ەكونوميكا • 26 قاڭتار، 2022

ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى كوتەردى

55 رەت كورسەتىلدى

بىرەر ايلىق ۇزىلىستەن سوڭ بازالىق پايىزدىق مول­شەر­لەمە تاعى دا كوتەرىلدى. بۇل جولى 10،25 پايىزعا كوتەرىلىپ وتىر. مۇنداي شەشىم ينفليا­تسيا ءدالىزىن 4-6 پايىز دەڭگەيىنە ءتۇسىرۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىر. وسى­لايشا، ۇلتتىق بانك قىمبات­شى­لىقپەن كۇرەسكە بازا­لىق ستاۆكانى كوتەرۋ ارقىلى ءبىرجولا كىرىسكەن سىڭايلى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

ۇلتتىق بانكتىڭ حابارلاۋىن­شا، الەمنىڭ ءىرى ەكونوميكالارىندا جانە نەگىزگى ساۋدا ارىپتەس ەلدەردە ينفلياتسيا ءالى دە جوعارى كۇيدە قالىپ وتىر.

«اقش-تا ينفلياتسيا 1982 جىلدان باستاپ العاش رەت 7،0%-عا دەيىن كوتەرىلدى. 2021 جىل­عى جەلتوقساندا ەو-دا تۇتىنۋ­شىلىق ينفلياتسيا 5،3%-عا دەيىن، گەرمانيادا 1992 جىلدان باس­تاپ العاش رەت 5،7%-عا دەيىن ءوستى. قىتايدا باعانىڭ ءوسۋى 2021 جىلعى قاراشادا 15 ايلىق ەڭ جوعارعى كورسەتكىشكە جەتتى (2،3%)، سودان كەيىن 2021 جىلعى جەلتوقساندا 1،5%-عا دەيىن تومەندەدى. رەسەيدە ينفلياتسيا 2021 جىلعى جەلتوقساندا بۇ­رىنعى جوعارى، 8،4% دەڭگەيىن­دە قالدى. قازاقستاندا 2021 جىلعى جەلتوقساندا جىلدىق ينفلياتسيا 8،4%-عا دەيىن تومەندەدى. ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى 2021 جىلعى جەلتوقساندا ەلەۋلى تۇردە تومەندەپ، جىلدىق كور­سەتۋدە 9،9% بولدى. بۇل ينفليا­تسيا­عا قارسى دەن قويۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋعا جانە جەكەلەگەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا جوعارى ايلىق ماندەردىڭ جىل­دىق ينفلياتسيا ەسەبىنەن شىعۋىنا بايلانىستى. ءسۇت ونىم­دەرىنىڭ، جۇمىرتقا، ماي، قانت پەن كوكونىستەردىڭ جىلدىق دەزينفلياتسياسى بايقالىپ وتىر. وسىعان قاراماستان، جەمىس-كوك­ونىس ءونىمى قۇنىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنى ءالى دە جوعارى دەڭ­گەي­دە بولىپ وتىر»، دەيدى ۇلت­تىق بانك ماماندارى سوڭعى دەرەكتەردى كەل­تىرە وتىرىپ.

ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر ءبىر­شا­ما تومەندەۋگە قاراماستان جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. 2021 جىلعى جەلتوقساندا ءبىر جىل بۇرىنعا ينفلياتسيانى ساندىق باعالاۋ 10،3% بولىپتى. رەسپوندەنتتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى (66%) بۇرىنعىشا قازىرگى باعا ءوسۋىنىڭ كەلەسى 12 ايدا ساقتالادى نە جەدەلدەيدى دەپ سانايدى.

«ەكونوميكانى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە اقشالاي ۇسى­نىستىڭ ەداۋىر ۇلعايۋى ەكو­نو­ميكاداعى ينفلياتسياعا قارسى قىسىمعا الىپ كەلەدى جانە ۆاليۋتا نارىعىنىڭ تۇراق­تى­لى­عى­نا تەرىس اسەر ەتەدى. وسى باع­دار­لامالاردى ىسكە اسىرۋ ەكو­نوميكانىڭ پاندەمياعا دەيىن­­گى دەڭگەيگە دەيىن قالپىنا كە­لۋىن جىلدامداتتى، بىراق سونىمەن بىرگە 2020 جىلدىڭ باسىنان باستاپ اقشا بازاسىنىڭ 11 ترلن تەڭگەگە دەيىن 1،6 ەسە كەڭەيۋىنە الىپ كەلدى، سول كەزەڭ­دە اقشا ماسساسى 30،1 ترلن تەڭ­گەگە دەيىن 41،2%-عا ۇل­عاي­دى. وسى فاكتوردىڭ ينفليا­تسي­يا­­عا اسەرىن تومەندەتۋ ءۇشىن ۇلت­­­تىق بانك ەكونوميكانى قول­­­داۋ­دىڭ مەملەكەتتىك باعدار­لا­­ما­­­لارىنان شىعۋدى باستاپ، 2021 جىلى 5 قارجىلاندىرۋ باع­­دار­­لاماسىن اياقتادى (كاسىپ­كەر­لەردى جەڭىلدىكپەن كرەديتتەۋ باع­دارلاماسى، جۇمىسپەن قام­تۋ­دىڭ جول كارتاسى، نۇرلى جەر، جەڭىلدىكپەن اۆتوكرەديتتەۋ باعدارلاماسى جانە «باس­پانا حيت» يپوتەكالىق باع­دار­لاماسى). 2022 جىلى «قارا­پايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باع­دارلاماسىن جانە «7-20-25» يپو­تەكالىق باعدارلاماسىن قارجى­لان­دىرۋدى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر»، دەپ جازادى ۇلتتىق بانك.

ينفلياتسيا پروتسەستەرىنىڭ ءوسۋى اياسىندا دامىعان ەكونوميكالار ءوز ساياساتىن كۇشەيتۋدى جالعاستىرۋدا. 2021 جىلى الەم­نىڭ ورتالىق بانكتەرىنىڭ بار­لىق شەشىمىنىڭ 78%-ى اق­شا-كرەديت تالاپتارىن كۇ­شەي­تۋگە باعىتتالعان بولاتىن. تۇتى­نۋ باعاسىنىڭ ءوسۋىن تۇ­راق­­تاندىرۋ ءۇشىن فرج باسشى­سى اقش سەناتىنداعى تىڭ­داۋ­لاردا ولاردىڭ 2022 جىلعى ناۋ­رىزدا اكتيۆتەردى ساتىپ الۋ­دى توقتاتاتىنى تۋرالى مالىم­­دەدى. وسىنىڭ اياسىندا نارىق قاتىسۋشىلارى بيىلعى ناۋ­­رى­زدان باستاپ 2022 جىل ىشىن­دە مولشەرلەمەنىڭ 3-4 رەت كوتەرىلۋىن كۇتەدى.

«دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ باعا­لاۋى بويىنشا تۇتىنۋ باعا­لارىنىڭ جاھاندىق ينفلياتسياسى 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­سىندا ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جە­­تىپ، ودان كەيىن 2023 جىل ىشىن­­دە بىر­تىندەپ تومەندەيدى. الەم­­­دە ينف­ليا­تسيانىڭ تومەن­دەۋى­نە جا­ھان­دىق ءوسۋدىڭ باياۋ­لاۋى جانە شيكى­زات تاۋار­لارىن جەتكىزۋ­دىڭ كەڭەيۋى ىق­پال ەتە­تىن بولادى. الەمدىك ەكونو­مي­كا­داعى احۋال­دىڭ دامۋىن جانە قازاق­ستان­داعى قازىرگى ىشكى فاك­­تور­لار­دى ەسكەرە وتىرىپ، جا­ڭار­تىل­عان بولجامعا سايكەس ۇلتت­ىق بانك 2022 جىلدىڭ قو­رى­تىن­دى­سى بويىنشا ينفليا­تسيانىڭ 6-6،5% دەڭگەيىنە دەيىن ودان ءارى باياۋ­لاۋىن كۇتۋدە. بۇل رەتتە، بيىل قاڭتاردىڭ باسىندا قازاق­ستاندا بولعان قايعىلى وقيعالارعا جانە 2021 جىلدىڭ 1-جارتىسىنداعى سالىستىرمالى تۇردە تومەن بازاعا بايلانىستى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ ءوسۋى ىقتيمال، ونىڭ نەگىزگى قىسىمى بيىلعى I توقسانعا كەلەدى. II جارتى جىلدىقتا ءامات، ججم جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر باعاسىن ۋاقىتشا رەتتەۋ شارا­لارىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى (180 كۇن) وتكەننەن كەيىن ينفليا­تسيانىڭ جىلدامداۋ تاۋەكەلى ۇلعاياۋى مۇمكىن»، دەيدى ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-نەسيە ساياساتى كوميتەتى.

تاۋەكەلدەردىڭ قازىرگى تەڭ­گەرىمى، ازىق-ت ۇلىككە جاتپاي­تىن قۇرامداس بولىكتىڭ جەدەل­دەۋىنە بايلانىستى 2021 جىل­دىڭ سوڭىندا ينفلياتسيا باياۋ­لاۋىنىڭ تۇراقسىزدىعى، سون­داي-اق ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ ارتۋى نەگىزىندە ۇلتتىق بانك اقشا-كرەديت ساياساتىن كۇشەيتۋ­دى جالعاستىرۋدا.

«ۇكىمەت ازىرلەپ جاتقان ينفلياتسيانى باقىلاۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋمەن بىرگە ۇلتتىق بانكتىڭ دەزينفلياتسيالىق اقشا-كرەديت ساياساتى 2022 جىلعا بەلگىلەن­گەن 4-6% ماقساتقا سايكەس ينف­لياتسيانى تومەندەتۋگە مۇمكىن­دىك بەرەدى»، دەيدى ۇلتتىق بانك ماماندارى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ ۇلتتىق بانكى اقشا-كرەديت سايا­ساتى كوميتەتىنىڭ بازالىق مول­شەرلەمە بويىنشا كەزەكتى جوس­پارلى شەشىمى 2022 جىلعى 9 ناۋ­رىزدا نۇر-سۇلتان قالا­­سى­نىڭ ۋاقىتى بويىنشا 15:00-دە جاريالاناتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اسكەردەگى ادەبي كۇن

ايماقتار • كەشە

دامۋدىڭ كىلتى

قوعام • كەشە

ەل سەنىمىن ارقالاعان

قازاقستان • كەشە

تورعاي سۇڭقارى

ادەبيەت • كەشە

ۇلى شايقاس

ونەر • كەشە

يكبال الەمى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار