جاقىندا وبلىستىق ادەپ جونىندەگى كەڭەستىڭ وتىرىسىندا بىرنەشە تارتىپتىك ءىس قارالىپ, لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەر جازالاندى. سونىڭ ءبىرى – ماحامبەت اۋدانى اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى. ونىڭ بۇعان دەيىن الىنباعان تارتىپتىك جازاسى بولعان. ول ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىز پاراعىن اشتىرعان ەكەن. بىراق سوعان قاراماستان اۋدانداعى بارشا مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە ۇلگى كورسەتەر شەنەۋنىك قىزمەتتىك اۆتوكولىگىن زاڭسىز پايدالانعان. مۇنىڭ ءبارى – زاڭناما تالاپتارىن بۇزۋ. سول سەبەپتەن ادەپ كەڭەسىنىڭ ۇيعارۋىمەن اۋداندىق اكىمدىك اپپاراتىنىڭ باسشىسىن اتقاراتىن لاۋازىمىنان بوساتۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزىلدى.
– اتىراۋ وبلىستىق تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ باسشىسى ءوزى باسقاراتىن ۇجىمدا ءوزارا ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستى ورناتا الماۋى سالدارىنان سىنعا ىلىكتى. وعان «قاتاڭ سوگىس» تۇرىندەگى تارتىپتىك جازا قولدانۋ ۇسىنىلدى. اتىراۋ قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ, الەۋمەتتىك باعدارلامالار جانە ازاماتتىق حال اكتىلەرىن تىركەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسىنا قاراماعىنداعى قىزمەتكەرمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ كەزىندە دورەكىلىككە جول بەرگەنى ءۇشىن «ەسكەرتۋ» تۇرىندەگى تارتىپتىك جازا قولدانۋ جونىندە شەشىم قابىلداندى, – دەپ حابارلادى وبلىستىق مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جونىندەگى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سونداي-اق يندەر اۋدانى اكىمدىگىنىڭ لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرى ەسبول اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ تارتىپتىك جازاسىن مەرزىمىنەن بۇرىن نەگىزسىز الىپ تاستاعان. ونىمەن قويماي, «جاقسىلىق» جاساعىش اتقامىنەرلەردىڭ وكرۋگ اكىمىنە 656 609 تەڭگە كولەمىندەگى سىياقىنى زاڭسىز بەرگەنى انىقتالدى.
مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر تاراپىنان بولاتىن زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى وبلىستىق تەكسەرۋ كوميسسياسى دا انىقتاعان. اتالعان كوميسسيانىڭ مۇشەسى اسلان قۇماروۆتىڭ مالىمەتىنشە, بىرىنشىدەن, بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجى ماقساتسىز جۇمسالادى. ەكىنشىدەن, ەڭبەكاقىعا قاراستىرىلعان قارجى جىمقىرىلادى. ۇشىنشىدەن, ساتىلعان جەر ۋچاسكەسىنىڭ قارجىسى بيۋدجەتكە تولىق تۇسپەيدى.
– ماسەلەن, بيۋدجەت اكىمگەرلەرى تاراپىنان رەسپۋبليكالىق قازىنادان بولىنگەن قاراجاتتى ماقساتسىز پايدالانۋ دەرەگى انىقتالدى. كەيبىر باسشىلار بيۋدجەتتىڭ يگەرىلمەۋىنە بايلانىستى جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلۋ ءۇشىن قۋلىققا بارادى. ءسويتىپ, قارجىنى يگەرۋ كورسەتكىشىن 100 پايىزعا جەتكىزۋ ماقساتىندا جالعان اقپارات بەرەدى. وسىلايشا, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ شىعىنىن رەسپۋبليكالىق قارجىنىڭ ەسەبىنەن جابۋعا تىرىسادى. بۇعان بيۋدجەت شىعىستارىن دۇرىس جوسپارلاماۋ مەن جوسپارلاۋدىڭ فورمالدى بولۋى ىقپال ەتەدى. تاعى ءبىر ءجيى بولاتىن زاڭ بۇزۋشىلىق – بيۋدجەت قارجىسىن جىمقىرۋ. مۇنداي زاڭسىز قادامعا كوبىنەسە ەسەپشىلەر بارادى. وسىنداي زاڭ بۇزۋشىلىق جاساعان ەسەپشىلەر ءوزىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتۋدى كوزدەيدى, – دەيدى اسلان قۇماروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ۋاكىلەتتى ورگاندارعا شارا الۋ ءۇشىن جولدانعان اۋديت ماتەريالدارى نەگىزىندە 256 اكىمشىلىك ءىس قوزعالعان. سونىڭ ناتيجەسىندە 120 جەكە جانە زاڭدى تۇلعاعا 16 ملن تەڭگە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعان. تەكسەرۋ قورىتىندىسىمەن 138 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ماسەلەن, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى مەن ەسەپشىسى ەڭبەكاقى, ءىس-شارالالار مەن ءىسساپار شىعىندارىنا بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتىن وزدەرىنىڭ جانە تۋىسقاندارىنىڭ بانكتىك كارتاسىنا اۋدارىپ, 112,8 ملن تەڭگەنى جىمقىرعانى انىقتالدى.
ال قىزىلقوعا اۋدانىنداعى مۇقىر اۋىلدىق وكرۋگى اكىمى اپپاراتىنىڭ ەسەپشىسى قىزمەتكەرلەردىڭ اتىمەن وزىنە تيەسىلى ەسەپشوتقا 18,4 ملن تەڭگەنى اۋدارىپ جىبەرگەن. سونداي-اق ماقات اۋداندىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ ەسەپشىسى سپورتتىق ءىس-شارا مەن ىسساپارلارعا بولىنگەن قارجىنى دالەلدى قۇجاتتارسىز, ءتيىستى بۇيرىقتا كورسەتىلگەن سومادان ارتىق كولەمدە اۋدارعان. زاڭسىز اۋدارىلعان قارجىنىڭ كولەمى 2,6 ملن تەڭگەنى قۇراپتى. اتىراۋ قالاسىنداعى №26 «جۇلدىز» بالاباقشاسىنىڭ ەسەپشىسى دە بيۋدجەت قارجىسىن جەكە بايلىعىنداي وڭدى-سولدى شاشقان. ءسويتىپ, 25,6 ملن تەڭگەنى قۇراعان بيۋدجەت قاراجاتىن ءوزىنىڭ, ءتىپتى تۋىسقاندارىنىڭ بانكتەگى كارتاسىنا اۋدارىپ العان.
– بىلتىر 31 مەلەكەتتىك, 52 كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور نىساندارىندا تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. ەل زاڭناماسىن ساقتاماۋ سەبەبىنەن انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردىڭ جالپى سوماسى 2 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار – 742 ملن تەڭگە. بيۋدجەتتىڭ 423 ملن تەڭگەسى ءتيىمسىز جۇمسالعان. ال ءتيىمسىز جوسپارلانعان بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ سوماسى 1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, – دەيدى ا.قۇماروۆ.
جاس ۇرپاقتى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتاتىن م.بەكمۇحامبەتوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى جەمقورلىق كۇدىگىنە ءىلىندى. وبلىستىق سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن ءمالىم ەتكەندەي, مەكتەپ ديرەكتورى مەملەكەتتiك فۋنكتسيالاردى ورىنداۋعا ۋاكiلەتتىك بەرىلگەن ادامعا تەڭەستiرiلگەن جاۋاپتى تۇلعا بولا تۇرا, پايداكۇنەمدىك نيەتپەن رەسمي قۇجاتتارعا كورىنەۋ جالعان مالىمەت ەنگىزگەن. ونىڭ قىلمىستىق ءىسى اتىراۋ قالالىق №2 سوتىندا قارالدى.
سوندا مەكتەپ ديرەكتورى نە ىستەگەن؟ ول 2018 جىلعى قىركۇيەكتەن بىلتىرعى شىلدەگە دەيىن قىزمەتتەن بوساعان جانە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن مۇعالىمدەرگە تابەل تولتىرۋ, بۇيرىق شىعارۋ ارقىلى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جانە كۋالاندىرىلعان رەسمي قۇجاتتارعا جالعان مالىمەتتەر ەنگىزىپ, بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ نەگىزسىز ەسەپتەلۋىنە جول بەرگەن. ونىڭ وسىنداي ءىس-ارەكەتىنەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرى جانە مەكتەپتىڭ قالىپتى جۇمىسى بۇزىلىپ, مەملەكەتتىڭ زاڭمەن قورعالعان مۇددەسىنە 6 099 904 تەڭگە كولەمىندە زيان كەلگەن. سوت وتىرىسىندا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ كىناسى جابىرلەنۋشىلەر مەن كۋالاردىڭ جاۋاپتارىمەن, ساراپتاما, اۋديت قورىتىندىلارىمەن تولىقتاي دالەلدەنىپ وتىر.
«سوت اكتىسىندە جەڭىلدەتەتىن ءمان-جايلار رەتىندە سوتتالۋشىنىڭ جاس بالاسىنىڭ بولۋى, كىناسىن تولىق مويىنداۋى مەن قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق سالدارىنان كەلتىرىلگەن م ۇلىكتىك زالالدى ەرىكتى تۇردە تولىق وتەگەنى تانىلعان. وسىعان بايلانىستى سوت سوتتالۋشىعا پروتسەستىك كەلىسىمگە ساي, مەملەكەتتىك قىزمەتتە جانە مەملەكەتتىك ۇيىمداردا لاۋازىمداردى اتقارۋ قۇقىعىنان ءومىر بويىنا ايىرىپ,
3 جىل 6 اي مەرزىمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىن تاعايىندادى. ءىس بويىنشا ازاماتتىق تالاپ قويىلماعان, كەلتىرىلگەن 6 099 904 تەڭگە كولەمىندەگى زالال سوتقا دەيىن تولىق وتەلدى», دەپ ءمالىم ەتتى وبلىستىق سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
مىنە, ارىپتەستەرىنىڭ نەسىبەسىنەن جىرىپ, ءوزىنىڭ دە, تۋىستارىنىڭ دا قۋ قۇلقىنىن تولتىرۋدى كوزدەگەن پىسىقايلار مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى كادردىڭ قادىرىن كەتىرىپ, ادەپ كودەكسىندەگى تالاپتاردى اياقاستى ەتىپ وتىر. «دانىككەننەن قۇنىققان جامان» دەگەندەي, اتىراۋدا بيۋدجەتتى ساۋىن سيىرعا اينالدىرىپ, قارجىنى ميلليونداپ جىمقىرعانداردىڭ زاڭسىز ارەكەتى كوكەيكەستى ماسەلەگە اينالىپ بارادى.
اتىراۋ وبلىسى
