمحانالاردا ورنالاسقان فيزيوتەراپيالىق ەمدەۋ كابينەت­تەرىن ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا اينالدىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەت. ەگەر ەمحانالار تەك اۋرۋدى ەمدەپ قانا قويماي, ونىڭ الدىن الۋمەن اينالىساتىن بولسا جانە ول بۇقارا حالىققا قول جەتىمدى بولسا, وندا ءبىز ەلباسىنىڭ دەنى ساۋ ۇلت قۇرۋ يدەياسىن جۇزەگە اسىرا الاتىن بولامىز. – ماحامبەت بەيدالى ۇلى قازىر كومپيۋتەر عاسىرى, جاس تا, جاسا­مىس تا وسى ءبىر سيقىرلى قوبديشا­نىڭ كۇندىز-تۇنگى تۇتقىنىنا اينالعان. ارينە, ونىڭ دەنساۋلىق­قا اسەرى جوق ەمەس. سونداي-اق, قازىرگى جاستار كولىك مىنگەندى دارەجە كورىپ, قارىس جەر جاياۋ جۇرگەننەن قالعان. ياعني, قيمىل-قوزعالىس جوق. دارىگەرلەر مۇنداي جاستاردىڭ دەنساۋلىعىنا الاڭداۋلى. ماسەلەن, شەتەلدە دە كولىك ءمىنىپ, كومپيۋتەر­دە وتىرعانمەن, ولاردىڭ ءوز دەنساۋ­لىعىنا دەگەن كوزقاراسى باسقاشا. ولار ارناۋلى سپورت كەشەندەرىنە, ءتۇرلى زالدارعا بارۋدى ادەتكە اينالدىرعان. حالىقتىڭ دەنساۋلى­عىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدىلىعىن كورشى قىتاي ەلىنەن دە ۇيرەنۋگە بولادى. سول ەلگە جول ءتۇسىپ بار­عانى­مىزدا, تاڭەرتەڭ ءار اۋلانىڭ تۇرعىندارى دەنە شىنىقتىرۋ جات­تى­عۋلارىمەن اينالىسىپ جاتقا­نىن كورىپ تاڭعالدىق. ءسويت­سەك, ءار جەكە پاتەر يەلەنۋشىلەر كووپەراتيۆىنىڭ ءوز جاتتىقتىرۋشىلارى بولادى ەكەن. ءبىزدىڭ تۇرعىندار دا ول مەكەمەگە از اقشا تولەمەيدى, سونداي شتات اشۋعا بولادى عوي. اكىمدىكتىڭ پيك-تەرمەن قارىم-قاتىناستارى قالاي؟ –             دۇرىس ايتاسىز, قازىرگى جاستار­­دىڭ كوپشىلىگى بوس ۋاقىت­تارىن كومپيۋتەردىڭ الدىندا وتكىزگەندى ۇناتادى. كۇنى بويى وتىرىپ, دەنە ەڭبەگىمەن اينالىس­پاعان بالانىڭ تولىق فيزيكالىق دامۋى قايدان بولسىن. ەرتەڭگى كۇنى دەنى ساۋ, دەنە ءبىتىمى مىقتى تۇلعا بولۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. جاقىندا كوكتەمگى اسكەرگە شاقىرۋ شارالارى باستالدى. مەدكوميس­سيا­دان وتكەن جاستاردىڭ ءبىرازى اسكەرگە جارامسىز بولىپ قالۋدا. وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ورگاندار الدىندا جاستاردى سالاماتتى ءومىر سالتىنا ۇيرەتۋ مىندەتى تۇر. وسىعان وراي جاسوسپىرىمدەردىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا بوس ۋاقىتىن وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ارنايى اۋلا كلۋبتارىن اشۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. پاتەر يەلەرى كووپەرا­تيۆ­تەرى وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ جىلدا جاستار مەن بالالاردىڭ بوس ۋاقىتتارىن وتكىزۋ ورتالىقتارىن اشۋ داستۇرگە اينالعان. ماسەلەن, “الاتاۋ” كلۋبى – سپورتتىق-تۋريستىك باعىتتا جۇمىس ىستەپ, جاسوسپىرىمدەردىڭ بوس ۋاقىتىن وتكىزۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. كلۋبتا ارمرەستلينگ, گىر كوتەرۋ, پاۋەرلينگ, ت.ب. سپورت ۇيىرمەلەرى بار. بۇل كلۋبتان الەم جانە ازيا, سونداي-اق, رەسپۋبليكا چەمپيوندارى شىققان. كلۋبتا جۇمىس بەلسەندى تۇردە جۇرەدى. “ارلان” كلۋبىندا سپورتپەن اينالىسۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. كلۋب بازاسىندا كاراتە, تاەكۆاندو, ت.