تەاتر • 02 جەلتوقسان، 2021

ساۋلەلى ونەردىڭ ساۋكەلەسى

113 رەت كورسەتىلدى

ەۋرازيا جۇرەگىندە ەڭسە تىكتەگەن ەلوردا ازاتتىقتى اڭساپ وتكەن اتا-بابالارى­مىزدىڭ اسىل ارمانىن اقيقاتقا اينالدىر­عان الىپ شاھار. بۇل قالادا قازاق ەلىنىڭ قايسار قاسيەتى مەن ماڭگىلىك مادەنيەتى، وزگەگە بەرگىسىز وزىندىك وركەنيەتى ۇشتاسىپ جاتىر. عۇنداردىڭ استاناسى بولعان بايىرعى بوزوق پەن بۇگىنگى نۇر-سۇلتاننىڭ اراسىندا سالقار ساباقتاستىق، بالتالاسا بۇزىلمايتىن بايلانىس بار. ۇلى دالانىڭ جۇرەگى بولىپ دۇرسىلدەپ، بايتاق ەلدىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتكەن باس شاھار ساۋلەلى ونەردىڭ ساۋكەلەسىنە اينالدى.

ازاتتىقتىڭ التىن قازىعى

ەلباسىنىڭ دارالىعى مەن دانالىعى­نىڭ ارقاسىندا بوي كوتەرگەن بۇگىنگى ەل اس­تا­ناسىنا الەم سۇيسىنەدى. ەسىلدىڭ جا­عا­­سىن­دا ەڭسە تىكتەگەن ەلورداعا قاراپ حال­قى­مىزدىڭ عاسىرلار بويعى ارمان-مۇرا­تى ورىندالعانىن اڭعارا الامىز. «باعانا­لى وردا، باستى وردا – كۇن ديدارلى استانانىڭ» وزىندىك دامۋ جولى، باعى­تى مەن باعدارى ايقىندالدى. جىلدار جىلجىعان سايىن كورىكتى قالانىڭ اجارى ادامزاتتى ارباپ، ساۋلەتتى ارحيتەكتۋراسى كوپشىلىكتىڭ كوز جاۋىن الىپ كەلەدى. ساز­گەرلەر سول جۇمباق سۇلۋلىقتى حالىق ءسۇيىپ تىڭدايتىن اۋەزدى انگە اينالدىرسا، اۋزى دۋالى اقىندار جىر-جاۋھارىن جار­قىراتىپ، ارايلى قالاعا اياۋلى القا تاقتى.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىناۋ شىرايلى شاھار تۋرالى «تاۋەلسىزدىك – قاسيەتتى ۇعىم. ەل قاتارلى وداقتان ءبولىنىپ شىققاننان، تاۋەلسىزدىك العاننان، بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا قابىلدانعاننان، تۋدى، گيمندى، گەربتى بەكىتكەننەن ەل بىردەن شىن  مانىندەگى تاۋەلسىز مەملەكەت بولا قال­مايدى. شىنتۋايتىندا، جاڭاعى جايلار­دىڭ ءبارى كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ مىندەتتى اتريبۋتتارى. تاۋەلسىزدىكتىڭ باستى بەلگىسى – ءوزىڭنىڭ تاعدىرىڭدى ءوزىڭ شەشۋگە قابى­لەت­تىلىگىڭنىڭ كەلۋى. تاۋەلسىز ساياسات جۇر­گى­زە الۋىڭ. سوعان شاماڭنىڭ جەتۋى، مۇمكىن­دىگىڭنىڭ كەلۋى. ەۋرازيانىڭ قاق ورتاسىندا ءبىز ورناتقان استانا – قازاقستان حال­قى­نىڭ دەربەس تاڭداۋى. استانا – ەلدىڭ بو­لا­شاققا سالعان كوپىرى. جاڭا قوعامنىڭ سيم­ۆولى. ءبىز ءىس جۇزىندە جاڭا مەملەكەت ورنا­تۋدى استانامىزدى جاڭادان سالۋدان باستا­دىق دەسەك تە ارتىقتىعى جوق»، دەگەن بولاتىن.

راسىمەن دە، جاس مەملەكەتتىڭ تاريحي كەزەڭدەگى جارقىن جولى ەل استاناسىن جاڭا­دان تۇرعىزۋدان باستاۋ العان بو­لا­تىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ەلدى بىرلىك پەن ىنتىماققا، كەلىسىم مەن تاتۋ­لىق­قا شاقىرعان ەلوردا ءاربىر وتاندا­سى­مىز­دىڭ ورتاق شاڭىراعىنا اينالدى. ەلبا­سىنىڭ وسىناۋ ەسىل ەڭبەگى ەلەۋسىز قال­عان جوق. ەگەمەن ەلدىڭ ۇرپاعى تۇڭعىش پرە­زيدەنتىمىزدىڭ اتقارعان اۋقىمدى جۇ­مى­سىن، قىرۋار ەڭبەگىن ارقاشان ارداق تۇتادى.

بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى قا­سىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى 20 ناۋ­رىزدا پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىر­لەس­كەن وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە «جاڭا ەلوردامىزدىڭ بوي كوتەرۋىنە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. استانانىڭ قۇرىلىسى ەلباسىنىڭ تاريحي ەرلىگى سانالادى. باس قالامىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ شىنايى بەت-بەينەسىنە، حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ەلوردا جاڭا مەملەكەتتىڭ يدەو­لوگياسى رەتىندە كيەلى ۇعىمعا يە بولدى. استانامىز، شىن مانىندە، وتكەننىڭ قۇندىلىقتارىن دارىپتەي وتىرىپ، كۇللى الەمگە قازاقستاننىڭ جاڭا بەينەسىن پاش ەتتى. ەلوردامىز سامميتتەر جانە باسقا دا ماڭىزدى حالىقارالىق كەزدەسۋلەر وتەتىن ءىرى ورتالىق رەتىندە قالىپتاستى»، دەي كەلە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تاريحي ەڭبەگىنە لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن العا تارتا وتىرىپ، ء«بىزدىڭ ەلوردامىز ونىڭ ەسىمىن يەلەنىپ، نۇر-سۇلتان اتالۋى ءتيىس»، دەگەن بولاتىن.

سودان بەرى ەكى جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ەلوردامىز ءسات ساناپ گۇلدەنىپ، تۇر­لەنىپ كەلەدى. ايرىقشا ارحيتەكتۋراسى مەن كەلىستى كەلبەتى نۇر-سۇلتان قالا­سىن الەمگە ايگىلەدى. الايدا ەلوردانى تەك اسقان سۇلۋ اجارى عانا ەمەس، وسى شا­ھار­­دا قولعا الىنىپ جاتقان بىرەگەي باس­تامالار دا ەرەكشەلەپ تۇرعانى انىق. اسىرە­سە مادەنيەت، ونەر، تەاتر سالاسىندا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولاتىن جەمىستى جەتىستىكتەر بار. ماسەلەن، بيىلعى 28 قازان مەن 1 قاراشا ارالىعىندا ەلوردا اۋماعىندا تەاتر ALL Nur-Sultan theatre week اتتى تەاتر فەستيۆالى وتكەن بولاتىن. اتالعان تەاتر اپتالىعىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ جانە شەتەلدىڭ 11 ۇجىمى ونەر كورسەتىپ، بەس كۇندە باس قالا­نىڭ تۇرعىندارى باس-اياعى 20-دان استام قويىلىمدى تاماشالادى.

ەرەكشە جانداردىڭ باسىن قوسقان ەرەكشە ۇجىم

بۇل – ەلوردانىڭ مادەني ومىرىندەگى جالعىز جاڭالىق ەمەس. بيىلعى قازان ايىنىڭ بەل ورتاسىندا نۇر-سۇلتان قالا­سىندا Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترى قانات قاقتى. ء«بىز ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار قالا تۇرعىندارىنا تولىق قولداۋ كورسەتۋگە تىرىسامىز. «جاستار» تەاترىندا Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترى اشىلدى. ينكليۋزيۆتى تەاتردىڭ ارتىق­شىلىعى – ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامداردى الەۋ­مەتتەندىرۋ، الەۋەتىن اشۋ، شىعار­ماشى­لىقپەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرۋ. ولار وتكىزىلگەن ساباق ەسەبىنەن دە وزىندىك وڭالتۋ الادى. وسىلايشا، ساحنادا كورۋ، ەستۋ، سويلەۋ پروبلەمالارى بار ادامدار، سونداي-اق اربامەن جۇرەتىن ادامدار ونەر كورسەتەدى. تەاتر بازاسىنداعى ەرەكشە ادامدار ساحنالىق ونەرمەن، حورەوگرافيامەن اينالىسادى، مادەني ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسادى. وسىنداي ينكليۋزيۆتى تەاتر اشۋ ۇسىنىسىمەن ماعان ارنۇر ىسقاقوۆ جۇگىندى، ول مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ پروبلەمالارى تۋرالى جاقسى بىلەدى. بۇل يدەيانى قولداپ، جۇزەگە اسىرا باستادىق. ءبىز ءۇشىن ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار قالا تۇرعىندارىن وڭالتۋ جانە الەۋمەتتەندىرۋگە جاعداي جاساۋ وتە ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ جەلىسى ەداۋىر كەڭەيتىلدى، جاڭا ۇيلەردىڭ ءبىرىنشى قاباتتارىندا الەۋمەتتىك نىساندار (وڭالتۋ ورتالىقتارى) اشىلۋدا. وسى جىلدىڭ جازىندا كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان بالالارعا ارنالعان بالاباقشا اشىلدى (سارىارقا اۋدانى، كەنەسارى كوشەسى 9/1). سونداي-اق پاراليمپيادالىق جاتتىعۋ ورتالىعىمەن بىرلەسىپ، ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدارعا ارنالعان سپورت كەشەنىن سالامىز»، دەيدى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ.

شاھار باسشىسى ايتىپ وتىرعانداي، Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترى ەڭ الدىمەن ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدار­دى الەۋ­مەتتەندىرۋ ماقساتىندا قول­عا الىن­عان باستاما. ارينە ەلوردا اۋما­عىندا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ مۇم­كىندىگىن شەكتەمەيتىن باستامالار بارشى­لىق. ماسەلەن، بيىل قاراشا ايىنىڭ سوڭىن­دا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى پار­ا­ليم­پيادالىق جاتتىعۋ ورتالىعىندا ەرەك­­شە قاجەتتىلىگى بار جاندار اراسىندا «عا­جايىپ جۇلدىزدار» شىعارماشىلىق باي­قاۋى ۇيىمداستىرىلدى. شىعارماشى­لىق سايىس ءان، بي (جەكە، توپتىق)، ولەڭ، مۋ­­­زى­كالىق اسپاپتاردا ويناۋ، مي­نيا­تيۋ­را، stand-up، قولونەر سىندى بارلى­عى 7 با­­عىت بويىن­شا وتكەن ەدى. بايقاۋعا ەلى­مىز­­دىڭ تۇك­پىر-تۇكپىرىنەن ەرەكشە فيزي­كا­­­­لىق قاجەتتىلىكتەرى بار 200-دەن اس­­­تام ادام قاتىستى. مۇنداعى ماقسات – پا­ر­­­­­ا­ليم­­­پيادالىق قۇندىلىقتاردى قاس­تەر­لەپ، ينكليۋزيۆتى قوعامداستىق قۇرۋ جانە مۇگەدەكتىگى بار جاندار اراسىندا تالانتتاردى انىقتاۋ بولدى.

الايدا اتالعان تەاتردىڭ ءجونى، ءمانى مەن ماعىناسى تىم بولەك. ەرەكشە جاندار تەاتر ارقىلى ءوزىنىڭ الەۋەتىن اشىپ، شىنايى شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىك الىپ وتىر. وسى ارقىلى وڭالتۋ امالدارى دا قوسا ءجۇرىپ جاتاتىنى انىق. سەبەبى ونەر – ادامنىڭ قيالىنا قانات قاقتىرىپ، اسقاق ارمانعا، بيىكتەردى باعىندىرۋعا، ءومىر سۇرۋگە جەتەلەيدى. جاسىراتىن نەسى بار، كەي جاندار ارباعا تاڭىلدىم، ەستۋ، كورۋ قابىلەتىمنەن ايى­رىلدىم دەپ سالى سۋعا كەتىپ، جارقىن بولاشاقتان ءبىرجولاتا كۇدەر ءۇزىپ جاتادى. مۇندايدا مامانداردىڭ پسيحولوگيالىق قولداۋى، دەم بەرۋى اسا ماڭىزدى ماسەلە. ودان دا ماڭىزدىسى – ونداي ادامداردى ورتاق يدەيا اياسىنا توپتاستىرىپ، بەلگىلى ءبىر باعىت نۇسقاۋ، شابىتىنا شابىت قوسۋ. مىنە، ەلوردا تورىندە ىرگەسى قالانعان جاس تەاتردىڭ كوزدەگەنى دە وسى. ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار جانداردىڭ جانىنا جىلۋ سىيلاپ، كوڭىلىنە دەم بەرۋ، ماڭىزدى ىسكە جۇمىلدىرىپ، ءومىردىڭ نۇرلى، شۋاقتى ساتتەرىمەن ۇشتاستىرۋ.

ەل اۋماعىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تەاتر

ەڭ باستىسى، مۇنداي تەاتر ەل اۋماعىن­دا بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس. ارينە قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن الۋان ءتۇرلى ۇيىرمەلەر مۇنداي قادامدى جاسادى. الايدا تولىققاندى تەاتر قۇرىپ، شتات اشىپ، قىزمەتكەر قابىلداپ، جالاقى تو­لەپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. ەلوردا­دا قانات قاققان Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەات­ر­ى­نىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلى دە – وسى. ءبىر قاراعاندا، ەرەكشە جانداردىڭ باسىن قو­سىپ، كوزىقاراقتى كورەرمەننىڭ كوز جاسىن تامىزاتىن قويىلىم قويۋدىڭ ەش قيىندىعى جوق بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. الايدا ءبارى ءبىز ايتقانىمىزداي وڭاي شارۋا ەمەس. تەاتر – جوق جەردەن پايدا بولىپ، قولداپ-قوشتاۋسىز قۇرىلا سالمايدى. كورەگەن باسشىلىق، تۇسىنۋشىلىك، بۇل از دەسەڭىز قاراپايىم ادامگەرشىلىك قاجەت بۇل ىستە. مۇنداي قاسيەت نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمىنىڭ بويىنان تابىلىپ، الدىنا الىپ ارمان، ماڭىزدى ماقسات ارقالاپ كەلگەن ازاماتتىڭ ۇسىنىسىن جەردە قالدىر­عان جوق. قولدادى. قوشتادى. ەسەسىنە، ەلور­دا تورىندە ەل تاڭىرقاپ قارايتىن تاماشا تەاتر پايدا بولدى.

«تەاتر قۇرۋ تۋرالى العاشقى قادام سوناۋ 2018 جىلى پايدا بولعان ەدى. سول جىلى مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن فەستيۆال ۇيىمداستىردىق. اتالعان فەستيۆالعا تمد اۋماعىنان ءتورت تەاتر ارنايى ات باسىن بۇرىپ، ىرگەلى ءىس-شا­رامىزعا قاتىستى. سول كەزدە ەل اۋما­ع­ىندا بىردە-ءبىر ينكليۋزيۆتى تەاتر تاپپا­دىق. وسى فەستيۆالدە Qanattylar تەاترى العاش «قىزىل الما» سپەكتاكلىمەن ونەر كورسەتتى. الايدا سول كەزدە تەاتر Qanattylar ەمەس، «اكتيۆلايف» دەپ اتال­عان ەدى. بىراق 2019-2020 جىلدارداعى پاندەميانىڭ سالدارىنان قىزمەتىمىز توقتاپ قالعانىن جاسىرمايمىن. ءسوي­تىپ بيىل جىل باسىندا نۇر-سۇلتان قالا­سى­نىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆتىڭ قابىل­داۋىن­دا بولىپ، ءوز ۇسىنىسىمدى جاسادىم. قۋانتارلىعى سول، شاھار باسشىسى باستامامىزعا بىردەن قولداۋ ءبىلدىرىپ، ارمانىمىزدى ىسكە اسىردى»، دەيدى Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترىنىڭ جەتەكشىسى ارنۇر ىسقاقوۆ.

