بەدەلدى دە ەڭ ءىرى حالىقتىق كۇشكە اينالدى

كەشە “نۇر وتان” حدپ ورتالىق اپپاراتىندا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى, “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارتيا ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى. وتىرىسقا ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ مۇشەلەرى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى جانە ۇكىمەت مۇشەلەرى قاتىستى. وندا ەلباسىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جانە “نۇر وتان” حدپ-نىڭ كەزەكتەن تىس ءحىى سەزىندە العا قويىلعان تاپ­سىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تالقىلاندى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارتيا ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ وتىرى­سىن اشارداعى سوزىندە “نۇر وتان” حدپ ورتالىق اپپاراتى سوڭعى كەزدە حالىق اراسىندا اۋقىمدى جۇ­مىستار اتقارىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. پارتيا توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, پارتيانىڭ ورتالىق اپپاراتى, وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق ۇيىمدارى مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حال­قىنا جولداۋىن كوپشىلىك ارا­سىن­دا ناسيحاتتاپ, تۇسىندىرۋدە كوپ­تە­گەن ءىس-شارالار اتقارىپ كەلەدى. ونداعى باستى ماسەلە قازاق­ستان­نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى سترا­تە­گيا­لىق دامۋ جوسپارى بولىپ تا­بى­لادى. ءبىز مۇنداي تاپسىرمالاردى بۇرىن-سوڭدى كورگەن ەمەسپىز, دەدى پرەزيدەنت وسىعان باي­لا­نىستى. قازىرگى كەزدە ءاربىر نىساندى قارجىلاندىرۋ قامتاما­سىز ەتىلدى, قاي نىساننىڭ قاي وب­لىستا, قاي قالادا سالىناتىنىن ءبى­لەمىز. سول نىسانداردىڭ قۇرى­لى­سى قاشان اياقتالاتىنى,  قانشا جۇمىس ورنى اشىلاتىنى ناقتى­لانعان. “نۇر وتان” پارتياسى وسىلارعا مەملە­كەت­تەن بولىنەتىن قارجىعا باقىلاۋ جاساۋى ءتيىس. بۇدان كەيىن كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەگە وراي “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين بايانداما جاساپ, ەلباسىنىڭ “جاڭا ونجىل­دىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىن­دىكتەرى” جولداۋىندا جانە “نۇر وتان” حدپ-نىڭ كەزەكتەن تىس ءحىى سەزىندە العا قويعان تاپسىرما­لار­دىڭ ورىندالۋ بارىسىن ورتاعا سال­دى. باياندامادا اتاپ وتىلگەنىن­دەي, پرەزيدەنتتىڭ جاڭا قازاقستان قۇرۋ جولىنداعى تاپسىرمالارىنا بايلانىستى “نۇر وتان” پارتيا­سى­نىڭ جۇمىسىندا بىرقاتار جاڭا قادامدار جاسالدى. ول, بىرىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ الداعى ونجىلدىق دامۋ جولدارىن كورسەتكەن تاريحي جول­داۋدا, قازاقستاننىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوس­پا­رىندا جانە پارتيانىڭ حالىقتىق تۇعىرناماسىندا كورسەتىلگەن نەگىز­گى باعىتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتپەن, مەملەكەتتىك ورگاندار­مەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋ. ەكىن­شى­دەن, ەلىمىزدەگى باسقا دا ساياسي پار­تيالارمەن, قوعامدىق ۇيىمدار­مەن, ازاماتتىق ينستيتۋتتارمەن ارىپتەس­تىكتى نىعايتۋ. ۇشىنشىدەن, پارتيا­نىڭ ايماقتارداعى فيليال­دارى­نىڭ, باستاۋىش پارتيا ۇيىم­دارىنىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ. قازىرگى ۋاقىتتا تەك ورتالىق قانا ەمەس, الىستاعى قالالار مەن اۋدانداردا ەلىمىز ءۇشىن اسا ماڭىز­دى جۇمىستاردى بەلسەندى جۇرگىزۋ ءۇشىن باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى­مەن تىكەلەي بايلانىس جاساۋ جول­دارىن ەنگىزدىك, دەدى ءارى قاراي نۇرلان نىعماتۋلين. بۇگىنگى كۇنى بۇل ۇيىمداردىڭ سانى 6 مىڭعا جەتتى. ولاردىڭ بارلىعىن ارقا­شان ەلمەن بىرگە جۇرەتىن, كومەك كورسەتەتىن, پارتيامىزدىڭ بەدەلىن كوتەرەتىن نەگىزگى كۇش دەپ بىلەمىز. پارتيانىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى دە حالىق اراسىندا كەڭى­نەن قولداۋعا يە بولىپ وتىر. پار­تيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى بۇعان مىسال رەتىندە وتكەن ءتورت ايدىڭ وزىندە عانا رەسپۋبليكا بويىنشا قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىنە 25 مىڭداي ءوتىنىش تۇسكەنىن, بۇل ەل ازاماتتارىنىڭ پرەزيدەنتكە دەگەن, پرەزيدەنتتىڭ پارتياسىنا دەگەن زور سەنىمىنىڭ كورسەتكىشى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بولاشاقتا ەۋرازيا دەڭ­گەيىن­دەگى جاڭا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جولىن اشاتىن كەدەن وداعى قا­زاق­ستان ءۇشىن دە, باسقا مەملەكەت­تەر ءۇشىن دە وتە ماڭىزدى ءارى وتە ءتيىمدى ەكەنى بەلگىلى. بايانداماشى وسى ماڭىزدى ماسەلەگە دە ارنايى توقتالدى. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توقتالىپ وتكەنىندەي, “نۇر وتان” مەن “ەدينايا روسسيا” پارتيالارى ال­داعى ۋاقىتتا ەكى ەل پارتيا­لارى­نىڭ پارلامەنتتەردەگى فراكتسيا­لارى ارقىلى كەدەن وداعىنا قا­تىستى جۇمىستاردى بىرلەسىپ جا­ساۋعا قول جەتكىزدى. وسى كەدەن وداعى بويىنشا, سونداي-اق جول­داۋ­دا كورسەتىلگەن باسقا دا ستراتە­گيالىق ماقساتتاردى ورىنداۋ ءۇشىن ولاردى ساپالى زاڭدىق قۇجاتتار­مەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇل جەر­دە پارتيانىڭ دەپۋتاتتىق فراك­تسياسىنىڭ ورنى دا ەرەكشە, مۇمكىندىگى دە زور. بۇگىندە “نۇر وتان” پارتياسى بارلىق سالادا جولداۋدا ناقتى­لان­عان ستراتەگيالىق ماقساتتاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاساپ, تۇ­راقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ كەلەدى. وسى ماقساتتا قۇرىلعان باقىلاۋ بەكەتتەرى, رەسپۋبليكالىق, ايماق­تىق كەڭەستەر ءوز تيىمدىلىگىن كور­سە­تىپ وتىر. اسىرەسە, قوعامداعى سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى پار­تيانىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, قوعامدىق ۇيىمدارمەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن بىرلەسە قول­عا العان جۇمىستارى ءوز ءناتي­جەسىن بەرىپ كەلەدى. قول جەتكىزىلگەن جەتىستىكتەرمەن قاتار, الدا اتقا­رىلاتىن جۇمىستار دا جەتەرلىك. سوندىقتان پارتيا بار مۇمكىندىكتى تولىق پايدالانا وتىرىپ, وتكىر دە وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋدى ودان ءارى جالعاستىرا بەرەتىن بولادى. پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى الدا تۇرعان ماڭىزدى تاپسىرمالاردىڭ ءبىرى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋداعى ستراتەگيالىق باسىم­دىقتار: پارتيالىق باقىلاۋ مەن مونيتورينگتىڭ تيىمدىلىگىن قام­تاماسىز ەتۋ جايلارىنا دا توق­تالدى. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ اتاپ وتۋىنشە, بۇل بىرقاتار باعىتتا جۇمىس ىستەۋدى قاجەت ەتەدى. ءبىرىنشى – اسا ماڭىزدى جوبا رەتىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن پارتيالىق باقىلاۋ بە­كەتتەرىن قۇرۋ. بۇل ءوزىنىڭ ءتيىمدى­لى­گىن “جول كارتاسى” باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا دالەلدەدى. بۇگىندە وسىنداي اسا ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى –“باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي” حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىزى بولىپ تابىلادى. ەكىنشى – پارتيانىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن جانە ونىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقسا­تىن­دا تۇراقتى نەگىزدە مونيتورينگ ءوت­كىزۋى. بۇل حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمى­سىن جان­دان­دىرۋعا باعىتتالعان. ءۇشىنشى – پارتيانىڭ حالىقتىق تۇعىرنا­ما­سىن ورىنداۋ بارى­سىندا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋدى جالعاستىرۋ. باياندامادا پارتيانىڭ قوعام­دىق قابىلداۋ بولمەلەرىنىڭ جۇ­مى­سى سوڭعى جىلدارى ەداۋىر جاقسارا تۇسكەندىگى دە اتالدى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ وتكەن 4 ايىندا پارتيا­نىڭ قوعامدىق بولمەلەرىنە 25 مىڭنان استام ءوتىنىش تۇسكەن. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 15 پايىزعا كوپ. ازاماتتاردان تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ باسىم كوپشىلىگىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى, لاۋا­زىمدى تۇلعالاردىڭ جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءىس-ارەكەت­تەرىنە قاتىستى ارىز-شاعىمدار قۇرايدى. سونىمەن قاتار, نۇرلان نىعماتۋلين مەملەكەتتىك جانە جال­عا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەردى بولۋگە بايلانىستى ازاماتتاردان كوپ وتىنىشتەر تۇسكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل استانا قالاسى مەن باسقا دا بىرقاتار ءوڭىر­لەرگە قاتىستى. وسىعان بايلا­نىستى جاقىن ارادا “نۇر وتان” پارتياسى مەملەكەتتىك جانە جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەردى ءبولۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, اگروونەركاسىپ كەشەنى سالالارىن دامىتۋ باعدارلامالارى جوبالا­رىن, سونداي-اق ەلەكتر قۋاتىن ۇنەم­دەۋ ماسەلەلەرىن كەڭ كولەمدە تالقىعا ۇسىنۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن. بايانداماشى ءوز سوزىندە ما­ڭىزدى ماسەلەنىڭ تاعى ءبىرى – پار­تيا اكتيۆتەرىن وقىتۋ جانە ولاردى قايتا دايىنداۋ جايىنا دا ارنايى توقتالدى. پارتيا توراعاسىنىڭ ءبى­رىنشى ورىنباسارى اتاپ وتكەنىن­دەي, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ساياسي ارەناداعى ءرولى ارتىپ كەلەدى. وسىعان وراي پارتيالىق جۇمىس­تار­دى جوعارى تالاپقا ساي ۇيىم­داستىرۋ, پارتيانىڭ ساياسي يميد­جىن نىعايتىپ, پارتيا قىزمەت­كەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت. پارتيا توراعاسى پارتيا­نىڭ كەزەكتەن تىس ءحىى سەزىندە وسىن­داي تاپسىرما بەرگەن بولا­تىن. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ اي­تۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى ورىندالدى. بۇگىندە جوعارى پارتيا مەكتەبى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. پارتيا توراعاسى ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ وسىنىڭ الدىندا وتكەن وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى بار­لىق ساياسي پارتيالارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتۋ قاجەتتىگىن دە ايتقان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى “نۇر وتان” پارتياسى بۇگىندە ەلى­مىزدەگى نەگىزگى ساياسي ۇيىمدارمەن جانە ساياسي پارتيالارمەن ىنتى­ماق­تاستىق ورناتا ءبىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدەگى 7 ساياسي پارتيا بىرىگىپ, پارتياارالىق كەڭەس قۇردى. پارتيا ساياسي كەڭەسى بيۋرو­سى­نىڭ وتىرىسىندا “نۇر وتان” حدپ حاتشىلارى سەرگەي گروموۆ پەن ەرلان قارين ءسوز الىپ, پار­تيانىڭ پارتيالىق ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىمەن جانە اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق قىزمەتتەرىمەن تانىستىردى. پارتيا حاتشىسى سەرگەي گروموۆتىڭ حاباردار ەتۋىن­شە, بۇگىندە “نۇر وتان” پارتيا­سىنىڭ 790 مىڭ مۇشەسى بار. پار­تيانىڭ 6600 باستاۋىش ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى, مۇشەلەر قاتارى 6 ەسەگە ءوستى. بۇل ۋاقىت وتكەن سايىن كوپشىلىكتىڭ “نۇر وتان” پارتيا­سىنا دەگەن سەنىمى نىعايا تۇسكەنىن كورسەتەدى. نۇروتاندىقتار قاتارى­نىڭ 80 پايىزدان استامىن جاس­تارى 50-گە دەيىنگىلەر قۇرايدى. ءاسى­رەسە, سوڭعى جىلدارى جاستار­دىڭ “نۇر وتانعا” مۇشەلىككە وتۋلەرى ارتىپ كەلەدى. پارتيا حاتشىسى, سونداي-اق جىل باسىنان بەرى جۇزەگە اسى­رىل­عان ءىس-شارالارعا دا توقتالدى. حات­شىنىڭ اتاپ وتۋىنشە, وتكەن 4 اي ىشىندە پارتيانىڭ ورتالىق اپپا­را­تى مەن جەرگىلىكتى ۇيىمدارى 10 مىڭنان استام ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىم­داستىرىپ, وتكىزۋگە ۇيىتقى بولدى. بۇل شارالارعا 3 ملن.-عا جۋىق ادام قاتىستى. بۇگىندە پار­تيانىڭ جەرگىلىكتى ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ وتىر. پارتيانىڭ في­ليالدارى مەن باستاۋىش ۇيىم­دارىن قايتا قۇرىلىمداۋ ءناتي­جە­سىندە سوڭعى ەكى جىلدا 733 پارتيا ۇيىمى جاڭادان قۇرىلدى. وسى­نىڭ بارلىعى جەرگىلىكتى جەرلەردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلدى. ال پارتيا حاتشىسى ەرلان قارين­نىڭ سوزىنە قاراعاندا, “نۇر وتان” پارتياسى بۇگىندە ءوز جۇمى­سىن پارتيا توراعاسىنىڭ شەشىم­دەرى مەن تاپسىرمالارىنا سايكەس قۇرا بىلگەن. بۇل جەردە پارتيانىڭ اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق قىز­مە­تىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇك­تەل­گەن. كەز كەلگەن ساياسي پارتيانىڭ كۇشى, ەڭ الدىمەن, ساناۋلى ۋا­قىت­تا ءوز جاقتاستارىن جۇمىلدىرۋ قابىلەتىمەن ولشەنەدى. قازىرگى كەز­دە پارتيا ورگاندارى سوعان ۇم­تىلۋدا. بۇعان “نۇر وتاننىڭ” پرە­زيدەنت جولداۋىن قازاقستان­دىق­تارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كەڭ اۋقىمدا جۇرگىزىپ كەلە جات­قاندىعى دالەل بولادى. پارتيا حاتشىسى وسىعان قا­تىس­تى سوڭعى 4 ايدا وتكىزىلگەن ءىس-شارالاردى اتادى. ونىڭ ايتۋىن­شا, وسى ارالىقتا 4,5 مىڭ شارا وتكىزىلىپ, وعان جارتى ميلليوننان استام ادام قاتىسقان. تەك پار­تيالىق باق-تاردا عانا 320 حابار ەفيرگە شىعىپ, 700 ماتەريال جا­رىق كورگەن. الەۋمەتتىك سۇراۋ سا­لۋ­دىڭ ناتيجەسى بويىنشا, ەلبا­سىنىڭ جولداۋىن حالىققا اقپارات ارقىلى جەتكىزۋ دەڭگەيى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 17 پايىزعا ارتىپ, 80 پايىزدى قۇراعان. جول­داۋ­دى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا دا بەلسەندى جۇرگىزىلەتىن بولادى. وتىرىستا, سونداي-اق پارتيا سايا­سي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ مۇشە­لەرى – پارلامەنت سەناتىنىڭ دە­پۋتاتى اناتولي باشماكوۆ, پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى رو­مين ءمادينوۆ جانە ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تە­تىنىڭ رەكتورى باقىتجان جۇ­ما­عۇلوۆ ءسوز الىپ, پارتيانىڭ پرە­زي­دەنت جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدا­عى جۇمىستارىن جوعارى باعالادى. “نۇر وتان” حدپ ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ وتىرىسىن ەل پرە­زي­دەنتى, پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورىتتى. پرەزيدەنت قورىتىندى سوزىندە پارتيا جۇ­مى­سىنا وڭ باعا بەرىپ, سوڭعى ۋاقىتتا پارتيانىڭ ورتالىق اپپاراتى, سونداي-اق وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق ۇيىمدارى اۋقىم­دى جۇمىستار اتقارعاندىعىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ نۇروتاندىقتارعا قازاق­ستاننىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى سترا­تەگيالىق دامۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى پارتيالىق باقى­لاۋدى كۇشەيتۋدى جانە ساياسي-پار­تيالىق جۇمىستاردى جەتىلدىرۋدى تاپسىردى. ءاليسۇلتان قۇلانباي.