ەلدەگى قارجى ۇيىمدارىنىڭ ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىرىن قولعا ۇستاعان اگەنتتىك ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىمەن كەلىسە وتىرىپ, كرەديت مەن ميكروكرەديتتىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋدىڭ بىرىڭعاي ءتارتىبىن قابىلدادى. قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر تەرەنتەۆتىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگە قالدىرۋ مۇمكىندىگىن بارلىق زارداپ شەككەن زاڭدى جانە جەكە تۇلعالار توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن كۇننەن باستاپ 3 اي ىشىندە پايدالانا الادى.
– قارىزدار مەن ميكروكرەديتتەر بويىنشا كەيىنگە قالدىرۋ كەزەڭىندە بارلىق بانك پەن مقۇ تۇراقسىزدىق ايىبى, ايىپپۇل مەن ءوسىمپۇلدار ەسەپتەمەيدى, سونداي-اق مەرزىمى وتكەن پايىزدىق سىياقىنى كاپيتالداندىرۋعا جول بەرىلمەيدى. بۇدان باسقا, كرەديتتەردى وتەۋ مەرزىمىن وتكىزىپ الۋعا جول بەرىلگەن جانە مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋ قارىز الۋشىنىڭ كرەديتتىك تاريحىن ناشارلاتۋعا جانە ول تۋرالى كرەديتتىك بيۋروعا تەرىس اقپارات بەرۋگە نەگىز ەمەس. كەيىنگە قالدىرۋدى الۋ ءۇشىن قارىز الۋشى كەز كەلگەن قولجەتىمدى بايلانىس تاسىلىمەن نەمەسە كرەديتوردىڭ بولىمشەسىنە ءوزى بارۋ ارقىلى ەركىن نىساندا ءوتىنىش جازۋى قاجەت. بۇل – 2020-2021 جىلدارى پاندەميا كەزەڭىندە بەرىلگەن كەيىنگە قالدىرۋ ءۇشىن قولدانىلعان وتە قولايلى ءتارتىپ. وسى كەزەڭدە 2 ملن-نان استام ازاماتتىڭ نەمەسە قارىز الۋشى جەكە تۇلعالاردىڭ 33,8%-ى كەيىنگە قالدىرىلعان تولەمدەر بويىنشا 270 ملرد تەڭگەدەن استام سومانى تولەۋدى كەيىنگە قالدىردى. بارلىق زارداپ شەككەن قارىز الۋشىلارعا كرەديتورعا جۇگىنۋگە جەتكىلىكتى ۋاقىت بەرىلدى – ءوتىنىش 3 اي ىشىندە, ياعني 2022 جىلدىڭ 5 ساۋىرىنە دەيىن بەرىلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە, ءوتىنىش بەرىلگەن كۇنگە قاراماستان, كرەديت بويىنشا كەيىنگە قالدىرۋ توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن كۇننەن باستاپ ۇسىنىلاتىن بولادى, – دەدى ا.تەرەنتەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاپپاي تارتىپسىزدىكتەن زارداپ شەككەن بيزنەستى اياعىنان قايتا تۇرعىزۋعا ۇزاق ۋاقىت كەتەدى. سوندىقتان نەسيە بەرۋشى مەن قارىز الۋشىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋدىڭ 3 ايدان ارتىق مەرزىمى بەلگىلەنۋى مۇمكىن. ال تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ مەرزىمى بىتكەن سوڭ, نەسيەنى ءبارىبىر وتەۋگە تۋرا كەلەدى. بۇل ورايدا اگەنتتىك تولەمدى وتەۋدىڭ ەكى نۇسقاسىن ۇسىنادى.
«كرەديتتى وتەۋ مەرزىمىنىڭ سوڭىنا دەيىن بۇرىن كەيىنگە قالدىرىلعان تولەمدەردى بىركەلكى ءبولۋ تۇرىندە نەمەسە كرەديت بويىنشا اعىمداعى تولەمدەردىڭ مولشەرىن ساقتاۋ ءۇشىن قارىز مەرزىمىن ۇلعايتۋ. كرەديتتىك ۇيىمنىڭ قارىز الۋشىمەن كەلىسىمى بويىنشا وزگە كەستە بەلگىلەنۋى مۇمكىن. نەسيەنى كەيىنگە قالدىرۋعا بايلانىستى نەسيە الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا 2 ماڭىزدى شارت قاراستىرىلعان: كرەديتتىك ۇيىمدار قارىز الۋشىلاردان كرەديت بويىنشا كەيىنگە قالدىرىلعان وپەراتسيالار, وتىنىشتەر بويىنشا ەشقانداي كوميسسيا مەن وزگە تولەمدەر المايدى. قارىز الۋشىلاردىڭ تالاپ ەتۋ جۇمىستارىن, ونىڭ ىشىندە مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتى وتەۋ قاجەتتىگى تۋرالى حابارلامالار جىبەرمەيدى», دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.
ايتىلىپ وتىرعان تالاپتار مەن مۇمكىندىكتەردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن اگەنتتىك ءوزى قاداعالايدى. ەگەر كرەديتور نەگىزسىز باس تارتقان جاعدايدا, قارىز الۋشىلار اگەنتتىككە جۇگىنۋگە قۇقىلى. ءاربىر ءوتىنىش بويىنشا قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن دەرەۋ قاداعالاۋ دەن قويۋ شارالارى قابىلدانادى. ۆەدومستۆونىڭ call-ورتالىعىنا جۇمىس كۇندەرى ساعات 09.00-دەن 17.00-گە دەيىن, +7(7272) 371 000 ءنومىرى بويىنشا حابارلاسۋعا بولادى.
سونداي-اق قازىرگىدەي قيىن-قىستاۋ شاقتا كوپشىلىك ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنان جاردەم كۇتكەن. الايدا ول ۇمىتتەرى اقتالماعان سىڭايلى. ويتكەنى كومپانيالار ەلدە بولعان احۋالدى ساياسي پروتسەسس ناتيجەسىندە تۋىنداعان وقيعا دەپ باعالاپ, كومەك قولىن سوزۋدان باس تارتقان. قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەرنار ورازباەۆ ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنىڭ دا اگەنتتىك قاراۋىنا كىرەتىنىن, سوندىقتان ولار كومەكتەن باس تارتسا, ازاماتتاردىڭ كومپانيا ۇستىنەن اگەنتتىككە شاعىمدانۋعا قۇقىعى بار ەكەنىن ايتادى.
«ورتالىق كەڭسە الماتىدا ورنالاسقان, وڭىرلىك وكىلدەر باسقارماسى ءار وبلىس ورتالىقتارىندا بار. ءبىز ءوتىنىشتى قاراپ, قاجەت بولسا قۇجاتتامالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, كەيىننەن قورىتىندى جاۋابىن شاعىم بەرۋشىگە جاۋاپ رەتىندە ۇسىنامىز», دەيدى ە.ورازباەۆ.
كوپتى الاڭداتقان تاعى ءبىر ساۋال – ورتەنگەن اۆتوموبيلدەر ماسەلەسى. ءبىر الماتىنىڭ وزىندە جۇزدەگەن كولىك وتقا وراندى. ولاردىڭ باسىم بولىگى نەسيەگە رەسىمدەلگەن كولىكتەر. ا.تەرەنتەۆتىڭ ايتۋىنشا, بارلىق كولىك ساقتاندىرىلعان, سوندىقتان بۇل ماسەلەنى دە اگەنتتىك ءوزى قاداعالايدى. ءتيىستى تولەم جاسالماعان جاعدايدا ساقتاندىرىلعان تۇلعا ساقتاندىرۋ ومبۋدسمەنىنە, سونداي-اق اگەنتتىككە جۇگىنە الادى دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ارنايى بريفينگ بارىسىندا اقشانى ەلدەن شىعارۋ ماسەلەسى دە ۇمىتىلمادى. 11 قاڭتاردا ماجىلىستە سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت وسى تۇيتكىلگە ايرىقشا توقتالىپ, ەلدەن اقشانىڭ زاڭسىز شىعارىلماۋىن تاپسىرعان ەدى.
– پرەزيدەنتتىڭ كاپيتالدى ەلدەن زاڭسىز شىعارۋدى باقىلاۋ جانە جولىن كەسۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە ۇلتتىق بانكتىڭ, قارجىلىق رەتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىنىڭ حالىقا رالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى بىرلەسكەن بۇيرىعى قابىلداندى. وسى تەتىك اياسىندا ءبىز ءار وپەراتسيادا كۇماندى بەلگىلەردىڭ بولۋىن قارايمىز. بۇگىنگى تاڭدا بانك سالىمشىلارى ءۇشىن تاۋەكەلدەر جوق جانە بانك كليەنتتەرىنىڭ بارلىق قاراجاتى تولىق ساقتالعانىنا نازار اۋدارعىم كەلەدى. «بانك قۇپياسى تۋرالى» زاڭدى ەسكەرە وتىرىپ, بۇل جۇمىس تولىق كولەمدە جۇرگىزىلگەننەن كەيىن تولىق اقپارات ۇسىنىلادى, – دەدى ا.تەرەنتەۆ.
سونداي-اق اگەنتتىك وكىلى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءار جاعدايدى جەكە قارايتىنىن, تارتىپسىزدىككە قاتىسى بولعان ازاماتتارعا ەشقانداي قولداۋ جاسالمايتىنىن دا باسا ايتتى.
«نەسيەنى كەشىرۋ نەمەسە قوسىمشا كومەك كورسەتۋ بويىنشا بارلىق ماسەلە جەكە-جەكە جۇزەگە اسىرىلادى. ەگەر ادام بەلسەندى قاتىسىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن جانە سوتپەن بۇل تارتىپسىزدىكتەرگە كىنالى دەپ تابىلسا, وندا وعان قولداۋ شارالارى كورسەتىلمەيدى. ءبىز اسكەري قىزمەتشىلەر مەن ءىىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءتىزىمىن پىسىقتادىق, ولار بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىمەن زاڭسىز ءىس-ارەكەتتەرگە قاتىسپاعان ازاماتتىق تۇلعالار بويىنشا تىزىمدەردى پىسىقتاپ جاتىرمىز. ولار بويىنشا اسكەري قىزمەتشىلەر مەن ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن كوزدەلگەن ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى», دەدى ۆەدومستۆو وكىلى.
