بۇل ماسەلە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا دا كەڭىنەن تالقىلانعان بولاتىن. وسى ورايدا كوڭىلگە تۇيگەن مىنا ماسەلەلەرگە توقتالىپ وتكىم كەلەدى.
بىرىنشىدەن, دارىندى بالالاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعى. ماعان دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپتە وقىپ, وسىنداي مەكتەپتى باسقارۋ باقىتى بۇيىردى. دارىندى بالالارعا لايىقتى ۇستازدار كەرەك ەكەنى بارشامىزعا انىق. بۇل ينكليۋزيا ماسەلەسى بولىپ سانالادى. وسىعان بايلانىستى بيىلعى جىلى ءبىز اباي ۋنيۆەرسيتەتىندە Honors College جوباسىن قولعا الىپ وتىرمىز. بۇل جوبا «مىقتى» ستۋدەنتتەردى انىقتاۋعا جانە دايارلاۋعا, ولاردى ودان ءارى قوسىمشا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىمەن, ەرەكشە باعىتتاعى مەكتەپتەردە وندىرىستىك پراكتيكادان وتكىزۋمەن ىنتالاندىرۋ جانە شاكىرتاقىلار بەرۋ ءۇشىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋدى تارتۋعا باعىتتالاتىن. بۇل جوبانى رفمم, نزم, بيل ارىپتەستەرى قولداپ وتىر.
ەكىنشىدەن, بولاشاق ۇرپاقتى تاربيەلەۋ ماسەلەسى. تاربيە – بۇل بەلگىلى ءبىر بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ەمەس دەگەن تەزيس قاتتى ۇنادى. جالپى العاندا بۇل تۇتاس تۇلعانىڭ قالىپتاسۋى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە وسى ماسەلەنى ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا ابايدىڭ «تولىق ادام» تۇجىرىمداماسىن باسشىلىققا الامىز. جالپى جاڭا تەندەنتسيالار مەن قۇندىلىقتارىمىزدى (ابايدىڭ «تولىق ادام», X, Y, Z جانە مۇمكىن الفا بۋىندارىنىڭ ايىرماشىلىعى, ت.ب.) ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز «ۇلتتىق تاربيە» ورتالىعىن اشتىق. بۇل ورتالىقتىڭ جۇمىسى بالاباقشالار مەن مەكتەپتەرمەن بىرلەسە جۇرگىزىلەتىن بولادى.
ۇشىنشىدەن, تەحنيكالىق جانە IT ماماندىقتارى بويىنشا گرانتتار 40%-دان 60%-عا دەيىن ۇلعايتىلادى. العاشقى ءبىلىمىم ساياساتتانۋشى بولسا دا, مەن بۇل شەشىمدى قولدايمىن, ويتكەنى بۇگىندە بىزدە تەحنارلار مەن مىقتى IT ماماندار جەتىسپەيدى. بۇگىندە بۇكىل الەمدە تەحنولوگيالىق پروگرەسس ءجۇرىپ جاتىر. جۇمىستار, الگوريتمدەر جانە دروندار ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدى ىڭعايلى ەتتى. بىزگە دە وسى جالپىادامزاتتىق پروگرەسكە ۇلەس قوساتىن تەحنارلار مەن IT ماماندارى قاجەت.
تورتىنشىدەن, وتكەن جىلى عىلىمدى قارجىلاندىرۋدىڭ ەكى ەسەگە ارتۋى عالىمدار ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق بولدى. بۇگىنگى تاڭدا جوعارى وقۋ ورنى زەرتتەۋ جۇرگىزۋسىز تولىققاندى جۇمىس ىستەي المايدى. الەمدە ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورىنىڭ ءۇش جۇمىس باعىتى بار دەپ سانالادى: زەرتتەۋ جۇرگىزۋ, وقىتۋ جانە قوعامعا قىزمەت ەتۋ. ەگەر وقىتۋ جانە قوعامعا قىزمەت ەتۋ ارنايى قارجىلاندىرۋعا مۇقتاج بولماسا, زەرتتەۋ جۇگىزۋدى قارجىلاندىرۋسىز قالدىرۋ مۇمكىن ەمەس.
بەسىنشىدەن, جاڭا ونلاين-ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلادى. ونلاين ءبىلىم بەرۋ – قالىپتى جاعداي جانە قاجەتتىلىك. ونلاين ۋنيۆەرسيتەت – بۇل زۋم دارىستەرى ەمەس. سoursera نەمەسە edx بويىنشا وقىعاندار مەنى مىندەتتى تۇردە تۇسىنەدى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن دە IT ماماندارى مەن تەحنارلار قاجەت بولادى.
شىڭعىس نۇرلان ۇلى,
اباي اتىنداعى قازۇپۋ,
الەۋمەتتىك دامۋ جونىندەگى پرورەكتور
