مىسالعا, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ماماندارى الەمدە بەزگەك نەمەسە ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگىنەن قايتىس بولاتىن ادام سانىمەن سالىستىرعاندا وزىنە قول جۇمساپ ومىرمەن قوش ايتىساتىنداردىڭ ۇلەسى الدەقايدا كوپ ەكەنىن ايتادى. ءتىپتى سۋيتسيد سيندرومىنىڭ زاردابىن الەمنىڭ سوعىس جايلاعان نۇكتەلەرىندەگى ادام شىعىنىمەن نەمەسە قاساقانا كىسى قولىنان قازا تاپقانداردىڭ ەسەبىمەن تەڭەستىرۋگە بولادى. ارينە, قازىرگى پاندەميا كەزەڭىندەگى جۇقپالى ىندەتتەن كەيىن باۋداي تۇسكەن قىرشىن عۇمىر يەلەرىن بۇل تىزىمگە قوسۋعا كەلمەس, دەگەنمەن سۋيتسيد تاقىرىبىن ءبارىبىر جىلى جاۋىپ قويۋعا بولمايدى.
بۇل ماسەلەدە ەلىمىزدىڭ جاعدايى تىپتەن ءماز ەمەس. وتكەن بىرەر جىلعى دەرەكتەردى ساراپتاساق, قازاقستان سۋيتسيد جاساۋشىلار سانى جونىنەن الەمدىك وندىققا ەركىن ەنىپ تۇرعانىن بايقاۋعا بولادى. وكىنىشتى, بىراق ستاتيستيكا سولاي دەيدى. ەڭ وكىنىشتىسى, ەلىمىز بىلتىرعى ەسەپ بويىنشا وزىنە قول جۇمساۋشىلار سانى جونىنەن ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىندا ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى. سالىستىرۋ ءۇشىن سوڭعى 3-4 جىلدىڭ وقيعالارىن قاراپ شىعايىق: 2017 جىلى 3 644 ادام وزىنە قول سالسا, 2018 جىلى 3 542 وقيعا بولعان ەكەن. ال 2019 جىلى 3 805 ادام وزىنە قول جۇمساسا, 2020 جىلى بۇل تىزىمگە 3 526 ادام ەنىپتى. بىلتىرعى 10 اي ارالىعىندا عانا 3 353 ادام سۋيتسيد جاساعان. ەڭ قيىنى, سۋيتسيدكە بەيىم جانداردىڭ اراسىندا كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ كوبەيگەنى بولىپ تۇر.
وكىنىشكە قاراي, مۇنداي قايعىلى وقيعالار جەتىسۋ جەرىندە دە جيىلەدى. بىلتىر 6 ايدا وبلىستا 11 ادام وزىنە قول جۇمساپ, و دۇنيەلىك بولدى. بۇل قارا تىزىمدە بىرنەشە مەكتەپ وقۋشىسى بار. سۋيتسيدكە بەيىم جانداردىڭ ۇلەسى نەگىزىنەن كەربۇلاق پەن ىلە اۋداندارىندا انىقتالدى. كەربۇلاقتا 4 وقيعا بولسا, ىلەدە 3 ادام وزىنە قول سالعان. وكىنىشتىسى, وسى كەربۇلاق اۋدانىنداعى قويانكوز اۋىلىندا ەكى بىردەي مەكتەپ وقۋشىسى سۋيتسيد جاساعان بولاتىن.
– الماتى وبلىسىنىڭ جاستارى اراسىندا سۋيتسيد سيندرومىنىڭ كوبەيگەنى جاندى اۋىرتادى. ءوڭىر مۇنداي تاۋەكەل بويىنشا رەسپۋبليكانىڭ الدىنا شىعىپ كەتتى. مىسالى, «جانۇيا» وتباسىن قولداۋ ورتالىعى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ بويىنشا, ءبىر عانا ىلە اۋدانىنداعى 10 مىڭ ءجاسوسپىرىمنىڭ 2,26 پايىزى وزىنە قول سالۋعا بەيىم جانداردىڭ قاتارىندا ەكەنى انىقتالعان. ءبىز مۇنى مامان رەتىندە بايقاپ, تاۋەكەلدىڭ الدىن الۋعا جۇمىس ىستەيمىز. زەرتتەۋ بويىنشا, 30 جاسقا تولماعانداردىڭ اراسىنداعى ءسۋيتسيدتىڭ سەبەبى رەتىندە ولاردىڭ ءوزىن ەڭبەككە جارامدى ادام رەتىندە كەرەكسىز سەزىنۋى, ياعني قوعامدا ءوز ورنىن تاپپاۋى ايتىلادى. كوپتەگەن جاس پەن جاسوسپىرىمدە پروبلەما بولسا, ول جەكە باستان اسپاي قالىپ قويادى جانە ءوزىن جالعىز سەزىنۋى بايقالادى. وسى كەزدە پسيحولوگتەرمەن جۇمىس ىستەگەن دۇرىس. جاستار اراسىندا تەز اقشا تاۋىپ, جىلدام ولجاعا كەنەلۋ جولدارىن قاراستىرعاندار وسىنداي قادامدارعا بارىپ جاتادى, – دەيدى تالدىقورعانداعى «دەمەۋ» ورتالىعىنىڭ مامانى, وتباسىلىق پسيحولوگ ءمولدىر بولاتقىزى.
جالپى, سۋيتسيد سيندرومىنا شالدىققانداردىڭ دەنى جاستار بولعانىمەن, كەزدەيسوق وقيعالار ەرەسەكتەر اراسىندا دا ۇشىراسىپ وتىر. بىلتىر ۇيعىر اۋدانىنداعى سوراقى وقيعانى جۇرت ءالى ەستەن شىعارا قويعان جوق. ۇلكەن اقسۋ اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى وزىنە قول جۇمساپ قايتىس بولعان ەدى. مارقۇمنىڭ مۇنداي ارەكەتكە بارۋىنا جۇمىس ورنىنداعى ادىلەتسىزدىك تۇرتكى بولىپتى. جازىقسىز قۋدالانعان ول ءوز ءىسىنىڭ اق ەكەنىن سوتقا جۇگىنسە دە دالەلدەي الماعان. اقىرى, وزىنە قول جۇمساعان. سونداي-اق جىل سوڭىندا قاسكەلەڭ قالاسىنداعى پەرزەنتحانادا جاتقان ەكىقابات ايەل دە سۋيتسيد جاساماق بولعان-دى. وتباسىنداعى كيكىلجىڭ مەن تۇرمىس تاۋقىمەتىنە شىداماعان 41 جاستاعى كەلىنشەك اۋرۋحانانىڭ ءۇشىنشى قاباتىنان سەكىرگەلى جاتقاندا دارىگەرلەر بايقاپ قالىپ, قۇتقارىپ العان ەدى.
