«پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماشىلىعىمەن ۇسىنىلىپ وتىرعان زاڭ جوباسىنىڭ مىندەتتەرى - ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, تاتۋلاستىرۋ راسىمدەرىن قولدانۋ سالاسىن كەڭەيتۋ, ازاماتتاردىڭ سوت شىعىستارىن بارىنشا ازايتۋ, سونداي-اق حالىق اراسىندا تۋىندايتىن داۋ-جانجالداردى سوتقا جەتكىزبەي, ودان تىس رەتتەۋ. «زاڭ جوباسىن ەكى نەگىزگى بلوكقا بولۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, داۋلاردى سوتقا دەيىن جانە سوتتان تىس رەتتەۋدى دامىتۋعا. ەكىنشىدەن, ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. ءبىرىنشى بلوك بويىنشا توقتالساق, ەلىمىزدە مەدياتورلار كاسىبي جانە قوعامدىق نەگىزدە بولىپ ەكى تۇرگە بولىنەدى. تاجىريبەگە سايكەس, ءىرى قالالار كاسىبي مەدياتسيانىڭ ورتالىعىنا اينالۋدا, ال اۋىلداردا قوعامدىق مەدياتسيا دامۋدا», دەدى سەناتور ءلاززات سۇلەيمەن.
نەگىزىنەن كاسىبي مەدياتسيا ونشا اۋىر ەمەس جانە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستار: بۇزاقىلىق, ۇرلىق, الاياقتىق, وزبىرلىق, جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن بۇزۋ, ابايسىزدا بولعان جاعدايلاردا قولدانىلادى. ايىپتالۋشى مەن جابىرلەنۋشى اراسىنداعى ەكى تاراپتى دا قاناعاتتاندىراتىن مەدياتيۆتىك كەلىسىم ازاماتتى ءارى قاراي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرۋدى توقتاتۋعا نەگىز.
«ارينە, بۇل قىلمىسكەرگە كەشىرىم جاسالۋ نەمەسە جازادان قۇتىلۋىنا جول بەرۋ ەمەس», دەدى دەپۋتات.
نەگىزگى وزگەرىستەر: 1. زاڭ جوباسى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىن ايقىندادى. ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىنا سايكەس اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى مەدياتسيا سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. مينيسترلىك تاراپىنان ناقتى ۇيىمداستىرۋ شارالار قاجەت. 2. مەدياتورلار ۇيىمدارىنىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارى ايقىندالىپ, مەدياتوردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى ناقتىلاندى. 3. مەدياتسيا ءتارتىبى مەن تاسىلدەرى كەڭەيتىلدى. ەندى, ونلاين-مەدياتسيا جۇرگىزۋگە بولادى. 4. سوت اكتىسىن ورىنداۋ ساتىسىندا جانە اكىمشىلىك سوت ءىسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا جۇرگىزىلەتىن مەدياتسيانىڭ ەرەكشەلىكتەرى ايقىندالدى. 5. جاريا-قۇقىقتىق داۋلار بويىنشا اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكسكە سايكەس مەدياتيۆتىك كەلىسىم جاساۋ مۇمكىندىگى كوزدەلىپ وتىر. 6. زاڭ جوباسىندا اليمەنت تولەۋ تۋرالى كەلىسىمدى – مەدياتورلار, ادۆوكاتتار, زاڭ كەڭەسشىلەرى تولتىرا الادى. قازىر تەك نوتاريۋس جۇزەگە اسىرادى. 7. اۋدان اكىمدەرى قوعامدىق مەدياتورلاردىڭ ءتىزىلىمىن جۇرگىزەدى, وسى ينستيتۋتتىڭ پوتەنتسيالىن تولىققاندى قولدانۋى قاجەت.
«ەكىنشى بلوك - ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسى بويىنشا. بىرىنشىدەن, «ۇلگىلى سوت شەشىمى» ينستيتۋتىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. جوعارى تۇرعان سوتقا تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن كوپتەگەن ۇقساس جانە بىرتەكتەس ىستەردىڭ ءبىرىن تالاپ ەتۋ, قابىلداۋ, ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ ەرەجەلەرى بويىنشا قاراۋ جانە ول بويىنشا, ۇلگى بولاتىن شەشىم شىعارۋ قۇقىعى بەرىلەدى. ەگەر سوت ءىس بويىنشا جاعدايدى باسقاشا دەپ ساناسا, باسقا شەشىم قابىلدايدى. ۇلگىلى شەشىم تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن عانا مۇمكىن بولادى. بۇل نورما, الەمدىك تاجىريبە - سوت پراكتيكاسىنىڭ بىركەلكىلىگىن ورناتۋعا مۇمكىندىكتەردى بەرەدى», دەدى سەناتور.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, قۇجات ەكى تاراپتىڭ كەلىسىمىمەن ەكستەرريتوريالىق سوتتىلىقتى تاڭداۋ قۇقىعىن بەرەدى. اقپاراتتىق جۇيە ءىستى ءبىر سوتتىڭ ىشىندە ەمەس, مامانداندىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ, اۆتوماتتى تۇردە ەلدىڭ سول ۋاقىتقا جۇكتەمەسى از كەز كەلگەن سوتىنا قاراۋعا جىبەرەدى, نورما سىبايلاس جەمقورلىق ەلەمەنتتەرىن دە ازايتادى.
