ايماقتار • 24 جەلتوقسان، 2021

ءتيىمدى ۇسىنىستار تالابى

62 رەت كورسەتىلدى

قازىر «پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى» جشس كاسىپورنى تۇراقتى جۇمىس ىرعاعىندا. زاۋىت قازان ايىندا تەح­نو­لو­گيالىق قۇرال-جابدىقتاردىڭ جاڭعىرتىلۋىنا بايلانىس­تى جۇمىسىن ۋاقىتشا توقتاتقان بولاتىن. كۇردەلى جون­دەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايسىز اۋا رايى جاع­داي­لا­رى­نا قاراماستان، جوسپارلانعان مەرزىمنەن بۇرىن ورىن­­دالعانى «قازمۇنايگاز» اق تاراپىنان دا حابارلان­دى.

ال كۇردەلى جوندەۋ جۇ­مىس­تارى بارىسىندا بار­لى­عى 933 بىرلىك تەحنو­لو­گيا­لىق قۇبىردىڭ، 19 بىرلىك تەح­ني­كالىق بۋ قۇبىردىڭ جانە 300 بىرلىك قۇرال-جاب­دىقتىڭ تەحنيكالىق كۋالان­دى­رىلۋى مەن ساراپتامالارى جۇر­گىزىل­گەن.

– كاسىپورىن ماماندارىمەن مەردى­گەر­لىك ۇيىمداردىڭ جۇ­مىسشى­لا­رى جوعارىدا اتال­عان بارلىق شارالاردى ورىنداپ، زاۋىتتى مەرزىمىنەن بۇرىن ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەردى. جوندەۋ كەزىندە اتقارىلعان بارلىق جۇمىس ءوندىرىس قاۋىپ­سىز­دىگىن ساقتاۋعا، مۇناي ونىم­دە­رىنىڭ ساپاسى مەن بارلىق ەكو­لوگيالىق كورسەتكىشتەردىڭ ورىندالۋى­نا اسەر ەتەدى، – دە­لىن­گەن حابارلامادا.

زاۋىتتىڭ باس ديرەك­تو­رى­نىڭ ورىنباسارى ساياتاي الىپباەۆتىڭ مالىمە­تىنشە، قون­دىرعىلار تەكسەرىلىپ، سى­ناق­­تار وتكىزىلگەن. مۇناي­دى قاي­تا وڭدەۋدىڭ نەگىزگى قۇ­رىل­عىلارى جوندەۋ جۇمىس­تا­رىن جاڭبىرسىز اۋا رايىندا جۇر­گى­زۋى كەرەك. كاسىپورىن قو­رىن­دا 50 مىڭ توننادان استام بەنزين، 5 مىڭ توننادان استام اۋە وتىنى مەن 34 مىڭ توننادان استام ديزەل وتىنى بار. زاۋىت كۇنىنە 4 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن شىعارادى.

مۇناي ونىمدەرىنىڭ ءارتۇرلى ماركالى اۆتوكولىك بەنزينى، ديزەلدىك وتىن، رەاكتيۆتى وتىن، تەحنيكالىق كۇكىرت، بي­تۋم­­نىڭ بىرنەشە ءتۇرى، مۇناي كوكسى، تەحنيكالىق كومىرتەك وندىرۋگە ارنالعان شيكىزات قورى بار. قازان ايىندا زاۋىت 121 مىڭ توننا مۇناي، 31 مىڭ توننا ديزەل جانارمايىن وندىرەدى. زاۋىتتا تاۋلىگىنە 15 200 توننا مۇناي وڭدەلگەن. بىراق زاۋىتتىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە روتور قۇرىلعىسىنان اقاۋ شىعىپ، پاي­دا­لانۋعا جاراماي قالعان. سوندىقتان گيدروتازالاۋ كومپرەسسورى روتورىن باس­قا بولشەككە اۋىستىراتىن 5 اي ۋاقىت ىشىندە ديزەل وتىنىن ءتيىستى كولەمىنەن 20-40 مىڭ تونناعا از وندىرەدى.

بيىل ديزەل وتىنىنىڭ تاپ­شىلىعى جەرگىلىكتى «پاۆ­لو­دار مۇناي-حيميا زاۋىتى» جشس جۇمىسىنىڭ ۋاقىتشا مەرزىمدىك توقتاۋىمەن قاتار كەلدى. سوندىقتان اۋىل شارۋا­شىلىعى تا­ۋارلارىن وندىرۋ­شى­لەرگە ارزانداتىلعان جانار-جاعارماي جەتكىزەتىن وپەراتورلار قىزمەتىنىڭ بىرىڭعاي جۇيە­سىن قۇرۋ قا­جەت.

جالپى، مۇناي ونىمدەرىنىڭ وندى­رى­سىنەن باستاپ ونى ساتى­لىم­عا شىعارۋعا دەيىنگى كەزەڭ­نىڭ جۇمىسىن رەتتەۋ ءۇشىن زاڭ­­نا­ماعا وزگەرىستەر ەنگىزىلسە، جانارماي تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋعا مۇم­كىن­دىك بەرمەك.

