قازاقستان • 28 جەلتوقسان, 2021

جايىق جاعاسىنداعى ونەر تويى

454 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2021 جىلدىڭ سوڭعى اپتاسى باتىس قازاقستان وبلىسىندا قازاقى ءسوز ونەرىنىڭ جالاۋى بيىك جەلبىرەگەن كۇندەر بولدى. قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى مادەنيەت جانە ونەر ورتالىعىنىڭ ۇشكۇندىك شارالار تىزبەگى جىرسۇيەر, ولەڭسۇيەر قاۋىمدى ءتانتى ەتتى.

جايىق جاعاسىنداعى ونەر تويى

ەڭ اۋەلى قادىر ورتالىعىندا بەلگىلى ەتنومۋزىكاتانۋشى, ەپيك جىرشى بەرىك ءجۇسىپتىڭ «سىر سۇلەيىن سۇراساڭ…» اتتى كەزدەسۋ كەشى ءوتتى. كەشتى ورتالىق ديرەكتورى باۋىرجان حاليوللا العىسوزبەن اشىپ, قوناقتىڭ كەۋدەسىنە سىرىم دات ۇلى اتىنداعى توسبەلگى تاعىپ, العىسحات تابىستادى.

سودان كەيىن ساحنا ءتورىن جەكە-دارا بيلەگەن جىرشى ءۇش ساعات بويى كورەرمەندى سىرلى ساز, عيبراتتى عازالدارمەن باۋراپ الدى. سىر سۇلەيلەرىنىڭ ءتۇرلى ماقامىن قۇيقىلجىتىپ, ءار جىراۋدىڭ وزگەشە قىرلارىن ءسوز ەتكەن ونەرپاز قازاقى جىرشىلىق ونەردىڭ وتكەنى مەن بولاشاعىنا دا بويلادى. اتتەڭ, ءداستۇرلى جىر تىڭداۋ داعدىسى ۇمىتىلا باستاعان زاماندا تاڭدى تاڭعا ۇرىپ جىرلايتىن جىرشىلىق ونەر مەن زاماناۋي ساحنانىڭ باسى بىرىكپەيتىنى راس. «جىرشىنى تو­لىق تىڭداعىلارىڭىز كەلسە, قارا­­پايىم قازاقى ورتادا, ۋاقىت­قا شەك قويىلمايتىن جايما­شۋاق جاعدايدا كەزدەسۋ كەرەك», دەگەن بەرىك ءجۇسىپتىڭ ۇسىنىسى باتىسقازاقستاندىق جىر­سۇيەر ازاماتتاردىڭ, مادەنيەت سالاسى باسشىلارىنىڭ قۇلاعىندا قالدى دەپ ويلايمىز.

كەلەسى كۇنى قادىرسارايدا قازاق­ستان جازۋشىلار وداعى بقو فيليالىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اقجايىق قالامگەرلەرىنىڭ ادەبي جىل قورىتىن­دىسى ءوتتى.

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عالي ەسقاليەۆ قوناقتاردى, قالامگەرلەردى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, قازاق رۋحانياتىنا ءوڭىر ادەبيەتشىلەرىنىڭ دە سىڭىرگەن ەڭبەگى زور ەكەندىگىن ايتتى. ءسويتىپ, جۇبان مولداعاليەۆ اتىنداعى سىيلىقتى اقىن باۋىر­جان باباجان ۇلى مەن ۇزىلدىك ەلەۋبايقىزىنا, قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى سىيلىقتى اقىن ۇلداي ساريەۆا مەن تالعات مى­قيعا, اقىن جانعالي ءنابيۋل­لين اتىنداعى سىيلىقتى جازۋشى الپامىس بەكتۇرعانوۆ پەن اقىن تالاپ تايماس ۇلىنا, جازۋشى باقتىعۇل ويشىباەۆ اتىندا­عى سىيلىقتى جىمپي­تىلىق قالام­گەرلەر مۇسىربەك ايتاشەۆ پەن ەنگەلس شىڭعاليەۆكە تاپسىردى.

شارا بارىسىندا ءسوز العان قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما تور­اعاسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت قالامداس ارىپ­تەستەرىن قۇتتىقتاپ, 2021 جىل قو­رى­تىن­دىسى بويىنشا حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىن جەرگىلىكتى اقىندار ايتقالي نارىكوۆ پەن قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلىنا تابىستادى. سونداي-اق بۇل كۇنى باتىسقازاقستاندىق 8 قالامگەر – اقىن زاكاريا سيسەنعاليەۆ, ماحمەت قاجياحمەت, ساعىنتاي بي­سەن­عاليەۆ, داريعا نۇراشەۆا, اسانتەمىر قارشى­عا, ەرتاي بي­مۇ­حانوۆ, باۋىرجان شيرمە­دين ۇلى, مارلەن عيلىمحان قا­زاق­ستان جازۋشىلار وداعىنا مۇشەلىككە قابىل­دانىپ, كۋالىككە يە بولدى. بيىل 85 جىلدىعى اتالىپ وتكەن اقجايىقتىڭ اقيىق اقىنى جانعالي ءنابيۋلليندى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا جاسالعان مەرەي­تويلىق توسبەلگى اقىننىڭ جارى اعيبا عيناياتقىزىنا جانە بارشا قالامگەرگە تابىستالدى. ءدال وسى كەشتە اقىندار ماحمەت قاجياحمەتتىڭ «دالا دەمى» جانە باۋىرجان شيرمەدين ۇلىنىڭ «قالاعا حات» اتتى جاڭا كىتاپتا­رىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

ايتا كەتەيىك, وسى جيىنعا شاقى­رىلعان ءوڭىر قالامگەرلەرىنىڭ ەشقايسىسى دا ماراپاتتان تىس قالعان جوق.

جەلتوقساننىڭ 25-ىندە ورال قالا­سىندا وتكەن حالىقارالىق اقىندار ايتىسى ۇشكۇندىك ونەر تويىنىڭ نۇكتەسىن قويدى. قازاق­ستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى مەن بوكەي ورداسىنىڭ 220 جىل­دىعىنا ارنالعان «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» اتتى حالىقارالىق دو­داعا قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىنەن بولەك قىرعىزستان, قىتاي جانە موڭعوليادان اقىندار كەلىپتى. ايتىستى قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشقان ءوڭىر باسشىسى عالي ەسقاليەۆ ءجۇرسىن ەرماندى 70 جاسىمەن قۇتتىقتاپ, يىعىنا شاپان جاپتى.

شارا بارىسىندا جەرگىلىكتى ون اقىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادە­نيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىم­قۇلوۆانىڭ العىس­حاتىن وسى سالا­نىڭ ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆ تابىس ەتتى.

ايتىس اراسىندا قىرعىزستاننان ارنايى كەلگەن قۇرمەتتى قوناق, ماناسشى ازيز بيمىرزا ۋلۋ ماناس جىرىنان ءۇزىندى ورىنداپ, جايىق جۇرتىنىڭ دەلەبەسىن قوزدىردى. سونداي-اق قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى, سىر سۇلەيلەرىنىڭ سارقىتى بەرىك ءجۇسىپ تە جيىلعان جۇرتقا جىردان سىباعا تارتتى.

ءۇش كۇنگە سوزىلعان مادەنيەت پەن ونەر تويىنىڭ قورىتىندى كەشىندە دالا رەفورماتورى, داڭقتى باتىر, بي-شەشەن سىرىم دات ۇلى اتىنداعى توسبەلگى مەن اقشالاي سىيلىقتاردى اقىندارعا ءاسانالى ءاشىموۆ تابىستادى. وسىناۋ كەرەمەت شارانى جوعارى دارەجەدە ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن بارشا مەيمانداردىڭ اتىنان شىمكەنتتىك اقىن نۇرلان ەسەنقۇلوۆ باۋىرجان حاليوللانىڭ يىعىنا شاپان جاۋىپ, قۇرمەت كورسەتتى. ال جەرگىلىكتى كاسىپكەر ازاماتتار ايتىس سوڭىندا قىرعىز ەلىنەن كەلگەن قوس قوناققا ات مىنگىزدى.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار