– ەڭ الدىمەن, بارشا قازاقستاندىقتاردى كەلىپ جەتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن جانە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىمەن قۇتتىقتاۋعا رۇقسات ەتىڭىزدەر. وسىدان تۋرا 30 جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ سايلانعان بولاتىن. بۇل ادامنىڭ ەسىمى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرىمەن, اتاپ ايتقاندا, ەگەمەندىكپەن, دەموكراتيالىق قوعاممەن, ۇلت بىرلىگى مەن تۇراقتى ەكونوميكا قۇرىپ, ونى دامىتۋمەن تىعىز بايلانىستى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەمگە اسا كورنەكتى ساياساتكەر رەتىندە تانىمال, ونىڭ بۇكىل عۇمىرى – حالقىنا, وتانىنا قىزمەت ەتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى.
ەلباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اراسىندا ەكونوميكالىق, ساياسي جانە مادەني سالالارداعى بەرىك, ءوزارا ءتيىمدى ءارى تاتۋ كورشىلەر رەتىندەگى قارىم-قاتىناستىڭ دامۋىنا زور ۇلەسىن قوستى. ول ۇسىنعان «نۇرلى جول» اتتى جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» اتتى باستاماسىمەن ۇقساس كەلىپ وتىر. ەكى ەلدىڭ دە ۇكىمەتى دە قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ستاراتەگيالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن بۇل باعدارلامالاردى جۇپتاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. 2019 جىلدىڭ ساۋىرىندە سي تسزينپين نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قىتايدىڭ شەتەل ازاماتتارىنا بەرەتىن ەڭ بيىك مەملەكەتتىك ناگراداسى – دوستىق وردەنىن تابىستاعان بولاتىن.
– ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, ەلباسىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن جانە قولداۋ تانىتۋىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان مەن قىتاي مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى نەگىزگى كەلىسىمشارتتارعا قول قويعان. بۇل سەرىكتەستىك قاشان باستالدى؟
– 1997 جىلدىڭ 4 ماۋسىمىندا الماتىداعى پرەزيدەنت سارايىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن قىتاي مەمەكەتتىك كەڭەسىنىڭ ۆيتسە-
پرەمەرى لي لانتسين «اقتوبەمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ اكتسيالارىن ساتۋ-ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. تەندەردى ءبىزدىڭ CNPC كومپانياسى جەڭىپ الدى. سول جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا اقتوبە وبلىسىنداعى جاڭاجول جانە كەڭقياق كەن ورىندارىن پايدالانۋ تۋرالى كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. بۇل تاريحي قۇجاتقا قول قويا وتىرىپ, CNPC كومپانياسى قازاقستان ۇكىمەتىنە 20 جىل بويى اقتوبە جوباسىنىڭ دامۋىنا كەمى 4 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا قۇيۋعا مىندەتتەلدى. الايدا 2021 جىلعا دەيىن سالىنعان قاراجات 10,3 ملرد دوللاردان استى.
– بۇل قوماقتى قاراجات ناقتى قانداي ماقساتتارعا جۇمسالدى؟ CNPC اكتسيالاردى ساتىپ العان كەزدە كاسىپورىنداردىڭ جاعدايى قانداي ەدى؟
– اكتسيالارى ساتىلعان كەزدە «اقتوبەمۇنايگازدىڭ» جاعدايى ءماز ەمەس ەدى, كومپانيانىڭ دەبيتورلىق جانە نەسيەلىك قارىزدارى شاش ەتەكتەن بولدى, لوگيستيكا كانالدارى جويىلعان سوڭ توقىراۋ باستالىپ, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن تولەيتىن قاراجات جوق ەدى, ونىڭ ۇستىنە, قۇرىلعىلار ابدەن توزعان بولاتىن.
العاشقى كۇندەردەن باستاپ-اق CNPC كومپانيانى دامىتۋ ءۇشىن جوسپارلى تۇردە اۋقىمدى جۇمىستاردى اتقارا باستادى. ءوندىرىس پەن باسقارۋ ساياساتىنداعى نەگىزگى باعىتتارعا توقتالساق, ول:
- وندىرىستەگى تەحنيكانى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ, الەمدىك ستاندارتقا ساي جاڭا تەحنيكالار الۋ;
- عىلىمي ىزدەنىستەردى, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى كومىرسۋتەگىن قازۋ كولەمىن ارتتىرۋ;
- باسقارۋدى زاماناۋي مەنەدجمەنت جۇيەسىنە ۇيرەتۋ, باسقارۋدى باقىلاۋدىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن ەنگىزۋ;
- ءونىمدى ساتاتىن جاڭا كانالدار تابۋ;
- ادام كاپيتالىن دامىتۋ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە نازار اۋدارۋ;
- ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن, قالدىقتار تاستامايتىن جانە ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ;
- كورپوراتيۆتى جانە الەۋمەتتىك ساياساتتا جاڭا جەتىستىكتەرگە تالپىنۋ;
– ياعني ينۆەستور كەلگەن سوڭ كومپانيانىڭ جۇمىسىنا قان جۇگىردى دەگەن ءسوز عوي. جالپى, CNPC تۋرالى ازداپ ايتىپ بەرەسىز بە؟ الەمدىك الپاۋىتتار رەيتينگىسىندە سىزدەردىڭ كورپوراتسيالارىڭىز نەشىنشى ورىندا تۇر؟
– قىتاي ۇلتتىق مۇناي-گاز كورپوراتسياسى الەمدە وزىق ورىنعا يە بولىپ وتىرعان حالىقارالىق كەشەندى ەنەرگەتيكا كومپانياسى. CNPC قىتايدىڭ ەڭ ءىرى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالارىنىڭ ءبىرى, الەمدەگى 50 ءىرى مۇناي كومپانيالارىنىڭ وزدىق ۇشتىگىندە تۇر. CNPC الەم بويىنشا 37 ەلدە مۇناي-گاز سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق قىزمەت اتقارىپ, 63 ەلدەگى مۇناي-گاز نىساندارىندا ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قىزمەت اتقارادى.
كورپوراتسيا مۇناي جانە گاز وشاقتارىن بارلاپ, ونى وندىرەدى, مۇنايدى قايتا وڭدەپ, مۇناي حيميا ونىمدەرىن جاسايدى, مۇناي, گاز ونىمدەرىن ساتىپ, ونى قۇبىرلارعا دەيىن تاسىمالدايدى, ۇڭعىمالار قازىپ, مۇناي-گاز كەن ورىندارىنا, مۇنايدى قايتا وڭدەيتىن جانە مۇناي حيميا قىزمەتىن اتقاراتىن زاۋىتتارعا ينفراقۇرىلىم تارتادى, مۇناي قۇرىلعىلارىن جاساپ, جاڭا ەنەرگيا كوزدەرىن جاسايدى.
– كورپوراتسيا سان الۋان ءتۇرلى قىزمەت اتقارادى ەكەن. وسىلاردىڭ اراسىندا قازاقستاندا نەنى جۇزەگە اسىراسىزدار؟
– قازاقستاندا CNPC كورپوراتسياسىنىڭ قاتىسۋىمەن 7 مۇناي وڭدەۋ جوباسى, 2 مۇناي قۇبىرى, 2 گاز قۇبىرى, 1 مۇنايدى قايتا وڭدەۋ زاۋىتى مەن تەمىر قۇبىرلار شىعاراتىن 1 زاۋىت جۇمىس ىستەيدى. كورپوراتسيا سونداي-اق «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ستراتەگيالىق ىسكەر سەرىكتەسى بولا وتىرىپ, «سنپس-اقتوبەمۇنايگاز», «پەتروقازاقستان قۇمكول رەسورسيز» جانە «پەتروقازاقستان ويل پروداكست» (شىمكەنت ءموز), «ماڭعىستاۋمۇنايگاز», «ازيالىق گاز قۇبىرى», «قازاقستان-قىتاي قۇبىرى» سياقتى بىرقاتار بىرلەسكەن جوبالارعا قاتىسادى. سونداي-اق CNPC كورپوراتسياسى North Caspian Operating Company كونسورتسيۋمىنىڭ قۇرامىندا قاشاعان كەن وشاعىنداعى جۇمىستارعا اتسالىسىپ وتىر.
شيرەك عاسىر ۋاقىت ىشىندە ءبىزدىڭ كورپوراتسيا قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز كەشەنىن دامىتۋ ءۇشىن 47 ملرد دوللاردان استام ينۆەستيتسيا سالدى. CNPC كومپانيالارى 360 ملن توننا مۇناي الىپ, بيۋدجەتكە سالىق رەتىندە شامامەن 50 ملرد تولەم جاساعان.
مۇناي وندەۋ كولەمى بويىنشا قىتايلىق كومپانيالار قازاقستاندىق جانە امەريكالىق كومپانيالاردان كەيىن ءۇشىنشى ورىن الىپ وتىر. سولاي بولا تۇرا, CNPC قاتىساتىن كاسىپورىندار قازعان مۇنايدىڭ 60% قايتا وڭدەۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى نارىققا تاسىمالدانىپ, قازاقستاننىڭ ىشكى باعاسى بويىنشا ساتىلادى. وسىلايشا, تۇتىنۋشىلارعا تۇراقتى تۇردە ساپالى وتاندىق جانار-جاعارماي جەتكىزە وتىرىپ, سNPC قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سNPC كورپوراتسياسى مۇناي مەن گاز ءوندىرۋ, ونى تاسىمالداۋدا جانە قايتا وڭدەۋدە قازاقستاننىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى دەگەندى ۇنەمى ەسكە سالا وتىرىپ, ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ جۇمىسىنا كوڭىلى تولاتىنىن دا ايتقان.
«قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جانىندا شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. مۇندا قىتايلىق سNPC كومپانياسىنىڭ ماڭىزى زور. ول – قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز نارىعىن دامىتۋداعى ماڭىزدى سەرىكتەسى», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2018 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ەلوردادا وتكەن قازاقستان-قىتاي بيزنەس-فورۋمىنىڭ اشىلۋىندا.
– الەم بويىنشا قىتاي كومپانيالارى تارتىپكە باعىناتىن, سول ەلدىڭ زاڭىن, اسىرەسە, قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭدارىن بەرىك ۇستاناتىن كومپانيا رەتىندە تانىلعان. قازاقستانداعى ەكولوگيانى قورعاۋ بويىنشا CNPC ناقتى قانداي شارالاردى اتقارادى؟
– سNPC كومپانياسى «جاسىل ەكونوميكا» تۇجىرىمداماسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىپ وتىر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ – ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ قىزمەتىندەگى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. سNPC قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق زاڭنامالارى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق كەلىسىمدەردىڭ تالاپتارىن قاتاڭ ۇستانادى, ەكولوگيالىق تازا ءوندىرىستى تەز دامىتىپ, بۇل پروتسەستەرگە ايتارلىقتاي مول قارجى قۇيادى. ءبىزدىڭ كومپانيامىزدىڭ ۇرانى – «ەنەرگيا مەن تابيعاتتىڭ ۇيلەسىمى».
سNPC كورپوراتسياسى كەلمەي تۇرىپ, اقتوبە وبلىسىندا مۇناي جانە گاز ەسكى زاۋىتتا وڭدەلەتىن, سوندىقتان كوپ مولشەردەگى گاز زاۋىتتىڭ مۇرجالارىنان شىعىپ, قورشاعان ورتاعا ايتارلىقتاي زيان تيگىزەتىن. بۇل جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن, سNPC ايماقتا ءۇش زاماناۋي مۇناي-گاز وڭدەۋ زاۋىتىن سالدى, سول ارقىلى ىلەسپە گازدى قايتا وڭدەۋ كوەففيتسيەنتىن 27%-دان 90%-عا جەتكىزىپ, قورشاعان ورتاعا شىعاتىن زياندى قالدىقتاردى بارىنشا ازايتتى. بۇل ىسكە قۇيىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 2 ملرد دوللاردى قۇرادى.