ب سپورت تۇرلەرى بار. “سامال” كلۋبى №131 مەكتەپ-ليتسەي عيماراتىندا جۇمىس ىستەيدى. كلۋبتا سپورتتىق باعىتتاعى فۋتبول, باسكەتبول, ۆولەيبول جانە تۋريزم, ەركىن, گرەك-ريم كۇرەسى, دزيۋدو ۇيىرمەلەرى ۇيىمداستىرىل­عان. الماتى قالاسىنىڭ مەملە­كەت­تىك جاستار ساياساتىن دامىتۋ قورىمەن بىرلەسىپ, سپورتتىق با­عىت­تا “قايسار”, مادەني-يدەولو­گيالىق باعىتتا “كوڭىلدى نوتالار” كلۋبتارى جانە №172 ورتا مەكتەپ بازاسىندا سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ باعىتىندا بوس ۋاقىت وتكىزۋ ورتالىعى اشىلدى. Cپورت – دەنساۋلىق كەپىلى. بۇگىن­دە جالپى قازاقستان حالقى­نىڭ الدىندا جوعارى ءبىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت قۇرۋ مىندەتى تۇر. بۇل زامان تالابى, قازىرگى ءومىر­دىڭ شارتى. ءبىز بارشا قازاق­ستان­دىقتاردى دەنە شىنىقتىرۋ­مەن, سپورتپەن اينالىسۋعا شاقى­رامىز. ءار ادام ۇنەمى شىنىعۋ جاتتىعۋ­لارىن ورىنداۋعا ۇيرەنۋى كەرەك. – قاي باسشىعا بولسىن ءوزى باسقاراتىن ۇجىم قىزمەتكەرلەرىنەن جۇمىستى تالاپ ەتۋ ءۇشىن الدىمەن جاعداي جاساۋ كەرەك. ماسەلەن, ءسىز باسقارىپ وتىرعان اكىمدىكتە قىزمەت­كەرلەردىڭ سپورتپەن شۇعىل­دانىپ, دەنساۋلىقتارىن تۇزەۋگە قانداي شارالار جاسالعان؟ – سوڭعى جىلدارى مەملەكەت­تىك باسقارۋ سالاسىن, مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن دامىتۋ, رەفورما­­لاۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە نازاردا تۇر. بۇل سالادا ايتارلىقتاي ناتيجە­لەر­گە دە قول جەتكىزدىك. جالپى مەم­لە­كەت كوپ قۇرىلىمدى, ءبىر-ءبىرى­مەن تىعىز بايلانىسقان سالا­لاردان تۇراتىن كۇردەلى جۇيە بولىپ تابى­لادى. سول جۇيەنىڭ ءىس-ارەكەتىن قام­تاماسىز ەتىپ وتىرعان قوزعاۋشى كۇشتەردىڭ ءبىرى – مەم­لەكەتتىك قىزمەتكەر, ياعني ادام. قانداي دا مىندەتتەردىڭ ورىن­دالۋى ادامنىڭ مۇمكىندىكتەرىنە, الەۋەتىنە بايلا­نىس­تى. وسى تۇرعى­دان كەلگەندە, بۇگىندە ءبىزدىڭ الدى­مىزدا باسشى رەتىندە اكىمدىكتە قىزمەت جاساپ جۇرگەن ارىپتەستەرى­مىزگە ءوز مىندەت­تەرىن اتقارۋعا بارلىق جاعدايلاردى قولايلى ەتىپ جاساۋ قاجەتتىگى تۇر. بۇل باسقارۋ قاعيداتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىعى, كوڭىل-كۇيى, جالپى ولاردىڭ ەمو­تسيالىق جاعدايى ەڭبەك ءونىمدىلى­گىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن فاكتورلار قاتارىنا جاتادى. مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءوز مىندەتتەرىن ات­قارۋ بارىسىندا جۇمىس ۋاقىتىندا جان-جاقتان تۇسكەن كوپتەگەن اق­پاراتتاردى تالداپ, ءتۇرلى شەشىم­دەر قابىلدايدى. تۋىنداعان ماسە­لە­لەردى قاراستى­رىپ, جالپى ەڭبەك ءۇردىسى بارىسىن­دا ءبىراز كۇش جۇمسايدى. سول سە­بەپ­تى شىعىندال­عان كۇشتى قالپىنا كەلتىرۋ قاجەت­تىگى تۋىن­داي­دى. وسى رەتتە ءبىز اۋدان كولەمىندە مەملە­كەتتىك قىز­مەت­كەرلەردى ساۋىقتىرۋ ادىستەمەسىن ەنگىزىپ, ولاردى كەڭى­نەن دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتقا باۋلۋ ماسەلەلەرىن قولعا الدىق. بۇگىنگى كۇنى اۋدان اكىمدىگى عيمارا­تىندا ترەناجەرلىك زال جۇمىس ىستەيدى. وندا اپپارات قىزمەتكەر­لەرى, اۋدان تۇرعىندارى كەلىپ جات­تىعۋدا. سونىمەن قاتار, اپتاسىنا ەكى رەت جۇمىس ۋاقىتىنان كەيىن سپورتزالدا فۋتبول, ۆولەيبول ۇيىم­داستىرامىز جانە دە ءار سەنبى سايىن اپپارات قىزمەتكەرلەرىمەن “تەرەڭقۇر” وزەنى بويىمەن جاياۋ جۇرۋمەن, جۇگىرۋمەن اينالىسامىز. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن  گۇلزەينەپ سادىرقىزى.