ءدال وسى ماسەلەلەر توڭى­رە­گىن­دە «پاۆ­لودار مۇناي-حي­ميا زاۋىتى» جشس-دە ەنەر­گەتيكا ءمينيسترى ماع­زۇم مىرزاعاليەۆ، وبلىس اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ، «قازمۇنايگاز» اق باسشىلى­عى مەن وتاندىق مۇناي وڭدەۋ زاۋىت­تارى وكىلدەرىنىڭ قا­تى­سۋى­مەن وتكەن جيىندا ايتىلدى.

– ەلىمىزدە شارۋالاردى ارزان جانارمايمەن قامتيتىن وپەرا­تورلاردى انىق­تاۋ، وتىن­دى ەگىستىكتەرگە دەيىن جەت­­كىزۋ قىزمەتىن باقىلاۋ بويىن­شا بىرىڭعاي ەرەجەلەر قاجەت. سوندىقتان وڭىر­لىك دەڭگەي­دە جەتكىزۋشىلەردى ىرىكتەۋ جۇيە­سىن قۇردىق. ەندى بۇل ەرەجەلەر ەلىمىز بو­يىنشا بىرىڭعاي سيپاتقا يە بولىپ، ونى ەنەر­­گە­تيكا مينيسترلىگى بەكىتۋى ءتيىس دەپ ەسەپ­تەيمىز. وسى ماسەلە بويىنشا ۇسى­نىس­تاردى بەرۋگە دە ءازىرمىز، – دەدى وبلىس اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ.

ال سۇيىتىلعان گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى بير­جالىق تاۋارلاردىڭ قاتارى­نا ەنگەن. سونىڭ سالدارىنان استىقتى كەپتىرۋ قوندىر­عى­لا­رىندا گازدى پايدالاناتىن ءوڭىر شارۋالارى وتىن­سىز قالدى. سۇيىتىلعان گازدىڭ باسىم بولىگىن وزگە وڭىرلەر ساتىپ العان. ەنەر­گەتيكا مي­نيس­تر­لىگىنەن كومەك سۇرا­عان سوڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى كەن­دەردەن پاۆلودار وبلىسى­نا گازدىڭ قا­جەتتى كولەمى جەت­كى­زىلدى.

بيىل وبلىستا ءشوپ شابۋ جانە استىق جيناۋ جۇمىس­تارىنا 21 مىڭ توننا ارزان­­دا­تىلعان جانار-جاعارماي ءبو­لى­نىپ، ناتيجەسىندە قاجەت­تى­لىك­تىڭ 80 پا­يى­زى وتەلگەن.

وبلىس اكىمدىگى ەنەر­گە­تيكا مي­نيسترلىگى مەن «قاز­مۇ­ناي­گاز» اق مۇ­نايدى وڭدەۋ كولەمى، پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتىنىڭ تەحنولوگيالىق جابدىقتارىن جوندەۋ جۇمىس­تا­رىنىڭ مەرزىمدەرى تۋرالى ناقتى دەرەكتەردى ۋاقتىلى ۇسى­نۋدى سۇرايدى. سول كەزدە عانا اكىمدىك بيۋدجەتتى ءتيىمدى جۇم­ساۋ تەتىكتەرىن جوسپارلاي الادى.

وبلىس ورتالىعى بيۋدجەتى كىرىس بولى­گى­نىڭ 46 پايىزى جانارماي اكتسيز­دە­رىنەن تۇ­را­تى­نىن نازارعا الساق، ءتيىستى ورگانداردان دەر كەزىندە بەرىلەتىن اقپارات بيۋد­­جەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەت­تەمە­لە­رىن ورىن­داۋ بويىنشا جوسپارلاردى رەت­تەۋ­دە اسا ماڭىزدى.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىر­زاعا­ليەۆتىڭ مالى­مەتىنشە، جانارماي نارى­عىنداعى تۇراقسىز جاعداي­دىڭ ورىن الۋىنا وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ ىشكى نا­رىق­تى ديزەل جانە اۆيا وتىن­مەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرىن ورىنداي الماۋى سەبەپ. ويت­كە­نى جوندەۋ جۇمىستارى ءتيىم­سىز جوسپارلانادى.

بۇعان دەيىن، «قاز­مۇ­ناي­گاز» ۇلت­­تىق كومپا­نياسى» اق ەلدەگى ديزەل وتىنى تاپشىلىعىنا بايلانىس­تى «پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى» جشس-ءنىڭ جوندەۋ جۇمىسىنا وزگە­رىس­تەر ەنگىزدى. ىشكى نارىقتاعى وتىن تاپ­شى­لىعىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جوندەۋ جۇمىس­تا­رىن كۇز ايىنا شەگەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان-دى. بيىل زاۋىت­تىڭ جوندەۋ مەرزىمى ءبىر ەمەس، ءۇش رەت كەيىنگە قال­دى­رىل­عانى بەلگىلى.

– زاۋىتتار وندىرىستىك قۋات­تى­لىق­تاردى جاڭعىرت­قا­نى­نا قاراماستان، كۇت­پە­گەن ۋا­قىت­تا جوندەۋگە تۇرىپ قا­لا­دى. جىل سايىن جانارماي­دى تۇ­تىنۋ كولەمى ارتىپ كەلەدى. ياعني كاسىپورىنداردىڭ قازىر­گى قولدانىستاعى جوندەۋ جۇ­مىس­­­تا­رىنىڭ مەرزىمى ەس­كىر­­گەنىن بايقايمىز. ءبىر جىل ىشىندە ەلىمىزدەگى ءبىر مۇ­ناي زاۋىتى عانا كۇردەلى جون­دەۋگە بايلانىستى جۇ­مىسىن ۋاقىتشا توقتاتا الادى. ەندى «قازمۇنايگاز» اق باسشى­لى­عى ديزەل وتىنى تاپ­شى­لى­عىنا وراي تۋىندايتىن جاع­دايلاردى ەسكەرىپ، الداعى 5 جىلعا ار­نال­­عان جاڭا جوسپار قۇرۋى ءتيىس، – دەپ تاپسىرما بەردى مينيستر.

وبلىسقا ساپارى بارىسىندا ونسىز دا ديزەل وتىنىنىڭ تاپشى­لى­ع­ى ۋشىعىپ تۇرعان كەزدە مۇناي وڭدەۋ زاۋى­­تىنان اقاۋ شىققانىن ەستى­گەن ەنەر­­گەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىرزا­عا­­ليەۆ زاۋىت ديرەكتورىنا سوگىس بەرۋ­دى ۇسىندى.

جوندەۋ جۇمىستارى كەزىن­دە اقاۋ شىعىپ، ديزەل سۇيىق وتىن كولەمى تومەندەي بەرسە، ارينە، كوكتەمگى دالا جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزۋگە ءتيىس جانار­ماي­دىڭ قورىن قازىر جاساۋ قاجەت.

ءبىز بۇعان دەيىن جازعان «وتىنعا زارۋ­لىك: باعا قولجە­تىم­دى، كولەم جەتكى­لىك­تى مە؟» دەگەن ماقالامىزدا ەلىمىز­دە جا­نارماي قۇنىنىڭ ءوسۋى، ديزەل وتىنىنىڭ تاپشىلىعى ورىن العانىن جازعان ەدىك. ياعني كۇزگى جيىن-تەرىننىڭ اياقتال­ۋى­نا، قىسقا دايىندىق كەزىندە كومىر مەن ءشوپ­تىڭ قىمبات­تا­ۋىنا دا ديزەل وتىن­نىڭ جەتىس­پەۋ­شىلىگى سەبەپ دەدىك.

جالپى، مۇناي ءونىمىنىڭ ماۋسىمدىق تاپشىلىعى جىل سايىن قايتالانادى. كوكتەم­گى ەگىن ەگۋ، استىق جيناۋ ناۋقان­دا­رى كەزىندە مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى جوندەۋ جۇرگىزۋگە توقتايتىنى تاعى بار. اتىراۋ، شىمكەنت، پاۆلودار مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ وندىرىستىك قۋاتى جەتكىلىكسىز، سوندىقتان ءتورتىنشى زاۋىت سالۋ كەرەك دەگەن جوبا دا الىستاپ كەت­كەندەي. كەرىسىنشە، قولدانىستاعى زاۋىت­تارعا جاڭعىرتۋ جۇمىس­تا­رىن جۇر­گىزۋ عانا جوسپارلانۋدا.

ال مۇناي-حيميا زاۋىت­تا­رى­نىڭ جاڭ­عىرتۋ مودەرنيزا­تسياسى ىشكى نارىق­تى ونىممەن قامتۋ ءۇشىن قاجەت ەكەنى تۇ­سى­نىك­تى. زاۋىتتاردىڭ تۇراق­سىز جۇ­مى­سى، كۇردەلى جون­دەۋ جۇ­مىس­تارىنىڭ ساپاسىزدىعى – بۇكىل ىشكى نارىققا كەرى اسەرىن تيگى­زەرى انىق.

 

پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ءادىل قازى – قوعامنىڭ قۇتى

ساياسات • بۇگىن، 00:16

باستى ماقسات – قۇقىقتىق قولداۋ

ساياسات • بۇگىن، 00:15

قىلمىستى قۇرىقتاۋ كەزەڭى

قوعام • بۇگىن، 00:11

ەلگە كەلگەندەردىڭ ەسەبى بار

قوعام • بۇگىن، 00:08

قانداستىڭ باسىن قوسقان جيىن

قازاقستان • بۇگىن، 00:05

الەمنىڭ اۋەزوۆى

ادەبيەت • بۇگىن، 00:03

تۇگەل تۇركىنىڭ تۇلعاسى

قازاقستان • بۇگىن، 00:01

بولات جولدىڭ مايتالمانى

قازاقستان • كەشە

ايۋحانوۆتىڭ ارمانى

تەاتر • كەشە

زاماناۋي كىتاپحانا

سۇحبات • كەشە

تسيفرلىق تاڭبالاۋ جۇيەسى

قازاقستان • كەشە

كولىكتەر QR-كود تاعادى

قازاقستان • كەشە

جول جوندەلسە، ىسكە سەپ

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار