ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان مەيىرباندىق, دانالىق جانە ونەگەلىلىك جونىندەگى تەرەڭ ماعىنالى سوزدەر ەڭ الدىمەن تاۋەلسىزدىك قۇرداستارىنا ارنالعانداي.
تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز جاستاردى تاۋەلسىزدىگىمىزدى قاستەرلەپ, ونى باستى قازىنامىز رەتىندە ساقتاۋعا جانە قادىرلەۋگە شاقىردى. سونىمەن قاتار, ەگەمەندىك ەلىن, جەرىن نايزاسىنىڭ ۇشىمەن, بىلەگىنىڭ كۇشىمەن قورعاعان قابانباي, بوگەنباي, ناۋرىزباي, رايىمبەك سىندى باتىرلاردىڭ, ايتەكە, تولە, قازىبەك بيلەر سياقتى دانا بابالاردىڭ ەرەن ەرلىگىمەن كەلگەنىن جاس ۇرپاقتىڭ ەسىنە سالدى.
حح عاسىردا اتا-بابالارىمىز ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستەردە, ازامات سوعىسىندا قانعا بوكتى, اشتىقتى, قۋعىن-سۇرگىندى, كەڭەس وداعىن فاشيزمنەن قاھارماندىقپەن قورعاۋدى باسىنان كەشىردى. قازاق حالقى ەرەن ەڭبەگى مەن تاستاي بەرىك توزىمدىلىگىنىڭ ارقاسىندا امان قالدى.
ماقالادا وسكەلەڭ ۇرپاق بۇگىنگى كۇننىڭ سىن-قاتەرلەرى مەن تالاپتارىنا سايكەس بولۋى ءۇشىن تاريحىمىزدى تەرەڭ ءبىلۋى كەرەكتىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.
تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدى بەيبىتشىلىك جولىنا سالىپ, ىنتىماق پەن بىرلىكتى تۋ ەتىپ كوتەرىپ كەلەدى. وسىدان بولار, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جالعان ابىرويعا ۇمتىلۋ, باسقا ەتنوس وكىلدەرىن قىسپاققا الۋ نەمەسە كۇشتەپ شىعارۋ كورىنىستەرى ەشقاشان بولعان ەمەس.
تاياۋدا وتكەن كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق سۇحبات ورتالىعى ۇيىمداستىرعان كونفەرەنتسياعا قاتىستىم. وسى فورۋمدا پراۆوسلاۆيە ەپيسكوپى گەننادي كەلەسىنى مالىمدەدى. قازاقستاندا 1991 جىلى 91 پراۆوسلاۆيە شىركەۋى بولسا, قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ سانى 312-ءنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار جاقىن ارادا الماتى قالاسىندا 30-ىنشى پراۆوسلاۆيە عيباداتحاناسى اشىلدى, ال 30 جىل بۇرىن مۇندا ۇشەۋى عانا بولعان.
قازاق حالقى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن دە كوممۋنيستىك قۋعىن-سۇرگىن زامانىنداعى تۇتاس حالىقتارعا جانە دىندەرگە كورسەتىلگەن قوناقجايلىلىق پەن اقكوڭىلدىلىك قاسيەتىن كورسەتۋدى جالعاستىرىپ, ءوزىنىڭ تاريحىنا «قۇرباندىق پەن مەيىرىمدىلىكتىڭ التىن بەتتەرىن جازدى», دەدى ەپيسكوپ گەننادي.
ەلباسىنىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەتنوسارالىق جانە دىنيارالىق قاقتىعىستار ورىن المادى.
قازاقستان مەملەكەتىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتورى – ونىڭ كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتى. ديپلوماتيالىق قىزمەتتىڭ بارلىق باسپالداقتارىنان وتكەن ديپلومات رەتىندە مەن ەلباسى قۇرعان سىرتقى ساياساتىنا ەرەكشە توقتالعىم كەلەدى.
جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا اتاپ وتكەندەي, قازاقستان تاريحي قىسقا مەرزىم ىشىندە تەك تانىمال مەملەكەتكە عانا ەمەس, سونداي-اق وڭىرلىك جانە جاھاندىق ۇدەرىستەرىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسىنا اينالدى.
ەلباسىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن كاسىبي ديپلوماتيالىق قىزمەت قالىپتاستى. يادرولىق قارۋدان ەرىكتى تۇردە باس تارتۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىن زاڭدى تۇردە رەسىمدەۋ, كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كونۆەنتسياعا قول قويۋ سياقتى اۋقىمدى سىرتقى ساياسي ماسەلەلەر شەشىلدى.
ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىمىز – رەسەي, قىتاي جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن, سونىمەن قاتار جەتەكشى ينۆەستيتسيالىق, ساۋدا جانە تەحنولوگيالىق سەرىكتەستەرىمىز – اقش, جاپونيا, كورەيا جانە ەۋروپالىق وداق ەلدەرىمەن بەرىك قارىم-قاتىناستارىمىزدى دا اتاپ ءوتۋ قاجەت.
ەلباسىنىڭ ديپلوماتياسى كوپتەگەن, سونىڭ ىشىندە ەڭ كۇردەلى حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا ىمىرالى شەشىمدەردى ىزدەستىرۋگە باعىتتالۋىمەن تانىمال. شەتەلدىك ديپلوماتتار قازاقستاننىڭ باتىل حالىقارالىق باستامالار كوتەرىپ قانا قويماي, ولاردى تاباندى ءارى تابىستى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقانىن بىلەدى. مىسالى, ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس پەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ شاقىرىلۋى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى مەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ بۇگىنگى فورماتىنا وزگەرۋى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋى, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا قازاقستاننىڭ توراعالىق ەتۋى, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە قاتىسۋى.
وسى قىسقا ماقالامدى م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ۆيكتور ءسادوۆنيچيدىڭ 2021 جىلعى 10 جەلتوقساندا وتكەن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان «كوشباسشىلىق. تۇراقتىلىق. پروگرەسس» اتتى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياسىندا سويلەگەن سوزىمەن اياقتاعىم كەلەدى: «تاۋەلسىز قازاقستان 30 جىل ىشىندە وراسان زور جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى, الەمدىك قوعامداستىقتىڭ مويىندالعان ءارى سىيلى مۇشەسى بولدى. قازاقستاننىڭ قازىرگى زامانعى تاريحى, ونىڭ تابىستارى مەن جەڭىستەرى قازاقستان حالقىنىڭ تاريحى مەن تاعدىرىندا ماڭىزدى ءرول ويناپ كەلە جاتقان اسا كورنەكتى تاريحي تۇلعا – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اجىراماس بىرلىكتە».
ايگۇل قۇسپان,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
