ايماقتار • 23 جەلتوقسان, 2021

ارقا توسىندە – اۋقىمدى جوبالار

536 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءپىل ساۋىرلى ارقا توسىندە كەڭىنەن سوزىلىپ جاتقان قاراعاندى وبلىسىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارى از جول سالىنبادى. سونىڭ ىشىندە ەڭ اۋقىمدى ەكى جوبانى بولە-جارا ايتۋعا بولادى. مىسالى, 1998 جىلى الماتى-استانا كۇرە جولىنداعى ۇزىندىعى 192 شاقىرىم بولاتىن گۇلشات-اقشاتاۋ جول بولىگىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلدى.

ارقا توسىندە – اۋقىمدى جوبالار

بۇل جوباعا ينۆەستيتسيا شەت­ەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنان ءبولىندى. ناقتىراق ايتار بولساق, «ازيا دامۋ بانكىنەن» 41 ملن دوللار مولشەرىندە قاراجات قۇ­يىلدى. ال جول قۇرىلىسىن ەكى قازاقستاندىق فيرما جانە ۇلى­بريتانيانىڭ «بالفور بيتتي» جانە تۇركيانىڭ «مەنسەل» كومپانيالارى «افدان» اق, «جەز­قازعان جولدارى» اق-مەن بى­رىگىپ جۇرگىزدى. جول سالۋ جۇ­مىس­­تارى ءۇش جىل قاتارىنان جۇر­گىزىلىپ, 2001 جىلى ساتىمەن اياق­تالدى.

سونىمەن قاتار 2001 جىلى قاراعاندى-وساكاروۆ جول ۋچاس­كەسىندە مەردىگەر رەتىندە تۇرىك فير­ماسى «ينتەس-يسوت» جۇمىس جۇر­گىزىپ, حالىقارالىق قارجى ۇيىم­دارى بولگەن ينۆەستيتسيانى يگىلىككە جاراتتى. ساپالى جول 2003 جىلى تولىعىمەن پاي­دا­لانۋعا بەرىلدى.

ودان كەيىنگى ايتۋلى جوبا­نىڭ ءبىرى – وساكاروۆكا-ۆيش­نەۆكا جول ۋچاسكەسى بولدى. مۇن­داعى جۇ­مىس­تار­دى وتاندىق «جەز­­­قازعان جولدا­رى» اق جانە «جەلدورستروي» بى­رىك­كەن مەكە­مەسى 2021 جىلى باس­تاپ, 2003 جىلى اياقتادى.

تاعى ءبىر ەرەكشە اتاپ وتەر جوبا – قاراعاندى قالاسىنداعى كىشى اينالما جول. قازىر بۇل 7-ءشى ماگيسترال دەپ اتالادى. ۇزىندىعى 34 شاقىرىمدى قۇرايدى. بۇل ۋچاس­كەنىڭ قۇرىلىسى 2002-2003 جىل­­دارى جۇرگىزىلدى. جوبا جۇ­مىس­­تارىنىڭ 17 شاقىرىمىن «قا­را­عاندى جولدارى», قالعانىن «جەز­قازعان جولدارى» فيرمالارى اتقاردى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل جولدىڭ سالىنۋى وبلىس ور­تالىعى ءۇشىن اسا ماڭىزدى بولدى. سەبەبى ودان بۇرىن قاراعاندى-ال­ماتى كۇرە جولىمەن جۇرگەن اۆتو­­كولىكتەر لەگى قالانى قاق جا­رىپ وتەتىن. ەندى ولار قالا ىشىندە كەپ­تەلىستى ازايتىپ, اۋاسىن لاستاماي, سىرتپەن اينالىپ وتە باستادى.

وسى ورايدا, ۇزىندىعى 88 شاقىرىمدى قۇرايتىن ال­ماتى-گۇلشات جول بولى­گىندە­گى گۇلشات-سارىشاعان ۋچاسكە­سىنىڭ قۇرىلىسىن دا تىلگە تيەك ەتە كەتۋگە بولادى. بۇل جۇمىس­تاردى حالىقارالىق قارجى ينس­تيتۋتتارىنىڭ اقشاسىنا «يردو» كومپانياسى جۇرگىزدى. 2001 جىلى باستالعان جۇمىس 2003 جىلى مارەسىنە جەتكەن بولاتىن.

سونىمەن بىرگە اقسۋ-ايۋلى-قاراعاندى, اقسۋ-ايۋلى-اقشاتاۋ جول ۋچاسكەلەرىنىڭ سالىنۋى دا وبلىس ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدى ءرول وينادى.

جالپى, قاراعاندى وبلىسىندا اۋىلدار اراسىنداعى جولداردى قوسقاندا, بارلىعى 12 440 شاقىرىمعا سوزىلاتىن جول بار ەكەن. ونىڭ 2 785 شاقىرىمى رەس­پۋبليكالىق ماڭىزداعى جول­عا جاتادى. وسى ورايدا «جول اك­تيۆتەرىنىڭ ۇلتتىق ساپا ورتا­لىعى» رمك قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ايبول بيدايبەكوۆ مىناداي مىسال كەل­تىرەدى. ء«بىزدىڭ ەلىمىزدە جولدىڭ 1 مىڭ شارشى كيلومەترگە ورنالاسۋى 35,6 شاقىرىم ەكەن. ال بۇل كورسەتكىش رەسەيدە 44 شاقىرىمعا تەڭ كەلەتىن كورىنەدى. اقش-تا ءتىپتى جوعارى – 1 مىڭ شارشى كيلومەتر­گە ورنالاسۋى 670 شاقىرىمنان كەلەدى. ياعني بىزگە بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ اۋقىمىن ارتتىرا ءتۇسۋ كەرەك. ويتكەنى ءبىزدىڭ جەرىمىز كەڭ, ەلدى مەكەندەرىمىز ءبىر-بىرىنەن الشاق ورنالاسقان. ال اۋداندار, اۋىلداردىڭ اراسىن جالعايتىن جولدار تىم از», دەيدى ول.

ءيا, بۇل ءسوزدىڭ جانى بار. جاڭا جول سالۋ بىلاي تۇرسىن, قازىر وبلىستىق ماڭىزداعى ءبىراز جولدار ساپاسىنىڭ سىن كوتەر­مەيتىنى دە شىندىق. دەگەنمەن قا­راعاندى وبلىسى بويىنشا جول قۇرىلىسى سالاسىندا سەرپىلىس بار. قازىرگى تاڭ­دا وبلىستىڭ قالالارىندا, اۋدان ورتالىقتارىندا, ءتىپتى اۋىل­دىق ەلدى مەكەندەردە مۇم­كىن­دىگىنشە جولدار سالىنىپ, جوندەلىپ جاتىر. مىسالى, بىلتىردان باستاپ مايقۇدىق ەلدى مە­كە­نىندە ۇزىندىعى 10,5 شا­قى­رىمنان اساتىن كۇرە جول تۇ­بەگەيلى جاڭعىرتىلدى. سونداي-اق جەزقازعان, ساتباەۆ, بالقاش, تەمىرتاۋ قالالارىندا سالا بو­يىن­شا ءىرى جوبالار جۇزەگە استى.

 

قاراعاندى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

كەسار تىلىگىنىڭ زاردابى قانداي؟

مەديتسينا • بۇگىن, 18:34