ەلىمىزدە «تۋعان جەر» باعدارلاماسى قولعا الىنعانى بەلگىلى. تۋعان جەر – اركىمنىڭ شىر ەتىپ جەرگە تۇسكەن, باۋىرىندا ەڭبەكتەپ, قاز باسقان قاسيەتتى مەكەنى, تالاي جاننىڭ ءومىر باقي تۇراتىن ولكەسى. ونى قايدا جۇرسە دە جۇرەگىنىڭ تۇبىندە الديلەپ وتپەيتىن جان بالاسى بولمايدى.
تۋعان جەرگە ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت-داستۇرلەرىنە ايىرىقشا ىڭكارلىكپەن اتسالىسۋ – شىنايى پاتريوتيزم كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى.
بۇگىندە تاۋەلسىز قازاقستان جاستارىنىڭ بويىندا ەلگە, جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك وتە جوعارى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىن جاقتاپ جانە ونى دايەكتى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسا وتىرىپ ەلىمىزدىڭ جاستارى مەملەكەتىمىزدىڭ كوركەيۋىنە وزىندىك ۇلەستەرىن قوسۋدا. سونىڭ ءبىر مىسالى رەتىندە قاراعاندى وبلىسى جاڭاارقا اۋدانى تۇگىسكەن اۋىلى جاستارىنىڭ يگى ىستەرىن ايتۋعا ابدەن بولادى.
قازاقستان رەسپۋبيكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل تولۋ قۇرمەتىنە ۇشتاستىرا وتىرىپ, «تۋعان جەرگە تاعزىم», «تۇلەك, تۋعان جەرىڭدى تۇلەت» ۇرانىمەن 1993 جىلى تۋعان ازاماتتار مەكتەپ بىتىرۋىنە 10 جىل تولۋىنا وراي تۇگىسكەن اۋىلىنىڭ كوركەيۋىنە وزدەرىنىڭ قولتاڭباسىن قالدىرۋدى ءجون كورىپ, ەل سۇيسىنەرلىك ءىس تىندىردى. «پەرزەنت پارىزى – كىندىگى كەسىلگەن تۋعان جەرىنىڭ, حالقىنىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن قىزمەت ەتۋ. بۇل بولاشاققا باعىتتالعان ساۋاپتى, ىزگىلىكتى ءىس دەپ بىلەمىز», دەيدى تۇگىسكەندىك جاستار.
ءبىز اۋىلىمىزدىڭ ورتالىق ساياباعىنا بيىكتىگى 5 م, ديامەترى 2,5 م بولاتىن تۇعىرى اق ءتۇس, التىن ءتۇستى «شاڭىراق» بەلگىسىن ورناتتىق. شاڭىراق قازاق حالقىنىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىندە, مادەني ومىرىندە ەرەكشە ورىنعا يە بولۋىمەن قاتار, ۇلتتىق سانامىزدا سان ءتۇرلى قىرىنان تانىلىپ, ەل رامىزدەرىنىڭ ءبىرى ەلتاڭبامىزدا بەينەلەنگەن.
شاڭىراق كوتەرۋ – حالقىمىزدىڭ كەرەمەت سالتى. جاس وتاۋدىڭ العاش رەت شاڭىراعىن كوتەرۋدىڭ ءوزى قازاق ءۇشىن ەرەكشە ءسات. ءبىزدىڭ اتالعان بەلگىنى ورناتۋداعى نەگىزگى ماقساتىمىز اۋىلدى كوركەيتىپ قانا قويماي, ىرىمداپ, جاس وتباسىلاردىڭ قازاق حالقىنىڭ سانىنىڭ كوبەيۋىنە ۇلەستەرىن قوسسا دەگەن نيەتىمىزدى جەتكىزۋ ەدى. بەلگىگە «شاڭىراقتارىڭىز بيىك بولسىن» دەگەن تىلەگىمىزدى جازدىق. قازىرگى تاڭدا «شاڭىراق» ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. ورتالىق ساياباققا كورىك بەرىپ, ءارى وتباسىن قۇرعان جاستاردىڭ فوتوعا ءتۇسۋ لوكاتسياسىنا اينالدى. بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىكپەن قاتار اۋىلىمىزعا قۇس قاناتتىمەن سەپكەن سۋ تامشىسىنداي عانا تارتۋىمىز.
يگى ىستەر اۋىلىمىزدا جىل سايىن جالعاسىن تابۋدا, وعان اعا-اپالارىمىز, ءىنى-قارىنداستارىمىز اتسالىسۋدا. سونىڭ جارقىن كورىنىسى رەتىندە اۋىلىمىزداعى مەشىتتى, سپورت كەشەنىن, «تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتىن», «بايتەرەك» ماكەتىن, «قىران قۇس» ەسكەرتكىشىن, «جان جۇرەگىم تۇگىسكەن», «تۇگىسكەن» جازباسىن ت.ب. ايتۋعا بولادى. اۋىلىمىزدان شىققان تۇلەكتەردىڭ تۋعان جەرگە دەگەن قۇرمەتى وسىلايشا كورسەتىلۋدە. «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن», دەپ قازاق حالقى بەكەر ايتپاعان شىعار. سوندىقتان دا وسى شاعىن ماقالانى جازدىم. اۋىلدارىمىز كوركەيە بەرسىن.
سابىرجان ابىلقايىر,
تۇگىسكەن اۋىلىنىڭ تۇرعىنى
قاراعاندى وبلىسى