22 ناۋرىز, 2014

وسىدان وتىز جىل بۇرىن

355 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
كۇنتىزبە بويىنشا كوكتەم كەلگەلى جيىرما كۇننىڭ ءجۇزى بولسا دا ارقانىڭ ارقا قاريتىن ايازىنىڭ بەتى قايتپاي, ازىناعان جەلى وكپەكتەتە سوعىپ تۇرعان ەدى. كەشە تابان استىنان تىنا قالىپتى. ماي توڭعىسىز دەيتىن­­­دەي اۋا رايى ءبىر-اق تۇندە ورناي قويىپتى. كۇن جارقىراپ تۇر. جەل جوق. استاناداعى ناۋرىز تويى تا­ماشا باستالدى. جينالعان جۇرت­تىڭ ءجۇزى جادىراڭقى, كوڭىلى كوتەرىڭكى. ساعات ون ەكىگە جا­قىنداعاندا ەلباسى كەلدى «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنىڭ جانىنداعى الاڭعا. اقتارىلا, اعىلا سويلەدى. كۇن مەن ءتۇن تەڭەسكەن شاققا استرونوميالىق دالدىكپەن تۇسپا-تۇس كەلەتىن ناۋرىزدىڭ اتام زاماننان, ءتىپتى سوناۋ بەس مىڭ جىل بۇرىننان كەلە جاتقانىنان تارتىپ, ونىڭ تاتۋلىقتىڭ, تاعات­تىلىقتىڭ, تۇراقتىلىقتىڭ مە­رەكەسى بولىپ تابىلاتىنىن, مۇنىڭ ءوزى بۇگىندە جەر-جاھان «قازاقستان جولى» دەپ اتاعان ءبىزدىڭ تاڭ­داۋى­مىز ەكەنىن ايتتى. ويىما وسىدان وتىز جىل بۇرىنعى وقيعا ورالادى. وندا دا كوكتەم كۇنى بولاتىن. 1984 جىلدىڭ 22 ناۋرىزى ەدى ول. «سوتسياليستىك قازاقستان» گازە­تىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, رەداك­تسيالىق القا مۇشەسى كەزىم. ناۋ­رىزدى مەرەكەلەي قويما­عا­نى­مىزبەن, قازاقى ورتا ەمەسپىز بە, رەداكتسيادا ءبىر-ءبىرىمىزدى قۇت­تىقتاسىپ, تىلەك ايتىسىپ جا­تا­­­­­تىنبىز. ءدال سول كۇنى «سو­تسيا­­ليستىك قازاقستاننىڭ» تەلە­تايپ لەنتاسىنا, ول كەزدەگى ءتىل­مەن ايتساق, قازاق سسر جو­­عار­عى سوۆەتى پرەزيديۋمىنىڭ نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتى قازاق سسر مينيسترلەر سوۆە­تىنىڭ پرەدسەداتەلى ەتىپ تاعايىن­داۋ تۋرالى ۋكازى ءتۇستى. قىرىق­­تىڭ قىرقاسىنا جاڭا شىق­قان جىگىتتىڭ رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعانىنا تاڭ­دانۋشىلار تابىلماعانى ەسىمدە. ءبارى دە سودان ون جىلداي بۇرىن, 1973 جىلى گازەتتىڭ مەنشىكتى تىلشىلەرىنىڭ كوشپەلى جينالىسى تەمىرتاۋدا وتكەنىن ەسكە ءتۇسىرىپ, قايراعان قىلىشتاي قىلپىپ تۇرعان قازاق ازاماتىنىڭ – قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ويىنىڭ ءنارى­مەن دە, ءسوزىنىڭ ارىمەن دە جۋرنا­ليس­­تەردى ءتانتى ەتكەنىن, كەزدەسۋ سو­ڭىندا كوكشەتاۋداعى مەن­­شىك­تى ءتىلشى, ارقالى اقىن ەركەش ءيبراھيمنىڭ كوزى جاساۋراپ: «الدا, قاراعىم-اي, سەنى ءدۇ­نيەگە اكەلگەن اتا-انا­ڭا راحمەت. مەن بىلسەم, ءتۇبى ءۇل­كەن ادام بولارسىڭ» دەگە­نىن اي­تى­­­سىپ جاتتى. تەمىرتاۋداعى كەزدەسۋدەن كەيىن ارادا ون ءبىر جىل ءوت­­كەندە سول ازامات ۇكى­مەت باس­­شىسى قىزمەتىنە تاعايىن­­دالدى. ول ەكى ارالىقتا وبلىس­­­­تىق پار­تيا كوميتەتىنىڭ, قا­زاق­­ستان كومپارتياسى ورتا­لىق كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ءمىن­دەتتەرىن اتقارىپ, ابدەن ىسىلدى, بولاشاعى ۇلكەن قايرات­كەر رە­تىن­دە باعالاندى. اقىرى كەڭەس ودا­­عىن­داعى ەڭ جاس پرەمەر اتاندى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ومىرىندەگى جاڭا بەلەستىڭ جاڭارۋ كۇنىمەن جاراسىپ كەلگەنىن دە جاق­­­سى ىرىمعا جورىستى جۇرتشىلىق. بىلىگى بويىنشا دا, ءبىلىمى بويىنشا دا مەتاللۋرگ, بۇ­عان دەيىن كوبىنە ونەركاسىپ ماسە­لەلەرىمەن اينالىسىپ كەلگەن باسشىنىڭ ەكونوميكانىڭ, الەۋمەتتىك ساياسات­­­­تىڭ بارلىق سالا­لارىنىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىن ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەپ شى­عۋى­نا مۇمكىندىك بەرگەن, ۇيىم­داستىرۋشىلىق قاسيەتتەرىن بارىنشا جارقىراتىپ اشقان بۇل قىزمەت, ياعني نۇرسۇلتان نازار­­­­باەۆتىڭ 1984-1989 جىلداردا رەسپۋبليكا ۇكىمەتىن باس­­قا­رۋى كەيىننەن ءبارىمىزدىڭ باعىمىزعا اينال­دى. ەلباسىمىزدىڭ قازاق­ستان­دى قيراندى, قۇلاندى كۇيى­نەن مەملەكەت ەتىپ قۇرىپ شىعۋى, حالىق­تى نەبىر تار جول, تايعاق كەشۋدەن امان-ەسەن الىپ ءوتۋى, الىس تا, جاقىن دا مويىندايتىن, قۇرمەتتەيتىن ەل ەتۋى الداعى كۇندەر بار باعاسىن بەرە جاتاتىن ۇلى ەڭبەك, ەرەن ەرلىك دەسەك, بۇل ىستە ەلباسىمىزدىڭ كەزىندە ۇكىمەت باسقارۋىنىڭ ءمانى بولەكشە بولعانى انىق. پرەزيدەنتىمىز­­دىڭ ءومى­رىندەگى ەڭسەلى بەلەستەردىڭ بىرىنە ءدال بۇگىن ءدال وتىز جىل تولىپ وتىرعانىن جۇر­تىمىز بىلە ءجۇر­سىن دەپ جەدەعابىل جازدىق بۇل جولداردى. ەلى ءۇشىن ءتۇن قاتىپ, ءتۇس قا­­­شىپ, اتتان تۇسپەي جۇرگەن ازا­مات­تىڭ الدىنان اق تاڭ اتا بەرسىن دەپ تىلەيىك, اعايىن. وتىز جىل بۇ­رىن باستالعان جەمىستى جول ەلى­مىزدى وزىق وتىزدىقتان ورىن الۋعا جەتكىزسىن! ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار