تاريح • 31 قاڭتار, 2022

احاڭنىڭ مەرەيتويى وتكەن عيمارات

270 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىن − وسىدان 99 جىل بۇرىن ورىنبوردىڭ ەڭ ۇلكەن زالى سۆەردلوۆ اتىنداعى كلۋبتا احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەلۋ جىلدىعى اتالىپ ءوتىلدى. ۇلت ۇستازىنىڭ ايتۋلى مەرەيتويىن وتكىزۋگە سول كەزدەگى حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ توراعاسى ساكەن سەيفۋللين ۇيىتقى بولدى.

احاڭنىڭ مەرەيتويى وتكەن عيمارات

الاش ارداقتىسىنىڭ  50 جىلدىعى الدىمەن 1922 جىلى قىركۇيەكتە تاش­كەنت­­تە بولدى, سول كەزدە مەرزىمدى باسپاسوزدە س.سادۋاقاسوۆ, م.اۋەزوۆ, م.دۋل­اتوۆ, ە.وماروۆ سەكىلدى زامان­داس­­تارى كورنەكتى تۇلعانىڭ قازاق حال­قى­نا سىڭىر­گەن ەڭبەگىن جوعارى باعالاپ, ما­قا­لالار جاريالادى.

ال 1923 جىلى 28 قاڭتاردا ورىن­بوردا وتكەن ۇلت قايراتكەرىنىڭ ەلۋ جىل­دى­عىنا ارناعان جيىندى ساكەن سەي­فۋل­ليننىڭ ءوزى باسقارىپ, ءسوز سويلە­دى. داۋىلپاز اقىننىڭ ول ءسوزى 1923 جىلى 30 قاڭتار كۇنگى «ەڭبەكشى قازاق», (بۇ­گىنگى «ەگەمەن قازاقستان») گازەتىن­دە جا­ريا­­لاندى. وندا: «احمەت بايتۇر­سىن­­ ۇلى – ۇلتىن شىن سۇيەتىن شىن ۇلت­­­شىل! وزگە وقىعان مىرزالار شەن ىز­دەپ جۇرگەندە قازاقتىڭ ۇلت نامىسىن جىر­­­­تىپ, ۇلتتىق ارىن جوقتاعان پاتشا زاما­­­نىن­دا جالعىز-اق احمەت ەدى. احمەت قازاق ۇلتىنا جانىن اياماي قىزمەت قىل­دى. اۋەلى ول شكولدا قازاق بالالارىن وقىت­­­­تى. «قازاق» گازەتىن شىعاردى. قازاق مەك­تەپ­تەرىنە ارناپ «وقۋ ءھام ءتىل قۇرال­­­دا­رىن» جازىپ شىعاردى. احاڭ – با­­­يىن, كەد­ە­يىن ايىرماي, قازاقتى عانا سۇ­يە­­تىن ادال جۇرەك, تازا ۇلتشىل» دەپ جازعان ەكەن.

جيىندا قازاق حالقىنىڭ اندەرىن جيناق­تاۋشى, بەلگىلى كومپوزيتور الەكس­اندر زاتاەۆيچ احاڭنىڭ مۋزى­كالىق شىعارمالارىن ورىنداپ, جيىل­عان قاۋىمنىڭ كوڭىلىن كوتەرىپتى. وسى­دان كەيىن احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ مەرەيتويى كوزى تىرىسىندە وتكەن جوق.

سوڭعى جاڭالىقتار