ساڭلاقتار قاتارى سيرەگەن كۇن
ءا دەگەننەن-اق ەل بىرىنشىلىگى توسىن وقيعالارعا تولى بولدى. تۇڭعىش رەت 18 جاستاعى بوكسشىلارعا مۇمكىندىك بەرگەن بۇل جارىستا وننان اسا جاس ورەن شيرەك فينالعا جولداما الدى. كەيبىر سالماق دارەجەلەرىندە چەمپيوندىق اتاققا جەتە الماي جۇرگەن بوكسشىلار مىقتىلاردىڭ جوقتىعىن پايدالانىپ, ەل چەمپيونى اتانۋعا تالپىندى. اتاپ ايتساق, 54 كيلو سالماقتا نۇرسۇلتان التىنبەك (قىزىلوردا وبلىسى), 57 كيلو سالماقتاعى ەربولات سابىر (پاۆلودار وبلىسى) قازىردىڭ وزىندە كەم دەگەندە قولا جۇلدەگە قول جەتكىزىپ وتىر. اتالعان جارىستا جاسى ۇلكەن بوكسشى بولىپ تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى ابزال قۇتتىبەكوۆ تىركەلدى. 92 كيلو سالماقتا جۇدىرىقتاساتىن ابزال – جارىستىڭ جارتىلاي فينالىنا جولداما العانداردىڭ قاتارىندا.
چەمپيونات بارىسىندا سەنساتسيا دا از بولعان جوق. «جەڭىمپاز نەمەسە جۇلدەگەر بولادى-اۋ» دەگەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرلەرى جارىس جولىنان ەرتە شىعىپ قالدى. بىرىنشىلىكتىڭ بەسىنشى كۇنى 2017 جىلى گامبۋرگتە وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى تۇركىستاندىق ەرجان جومارت جاراقاتىنا بايلانىستى جەكپە-جەكتى سوڭىنا دەيىن جەتكىزە الماسا, جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى قاراعاندىلىق سابىرجان اققالىقوۆ ەكىنشى كەزدەسۋىندە جەڭىلىس تاپتى. قارسىلاستارىنا جول بەرگەندەردىڭ قاتارىندا قازاقستان چەمپيونى مەن جۇلدەگەرى بولعان ولجاس بۇقاەۆ, جاندوس جۇماباەۆ, ازامات بەكتاس, ايتان تەمىرلان سىندى بوكسشىلار بار.
ون سەگىزىندە وردا بۇزباقشى...
جارىستا قىزىقتى جەكپە-جەك وتە كوپ بولدى. 71 كيلو سالماقتا جۇدىرىقتاسقان تالدىقورعاندىق نۇرجان امانگەلدى تارتىستى جەكپە-جەكتىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە نوكداۋن الىپ, جارىستى اياقتاۋعا جاقىن ەدى. الايدا كەلەسى كەزەڭدە تەز ەسىن جيعان ن.امانگەلدى قارسىلاسىن نوكداۋنعا جىبەرىپ, جەڭىستى ج ۇلىپ الدى.
ۇلتتىق قۇراما مۇشەسى, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ەرماحان جاقپەكوۆكە دە شيرەك فينالدىق جەكپە-جەك وڭاي تيگەن جوق. 18 جاستاعى اقتوبەلىك ءاليحان مەكەباەۆ جاستىعىنا قاراماستان وزىنەن الدەقايدا تاجىريبەلى بوكسشىمەن تەرەزەسى تەڭ ونەر كورسەتىپ, ماماندار نازارىنا ءىلىندى. جەكپە-جەك ءسال عانا باسىمدىقپەن جاقپەكوۆتىڭ پايداسىنا شەشىلدى.
ال جاقىندا عانا بەلگرادتا وتكەن الەم چەمپيوناتىنان جۇلدەسىز قايتقان نۇرقانات رايىس سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر الماتىلىق يليار ءاشيروۆتى اۋپىرىمدەپ ءجۇرىپ ۇتتى. 18 جاستاعى بوكسشى كەزدەسۋدىڭ اياعىنا دەيىن جانكەشتىلىك تانىتقانىمەن, جەڭىس نۇرقاناتقا بۇيىردى.
ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى قايرات ءساتجانوۆ وسى دودانىڭ باسى-قاسىندا بولىپ, ءار جەكپە-جەكتى نازاردان تىس قالدىرماي, قاداعالاۋمەن وتىر.
– الەم بىرىنشىلىگىندە جەڭىمپاز بەن جۇلدەگەر اتانعان بوكسشىلار جانە ەڭ كوپ ءارى اۋىر كەزدەسۋ وتكىزگەن اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ بيىلعى قازاقستان چەمپيوناتىنان بوساتىلدى. سوندىقتان بۇل دوداعا تۇڭعىش رەت جاستار قۇراماسىندا جۇرگەن بوكسشىلاردى قاتىستىرىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ۇلتتىق قۇرامانىڭ بويىنا قان جۇگىرتۋ. سەبەبى كەلەر جىلى قاڭتار ايىندا 19-22 جاس ارالىعىندا تۇڭعىش رەت تاشكەنتتە وتەتىن ازيا چەمپيوناتىنا جاسى كەلەدى-اۋ دەگەن چەمپيونداردى قاتىستىرامىز. ودان كەيىن ماۋسىم ايىندا جوسپارلانىپ وتىرعان ەرەسەكتەر اراسىندا وتەتىن سارى قۇرلىق دوداسىندا دا توپ جارۋىمىز كەرەك, – دەدى ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى.
بۇرا تارتۋعا جول بەرىلمەيدى
بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشى باقتيار ارتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, شارشى الاڭداعى ءاربىر كەزدەسۋدى ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرىنەن باستاپ بىلىكتى ماماندار ءوز باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىر.
– چەمپيونات بارىسىندا فەدەراتسيا تاراپىنان ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. ەگەردە قانداي دا ءبىر ادىلەتسىزدىككە جول بەرىلسە, سول بوكسشىنىڭ باپكەرى شاعىم تۇسىرۋىنە قۇقى بار. سول كۇنگى جارىس بىتكەننەن كەيىن شاعىمدى بىلىكتى ماماندار قاراپ, ءادىل شەشىمىن شىعارادى. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – قازاقستان بوكسىن جاڭا فورماتقا ىڭعايلاپ, دەڭگەيىن كوتەرۋ. جىگىتتەرگە مۇمكىندىك بەرىپ, جانكۇيەرلەردى مىقتى بوكسشىلاردىڭ ونەرىمەن قۋانتساق دەگەن نيەتىمىز بار, – دەدى كوميسسيا توراعاسى ب.ارتاەۆ.
«كورگەن كوزدە جازىق جوق» دەمەكشى, تورەشىلەر تاراپىنان كۇماندى شەشىم قابىلدانعانىن دا بايقادىق. مىسالى, 80 كيلو سالماقتا شىعىسقازاقستاندىق ەراسىل جاقپەكوۆ پەن اقتوبەلىك جانىبەك قارتباەۆ اراسىنداعى جەكپە-جەكتە تورەشى شىعىسقازاقستاندىق بوكسشىنىڭ قولىن كوتەرگەن-ءدى. الايدا سول كۇنگى جارىستان سوڭ تورەشىلەر القاسى جينالىپ, جەڭىسكە ج.قارتباەۆ جەتتى دەپ العاشقى شەشىمدى وزگەرتتى. سونداي-اق 86 كيلو سالماقتا تالدىقورعاندىق شىناربەك ءباتىن ۇلى مەن قوستانايلىق ميحايل كوحانچيك اراسىنداعى جەكپە-جەكتىڭ شەشىمىنە جانكۇيەرلەر نارازىلىق تانىتتى. تالدىقورعاندىق بىلعارى قولعاپ شەبەرى قانشاما سوققى جاساپ, ۇرعانىمەن, رينگتەگى تورەشى بەلسەندى بولعان ش.ءباتىن ۇلىنا ەكى ەسكەرتۋ بەرىپ, ۇپايىن كەمىتىپ تاستادى. وسىلايشا, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى راۋندتا قۇلاۋدىڭ الدىندا تۇرعان م.كوحانچيكتىڭ باعى جانىپ, شيرەك فينالعا جولداما الدى.
وسىعان بايلانىستى ءبىز سايىستىڭ تەحنيكالىق دەلەگاتى قايرات جۇمانقۇلوۆتى سوزگە تارتقان ەدىك. قايرات سەيىتبەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى چەمپيوناتتا بەس شاعىم تۇسكەن. سونىڭ ىشىندە تورەشىلەردىڭ شەشىمىمەن ءۇش شەشىم كۇشىن جويسا, قالعان ەكى ناتيجە وزگەرىسسىز قالدى.
– چەمپيوناتتا 20-عا جۋىق تورەشى قىزمەت اتقارۋدا. ونىڭ ىشىندە IBA-نىڭ (بۇرىنعى AIBA) 1, 2, 3 جۇلدىزدى جانە ۇلتتىق دارەجەدەگى جانە ءبىرىنشى ساناتتاعى تورەشىلەر بار. كۇن سايىن IBA-نىڭ 3 جۇلدىزدى تورەشىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن سەمينار وتكىزىپ جاتىرمىز. بۇگىنگە دەيىن بەس شاعىم ءتۇستى. سونىڭ ۇشەۋى قاناعاتتاندىرىلدى. ياعني شەشىم وزگەرتىلىپ, باسقا بوكسشىعا بەرىلدى. ەكى شاعىمنىڭ شەشىمى وزگەرىسسىز قالدى. ءسىز ايتىپ وتىرعان ەراسىل جاقپەكوۆ پەن جانىبەك قارتباەۆ اراسىنداعى جەكپە-جەكتىڭ شەشىمى بەينە قايتالاۋدان كەيىن وزگەرتىلدى. ال شىناربەك ءباتىن ۇلى مەن ميحايل كوحانچيك اراسىنداعى كەزدەسۋدە ەشقانداي شاعىم تۇسكەن جوق, – دەدى قايرات جۇمانقۇلوۆ.