قوعام • 20 جەلتوقسان، 2021

انمەن ەمدەۋدىڭ دە ءادىسى بار

105 رەت كورسەتىلدى

ءان دەسە ءار كەز ادامنىڭ رۋحاني ازىعى، جان دۇنيەنىڭ جارىق شاشقان ساۋلەسى، جۇرەك قىلىن شەرتەتىن جۇمباق قۇبىلىس دەپ قارايتىنىمىز بار. ول دا راس. الايدا ءاننىڭ تەك جان ازىعى بولىپ قالماي، ءتاندى ساۋىقتىراتىن، ول از دەسەڭىز ءتۇرلى دەرتتەن وڭالتاتىن دا قاسيەتى بار بولىپ شىقتى. اسىرەسە، سويلەۋ، ەستۋ قابىلەتىندە تۇتىعۋ، كەكەشتەنۋ سەكىلدى كەمىستىگى بار جانداردى انمەن ەمدەۋ ءادىسى پايدا بولدى. الىس-جاقىن، شەتەلدە ەمەس، ءوز وتانىمىزدا وسىنداي ەمدەۋ ءتاسىلىن مەڭگەرگەن مامان بار.

قازاق حالقىنىڭ ابىرويىن الەم جۇرت­شىلىعى الدىندا اسقاقتاتىپ جۇر­گەن ايگىلى ونەر جۇلدىزى، وتانداسىمىز ديماش قۇدايبەرگەندى بىلمەيتىن قازاق كەمدە-كەم. ونى ەرەكشەلەپ تۇرعان – داۋىسى ارينە. ءتىپتى ديماشتى «داۋىسى التى وكتاۆالىق ادام» دەپ اتايتىندار ­دا از ەمەس. ياعني ءبىر ءوزى ءبىر ەمەس، بىرنەشە وكتاۆانى ەركىن يگەرگەن تۇلعا. ول تۋرالى ايتىلىپ جاتقان پىكىر مەن بەرىلىپ جاتقان باعا از ەمەس. سونىڭ ەڭ قىزىق­تىسى – تىڭدارماندارىنىڭ «ديماشتىڭ دا­ۋىسىمەن ەمدەلەمىن» دەيتىن پىكىرى بولسا كەرەك. العاش وسى تەكتەس جازبالار­دى وقىعاندا انشىگە دەگەن ماحابباتتىڭ اسە­رى عوي دەپ ءمان بەرمەگەن بولاتىنبىز. كە­لە-كەلە مۇنداي پىكىردىڭ دە جانى بار دە­گەن ويعا قالىپ وتىرمىز.

نەگە؟ جۋىردا ۆوكال مۇعالىمى بالا­لار­دىڭ سويلەۋ مەن ەستۋ قابىلەتىنىڭ بۇزى­لۋىن ءوزىنىڭ اۆتورلىق ءادىسى بويىنشا ەمدەيتىنىن ەستىپ، تاڭ-تاماشا بولدىق. بۇگىنگى مەديتسينادا بالالاردىڭ ەستۋ جانە سويلەۋ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋى كۇردە­لى ماسەلەگە اينالدى. ول ءبۇلدىرشىننىڭ الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋى مەن قارىم-قاتى­ناس جاساۋ كەزىندە ايقىن بايقالادى. كوپ جاعدايدا مۇنداي بالالاردىڭ اتا-اناسى دا، بالالاردىڭ ءوزى دە بۇدان ارىلۋ مۇمكىن ەمەس دەپ ويلايدى. ال مۇنداي جاعدايدا شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋ تىپتەن مۇمكىن ەمەس.

ەسەسىنە، ەرەسەك وقۋشىلارمەن سالىس­تىرعاندا بالالاردىڭ ۆوكال پەداگو­گيكاسىنىڭ بىرقاتار ەرەكشەلىكتەرى بار. ەگەر وسى سالاداعى كاسىبي ماماندار دۇ­رىس تاسىلدەردى قولدانىپ، بالالارمەن ۇيىم­داسا جۇمىس ىستەسە، ءالى قالىپتاسا قويماعان بالا اعزاسىن تۇزەۋگە بولادى. ەگەر سويلەۋ قابىلەتىندە كەمشىلىگى بار وقۋشىلارعا كەلسەك، بۇل ماسەلەنى ۋاقىتىندا شەشۋ ءۇشىن نەۆروپاتولوگقا، لوگوپەدكە، ۆوكال مۇعالىمىنە جۇگىنۋىڭىز كەرەك. ال ۆوكال تەراپياسىنىڭ كومە­گىمەن بالانىڭ سويلەۋ قابىلەتىن تۇزە­تۋ – شىعارماشىلىققا ۇمتىلعان بال­دىرعاننىڭ ومىرىنە وڭ اسەر ەتۋى مۇمكىن. مۋزىكامەن شۇعىلدانۋ، ءان ايتۋ – مۇنداي بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە وڭ اسەر ەتەتىن ءتيىمدى پسيحوكوررەكتسيالىق، ەمدىك ادىستەر. الايدا پەداگوگ مۇنداي وقۋشىلارمەن ۇزاق جانە ءتيىمدى جۇمىس تاجىريبەسى بار مامان بولۋى كەرەك.

سونداي-اق پەداگوگتىڭ ۆوكالدىق تەرا­­­پيانىڭ تەتىكتەرى مەن ادىستەرىن مەڭ­گەر­گەن، ماڭىزدى ءبىلىم يەسى بولۋى دا ۇلكەن ءرول اتقارادى. ماسەلەن، ءلايلا بولات­بەك – سونداي بىلىكتى مامانداردىڭ ءبىرى. داۋىستى، تەمبردى، ينتوناتسيانى تۇجى­رىمداۋ ىسىندە كوپجىلدىق تاجىري­بەسى بار. ول داۋىس قويۋ مەن سويلەۋ كەمىس­تىكتەرىن تۇزەتۋدىڭ جەتەكشى مامانى عانا ەمەس، ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان بالا­لاردى وقىتۋدىڭ دا ادىستەمەسىن ازىر­لەگەن كاسىبي مامان. ونىڭ ومىرلىك تاجىريبەسىندە وسىنداي پروبلەمالارى بار جاسوسپىرىمدەر جەتىپ ارتىلادى. ولار دەرتپەن كۇرەسۋدە ايتارلىقتاي سەرپىلىس جاساپ، شىعارماشىلىقتا ءوز مۇمكىندىكتەرىن ايقىن كورسەتە ءبىلدى. بالا كۇنىنەن ەستۋ اپپاراتىن تاعۋعا ءماجبۇر بولعان شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى بۇ­گىندە پيانينودا ەركىن ويناپ، ءان ايتادى. ال ونىڭ تاعى ءبىر شاكىرتى كەكەشتەنۋدەن تولىق ايىعىپ كەتتى.

– باستاپقىدا ەستۋ جانە سويلەۋ قابى­­لەتىندە كەمشىلىكتەرى بار بالالار مە­نىڭ ساباعىما قىسىلىپ، قورقىپ كە­لەدى. الايدا الەۋمەتتىك ەمەس، باسقا دا مامان­داردىڭ بىرلەسە وتكىزگەن ءساتتى تۇ­زەتۋ ساباقتارىنان كەيىن، سونداي-اق قول جەتكىزگەن وڭ ناتيجەلەردەن سوڭ وقۋشى­لارىمنىڭ كوڭىلدەرى كوتەرىلىپ، كوزدەرى جانىپ، ومىرلەرى وڭ باعىتتا وزگەرۋدە. بۇل بالالىق ارماندار­دىڭ ورىندالاتىن ءساتى، – دەيدى ءلايلا بولاتبەك.

ايتا كەتەرلىگى، قازىر ءلايلانىڭ تالانتتى شاكىرتتەرى ۆوكال بايقاۋلارىنا ءساتتى قاتىسىپ ءجۇر. مۇعالىمنىڭ جانە ول جۇمىس ىستەيتىن مەكتەپتىڭ ەندىگى ماقساتى – وسىنداي كاسىبي ماماننىڭ كومەگىنە مۇقتاج، الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلاردان شىققان ەستۋ جانە سويلەۋ قابىلەتى ناشار بالالار ءۇشىن تەگىن وقي الاتىن ارنايى سىنىپ اشۋ.

سوڭعى جاڭالىقتار

اتىراۋ وبلىسىندا 77 براكونەر انىقتالدى

ايماقتار • 23 قىركۇيەك، 2022

نوۆاك دجوكوۆيچ قازاقستانعا كەلەدى

تەننيس • 23 قىركۇيەك، 2022

اتىراۋدا قوناقۇيدەن ءورت شىقتى

وقيعا • 23 قىركۇيەك، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار