اسىرەسە, كەڭەس وداعىندا قاۋىم مەن ۇلت ۇعىمدارى يدەولوگيالىق تۇرعىدان ادەيى بۇرمالانىپ, كۇماندى تۇسىنىكتە سيپاتتالدى. ال ءبىز قازىرگى الەمدە تۇتاس قاۋىمدىق قۇرىلىم نەگىزىندە قالىپتاسقان ەكونوميكالىق ءھام ساياسي-الەۋمەتتىك سەبەپتەردى ساراپتاي وتىرىپ, قاۋىم دەگەنىمىز – يندۋستريالىق دامۋدىڭ زاڭدى شارتتارىنا جان-جاقتى جاۋاپ بەرە الاتىن ۇلتتىق دامۋدىڭ ەڭ جوعارعى ساتىسى, دەگەن تۇجىرىم ايتقىمىز كەلەدى.
بۇل جەردە وقىرماننىڭ ەسىنە سالا كەتەتىن ماڭىزدى ەسكەرتۋ – كەز كەلگەن حالىق اۋەلى ءبىرتۇتاس ۇلت بولىپ تولىق قالىپتاسپايىنشا ول ەشۋاقىتتا قاۋىمعا اينالا المايدى. بۇل وتكەن جانە قازىرگى ادامزات بالاسىنىڭ باسىنان كەشكەن جانە كەشىپ جاتقان ءومىر تاجىريبەسى. ءبىز ويدان شىعارعان دۇنيە ەمەس.
ادامزات تاريحىندا دارا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن داستۇرگە ساي جەتىلدىرە وتىرىپ, ەلدەگى ساياسي, عىلىمي, مادەني جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى دەر كەزىندە دۇرىس باعىتتاپ, وسى ماسەلەلەردەن تۋىنداعان ءىس-ارەكەتتەردى ءساتتى ۇيىمداستىرىپ, ەكونوميكانىڭ وندىرگىش قۋاتىن ءوز ادامدارىنىڭ وي-سانا, كۇش-جىگەرىمەن ورناتىپ ۇلگەرگەن ۇلت قانا قاۋىم بولا الادى.
باتىس ەۋروپا مەن سولتۇستىك امەريكادا ونەركاسىپ رەۆوليۋتسياسى باستالعاننان كەيىن الەمدىك ەكونوميكانىڭ نەگىزىن قالاۋشى اعىلشىن, نەمىس, فرانتسۋز, ورىس سياقتى ءىرى-ءىرى قاۋىمداردىڭ قالىپتاسۋ پروتسەسى ەدەل-جەدەل ءجۇرىلدى. بۇل پروتسەسس بىرنەشە عاسىرعا سوزىلىپ, حح عاسىردا ازيا قۇرلىعىندا دا جاپون, كورەي, قىتاي سياقتى ەكونوميكاسى قۋاتتى ءىرى-ءىرى قاۋىمداستىقتار دۇنيەگە كەلدى.
ال ءبىزدىڭ جاعدايدا اگرارلى اۋىلشارۋاشىلىق ەلدەر قاتارىنان يندۋستريالى دەرجاۆا دارەجەسىنە ءوز كۇشىمىزبەن كوتەرىلىپ شىققان جاعدايدا عانا ءىرى قاۋىم بولىپ قالىپتاسا الامىز. وكىنىشكە قاراي, وسىنداي قاۋىم بولۋ مۇمكىندىگىن قازاق حالقىنا تاعدىر ءالى سىيلاماي كەلەدى.
باتىس ەۋروپادا يندۋستريالىق قوعام تۋدىرعان قاۋىمداستىقتاردىڭ قالىپتاسۋى نەگىزىنەن ء«بىر ۇلت – ءبىر مەملەكەت» ءپرينتسيپى بويىنشا ىسكە استى. ۇلتتىق مۇددەلەردى ماقسات تۇتقان ۇستەمشىل ساياساتتىڭ, وزىق عىلىم مەن تەرەڭ ءبىلىمنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان قۋاتتى ەكونوميكانىڭ ارقاسىندا اعىلشىن, نەمىس, فرانتسۋز, ورىس سياقتى ۇلكەن-ۇلكەن ۇلتتار وزدەرىنىڭ انا تىلدەرىن ايماقتىق جانە الەمدىك تىلدەرگە اينالدىرىپ ۇلگەردى.
قاۋىم بولىپ قالىپتاسقان وسى ۇلتتار كەزىندە ساندىق جانە ساپالىق (وي-ورىستىك, كاسىپكەرلىك) جاعىنان باسقالاردان الدەقايدا ارتىقشىلىقتا بولا ءبىلدى. وسىنداي پروگرەسشىل ۇلتتاردىڭ وزىق وكىلدەرى عانا الەمدىك ەكونوميكانىڭ نەگىزىن سالىپ, بۇگىنگى ادامزات وركەنيەتىنىڭ كوشىن باستاپ, ەكونوميكالىق, ساياسي, اسكەري باسەكەلەردە الدارىنا جان سالماي سالتانات قۇرىپ كەلەدى. ال وركەنيەتتەن كەنجەلەپ قالعان حالىقتار مەن ۇلتتار وزدەرىنىڭ ومىردەگى ساتسىزدىگى مەن قوعامداعى كەرتارتپالىعىن سول ۇلى قاۋىمداستىقتاردىڭ وزبىرلىعىنان ەمەس, وزدەرىنىڭ وي-ورىستەرىنىڭ تارلىعىنان كورگەندەرى دۇرىس.
ەۋروپا ۇلتتارىنىڭ قاۋىم بوپ قالىپتاسۋى ناتيجەسىندە, قالا ءومىرى مەن اۋىل ءومىرى ءبىر دەڭگەيدە وركەندەدى. ەل ازاماتتارى تۇرمىستا, مادەنيەتتە بىركەلكى الەۋمەتتىك تەڭدىككە قول جەتكىزدى. ۇلتتار مەن حالىقتاردا كەزدەسە بەرەتىن كونە قوعاممەن بىرگە قالىپتاسقان كەرتارتپا وي-سانانىڭ قالدىعى – رۋشىلدىق ءھام تايپالىق قارىم-قاتىناستار جويىلدى. حالىقتىق دەموكراتيا دەگەن تۇسىنىك پايدا بولدى. قاۋىم قۇرۋشى ۇلت باسقارعان مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك دەڭگەيى بۇرىنعىداي ولاردىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمەن ەمەس, ەندى ءوز ەكونوميكاسىنىڭ جەتىستىكتەرىنىڭ جەمىسىمەن, تۇرعىندار ءومىرىنىڭ وسكەلەڭ يگىلىكتەرىمەن ولشەنەتىن بولدى. ناتيجەسىندە, قوعامداعى قارىم-قاتىناستار وركەنيەتتى تۇرگە كوشتى دە, ۇلتتىق مەملەكەت تۇتاس قاۋىمعا اينالدى.
قازىرگى تيپتىك پارلامەنتتىك ەۋروپالىق مەملەكەت – مەملەكەت-قاۋىم. مەملەكەت-قاۋىمعا جەكە ازاماتتىلىقتىڭ قاتىسى از. سەبەبى ازاماتتىلىق – ادامنىڭ شىققان تەگى جانە ەتنوستىق سيپاتىمەن بايلانىسى جوق قۇقىقتىق سانات. ازاماتتىقتان شىعۋعا بولادى, ازاماتتىقتى قابىلداۋعا بولادى. بىراق بۇدان جەكە ادامنىڭ قانداي حالىققا, قانداي ۇلتقا, قانداي قاۋىمعا جاتاتىندىعى وزگەرمەيدى. سوندىقتان, نەمىس قايدا دا - نەمىس, جاپون قايدا دا - جاپون. ولار قاي ەلگە بارسا دا ءوز قاۋىمداستىعىنىڭ قۇرمەتى مەن مارتەبەسىنە يە.