بۇگىندە Qanattylar تەاترى قاز باسىپ اياعىنا تۇرىپ، بۋىنى ەندى قاتىپ كەلە جاتقان ونەر ورداسى. سوعان قاراماس­تان، قوعامدى ەلەڭ ەتكىزەتىن ەرەكشە تاقى­رىپتارعا، جۇرەككە قوزعاۋ سالاتىن سونى سوقپاقتارعا ۇمتىلىپ ۇلگەردى. مۇندايدا كوپتىڭ اراسىنان ءدوپ ءتۇسىپ، تالانتتاردى تانىپ، ۇلكەن ساحناعا جەتەلەپ شىعارۋ دا وڭاي ەمەس. تەاتر جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ونەر ۇجىمىنىڭ قۇرامىندا 20 ادام بار. ولاردىڭ اراسىندا سۋردو­اۋدارماشى مەن حورەوگرافتان بولەك، ەستۋى مەن سويلەۋىندە كەمىستىگى بار 10، ارباعا تاڭىلعان 6، كورۋ قابىلەتىندە اقاۋى بار 3 ادام بار. سونداي-اق ونەر ورداسى «جاستار» تەاترىنىڭ شاڭىراعىنان ءوز ورنىن تاۋىپ، قاجەتتى تەحنيكامەن، ءجۇرىپ-تۇرۋعا قاجەت جەكە كولىكپەن قامتىلعان. بۇل جاقسىلىق ەندى ەڭسە تىكتەپ كەلە جات­قان جاڭا تەاتر ءۇشىن اۋقىمدى قولداۋ بولعانى انىق.

ومىردەن الىنعان وزگەشە قويىلىم

تەاتر قۇرىلعان سوڭ، كورەرمەندى قى­زىقتىراتىنى ونىڭ تىڭ رەپەرتۋارى ەكەنى بەلگىلى. Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەات­رى مۇنداي جاڭاشىلدىقتان دا كەندە ەمەس. بيىل جاس تەاتر مامىر ايىندا جاڭا قويىلىم قويۋ ماسەلەسىن قولعا الدى. ەڭ الدىمەن ۇجىم «جاستار» تەاترىنىڭ رەجيسسەرى، قازاق مəدەنيەتىنىڭ قايراتكەرى نۇرفات ۆاحيتوۆپەن اقىلداسىپ، بىرنە­شە دراماتۋرگپەن كەڭەسەدى. جاڭا قويى­لىم­نىڭ باعىتى، جانرى، ايتىلاتىن ويى تۋرالى وي بولىسەدى. اقىلداسا كەلە قويىلىمدا ءوربيتىن وقيعا شىنايى ومىر­دەن الىنۋى كەرەك دەگەن توقتامعا كەلەدى. وسىلايشا، جارتى جىل ازىرلىكتەن سوڭ Qanattylar تەاترى شىمىلدىعىن اقىن، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى گۇلنار سالىقبايدىڭ «قاناتتىلار» مۋزىكالىق-پوەتيكالىق قويىلىمىمەن ءتۇردى.

قازاندا كورەرمەنگە جول تارتقان وزىندىك وزگەشەلىككە، قايتالانباس ساتتەرگە تولى «قاناتتىلار» قويىلىمى بۇدان سوڭ ساحنالانبايدى دەگەن ءسوز ەمەس. ونەر دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن، ەرەكشە جانداردىڭ ەرەكشە قاسيەتىن تاماشالاعىسى كەلگەن نۇر-سۇلتان قا­لا­سىنىڭ تۇرعىندىرى مەن مەيماندارى اتالعان قويىلىمدى بيىلعى 5 جەل­توق­سان كۇنى «جاستار» تەاترىنىڭ قابىر­عاسىندا تاماشالاي الادى. مۇنداي جاڭاشىل­دىقتى «كورگەن دە ارماندا، كورمەگەن دە ارماندا». قازاندا جول ءتۇسىپ، بارا الما­دىق، قاپى قالدىق دەگەن جاندار ءۇشىن بۇل دا قايتالانباس مۇمكىندىك ەكەنى انىق. ءومىردىڭ قيىن ساتتەرىن باستان كەشىپ جات­قا­نىنا قاراماستان، جىگەر جانىپ، قايسار­لىق تانىتىپ، بارلىق قاساڭ قاعي­دالاردى بۇزا-جارىپ ساحنانىڭ سانىنە اي­نال­عان ەرەكشە جانداردىڭ شەبەرلىگى ەشكىم­دى بەي-جاي قالدىرمايدى دەپ سەنەمىز.

شەبەرلىككە باۋليتىن ۇستاحانا قاجەت

بۇگىندە تەاتر ۇجىمىندا 20 ادام بار. الايدا سول 20 ادامنىڭ بارلىعى تەاتردىڭ، اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ قىر-سىرىن تولىق مەڭگەرىپ كەتتى دەپ ايتا المايمىز. سەبەبى ەلىمىزدە ەرەكشە جاندارعا ارنالعان قانداي دا ءبىر ءبىلىم ورداسى، اكتەرلىككە باۋليتىن جەكە كافەدرا جوق. سول سەبەپتى دە تەاتر باسشىلىعى بۇرىن-سوڭدى ساحنا كورگەن، ونەرگە جانى جاقىن، قۇشتار ادامداردى ىرىكتەپ، ارنايى شاقىرتتى. وسىلايشا، «كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەمەكشى، Qanattylar تەاترىنىڭ مۇشەلەرى الدىمەن بويداعى ايرىقشا قابىلەتتەرىنىڭ، سودان سوڭ مامانداردىڭ كومەگىمەن ساحنا مادەنيەتىن، تەاتر ونەرىن يگەرىپ ءجۇر.

تەاتر جەتەكشىسى ارنۇر ىسقاقوۆ الدا­عى ۋاقىتتا قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ قابىرعاسىندا ەرەكشە جانداردى اكتەرلىك شەبەرلىككە باۋلۋ جونىندە ۇسىنىس بارىن ايتادى. بۇل ۇسىنىس ءتيىستى مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ جاتسا قانشاما اكتەردىڭ باعى اشىلار ەدى. الايدا Qanattylar تەاترى بۇل ۇسىنىس قاشان بەكيدى دەپ كىدىرىپ جاتقان جوق. ۇجىم بار ىنتا-جىگەرىن سالىپ، ءتۇرلى قويى­لىم ازىرلەپ، دايىندىق جۇمىستارىن جالعاستىرىپ، ءوز شەبەرلىكتەرىن وزدەرى شىڭداپ كەلەدى. ءتىپتى تەاتر العاش شىمىل­دىعىن تۇرگەن ساتتەن بەرى وزگە دە ەرەكشە جانداردىڭ اراسىنان ۇجىم مۇشەسى بولۋعا ۇسىنىس جاساعاندار بار. تەاتردىڭ شتات سانى كەڭەيەتىن بولسا، جاڭا اكتەرلەر دە ساحنادان تابىلاتىنى انىق.

العا قويعان ماقسات كوپ

«ارمانسىز ادام – قاناتسىز قۇسپەن تەڭ». Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترى كۇنى كەشە شىمىلدىق ءتۇرىپ، قاناتى ەندى-ەندى قاتايىپ جاتقانىنا قاراماستان ۇجىم­نىڭ العا قويعان ماقساتى، تاۋ قوپا­رار تالابى بار. مۇنداي ماقسات تەاتر ۇجى­مىنىڭ جىگەرىن جانىپ، بويعا تو­لاسسىز قۋات بىتىرەدى. ماسەلەن، بيىل 14 جەل­­توقساندا تەاتر ۇجىمى ەستۋى مەن سوي­لەۋىندە كەمىستىگى بار بالالارعا ارناپ ەرتەگى قويۋدى جوسپارلاپ وتىر.

نەسىن جاسىرايىق، ءححى عاسىرداعى قازاق تەاترلارىندا بالالارعا ارناپ ەرتەگى قويۋ، بالا قيالىن دامىتۋ ماسە­­لەسى كەنجەلەپ بارادى. ەستۋى مەن سوي­لەۋىن­دە كەمىستىگى بار بالالارعا ارنال­عان قويىلىمدار بىلاي تۇرسىن، باسى امان، باۋىرى ءبۇتىن، ون ەكى مۇشەسى ساۋ بالا­لارعا دا ەرتەگى قويىلا بەرمەيدى. وسىنداي ولقىلىقتىڭ ورنىن Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترى تولتىرىپ وتىر. سون­دىق­تان تەاتر ۇجىمىنىڭ مۇنداي قادا­مىن تەاتر سۇيەتىن كوزىقاراقتى كورەرمەن عانا ەمەس، ۇل ءوسىرىپ، قىز تاربيەلەپ وتىرعان قاراپايىم اتا-انالار دا جوعارى باعالايتىنى انىق.

تەاتردىڭ بۇدان دا ۇلكەن ارمانى مەن بولاشاققا نەگىزدەگەن جوسپارى بار. ول – ەل ارالاپ، گاسترولدىك ساپارعا شىعىپ، وتانداس­تارىمىزدى ەرەكشە تەاتر­دىڭ ونە­رى­­مەن تانىستىرۋ. ارينە ساحنادا سالتانات قۇرعان ءاربىر ونەر يەسى­نىڭ ارمانى ءبىر تەاتر، ءبىر قالانىڭ اۋما­عىندا شەكتەلىپ قالماي، بويداعى تالانتىن قالىڭ بۇقاراعا جەتكىزۋ ەمەس پە؟ سون­دىقتان تەاتر ۇجىمىنىڭ بۇل ارمانىن ونەرگە جانى جاقىن ءاربىر ازامات ءتۇسىنۋى ءتيىس. بۇعان دەيىن ايتقانىمىزداي، ەل اۋماعىندا مۇنداي تەاتر جوق. بولعان دا ەمەس. ەندەشە، ەلوردادا باستاۋ العان مۇنداي باستاما گاسترولدىك ساپارلار ارقىلى كوپكە ۇلگى بولىپ، وتاندىق ونەردىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتەتىنى، قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ەرەكشە جاندارعا سەنىمدى سەرپىن بەرەتىنى انىق.

نۇر-سۇلتان قالاسى وسىلايشا ءسات ساناپ ەلىمىزدەگى ونەر مەن مادەنيەتتىڭ تۇما باستاۋىنا، التىن قازىعىنا اينالىپ كەلەدى. ەلوردانىڭ مادەني، رۋحاني تۇرعىدا دامي ءتۇسۋى ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسپانداتىپ، بەدەلىن بيىكتەتەتىنى بەلگىلى. ەل يگىلىگىنە ارنالعان بارلىق بايىپتى باستامالار بۇگىندە ەل جۇرەگى – ەلوردادان باستاۋ الادى. ەندەشە، Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترىنىڭ ونەر ايدىنىندا ءوز ورنىن تابۋى دا ەل تۇرعىندارىنا شالقار شابىت سىيلاپ، وزگە وڭىرلەرگە ۇلكەن ۇلگى بولادى دەگەن سەنىم بار.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «كەز كەلگەن ەلدىڭ تاريحىندا ۇلتتىڭ ۇجىمدىق رۋحى تىنىشتىق كەزەڭىنەن پاسسيونارلىق كەزەڭىنە كوشەتىن كەزدەرى بولادى. سول كەزدە ادامداردىڭ جيىنتىق ەنەرگياسى، ولاردىڭ ينتەللەكتۋالدىق جانە شىعار­ماشىلىق كۇش-قۋاتى تاڭعالارلىق ناتي­جە­لەرگە قول جەتكىزۋگە، ءبىر ۇرپاقتىڭ كەزىن­دە باسقا ەلدەردە جۇزدەگەن جىلدار كەتە­تىن جولدى ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا مۇنداي كەزەڭ ءبىزدىڭ ەلوردانىڭ – استانانىڭ پايدا بولۋىمەن باستالدى»، دەيدى.

راسىمەن دە، ەلوردا بوي كوتەرگەلى بەرى باس شاھاردىڭ شىعارماشىلىق كۇش-قۋاتى تاڭعالارلىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ كەلەدى. وعان سان قىرلى ونەر تۇلعالارىنىڭ، تاڭعاجايىپ تەاتر ۇجىمدارىنىڭ وسى قالادان شىعۋى دالەل بولا الادى. نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ ءبىر سوزىندە «ەلوردا – تالانتتار باعىن اشاتىن، جاڭا ءومىر باستاپ، ارمانىن جۇزەگە اسىراتىن ورىن»، دەگەن ەدى. قالا باسشىسى ايتىپ وتىرعانداي، ەلوردا – تالانتتاردىڭ باعىن اشىپ، ارماندارىن جۇزەگە اسىردى. مۇنى ءبىز Qanattylar ينكليۋزيۆتى تەاترىنىڭ بۇگىنگى اياق الىسىنا قاراپ ايتىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا اتالعان تەاتر ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىن تىڭ تۋىندىلارىمەن تاڭعالدىرا بەرەدى دەپ سەنەمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇناي باعاسى ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 13:23

ۇقساس جاڭالىقتار