«ماڭعىستاۋمۇنايگاز» كومپانياسى ءوز نىساندارىندا جينالىپ قالعان مۇناي قالدىقتارىن ۇزدىكسىز جويىپ, ايماقتى تازارتىپ وتىرادى. سوناۋ كەڭەس وداعى كەزەڭىنەن بەرى لاستانعان بۇل جەردىڭ اۋماعى – 47 گەكتار. سوڭعى جىلدار ىشىندە 10 پوليگون مەن 6,5 گەكتار جەر تازالاندى; ميلليون توننادان استام قالدىق جويىلدى. بۇرىننان جينالعان جانە قايتا شىققان زياندى قالدىقتاردى قايتا وڭدەپ, پايداعا جاراتۋ ءۇشىن بولىنگەن قاراجات كولەمى 2016 جىلعى 881 ملن تەڭگەدەن 2021 جىلى 7,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكەن.
شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا جاڭعىرتۋ ءۇشىن سNPC مەن «قازمۇنايگاز» كومپانيالارى 1 ملرد 800 ملن دوللار قاراجات بولگەن. 2018 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاڭا ءوندىرىستى ءوزى ىسكە قوسىپ, وندىرىسكە جۇكتەلگەن مىندەتتەردىڭ ورىندالۋ ساپاسىنا جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن. ەڭ باستى جەتىستىك – ەكولوگيالىق قاۋىپتەردىڭ ازايعانى ەدى. ماسەلەن, بەنزين مەن ديزەل وتىنىنداعى كۇكىرتتىڭ ۇلەسى 10 ەسە ازايسا, اقشىل مۇناي ونىمدەرىنىڭ كولەمى 57%-دان 82%-عا دەيىن ۇلعايدى. ءونىم ساپاسىن دا جاقسارتۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ەگەر بۇرىن زاۋىتتا ك2 ساناتتى جانار-جاعارماي شىعارىلعان بولسا, قازىر ك4 جانە ك5 ساناتتى (ەۋرو-4 جانە ەۋرو-5 ساناتتارىنىڭ بالاماسى) بەنزين مەن ديزەل وتىنى وندىرىلەدى. ال بۇل دەگەنىمىز قورشاعان ورتاعا شىعاتىن زياندى گازدىڭ كولەمى دە الدەقايدا ازايدى دەگەن ءسوز. بۇدان وزگە, اتموسفەراعا شىعاتىن كومىرتەك پەن باسقا دا زياندى قالدىقتاردىڭ ۇلەسى 90%-عا دەيىن ازايعان. مىڭ توننادان استام مۇناي شلامى قايتا وڭدەۋگە جانە قايتا كادەگە جاراتۋعا جونەلتىلگەن. قازىر تاۋلىگىنە شامامەن 15 مىڭ توننا جانار-جاعارماي وندىرىلەدى, سونىڭ ىشىندە 6 مىڭ توننادان استامى جوعارى ساپاداعى ءونىم ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
– مۇناي كومپانيالارى دەگەنىمىز – قانداي ەلدە جۇمىس ىستەسە دە, سول ەلدىڭ بيۋدجەتىنە قوماقتى قاراجات سالاتىن كومپانيا عانا ەمەس, ءىرى مەتسەنات رەتىندە كوزگە تۇسەتىن كاسىپورىندار. وسى ورايدا, قازاقستاندىقتارعا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋدە CNPC كورپوراتسياسى قانداي جۇمىستار اتقاردى؟
– CNPC قازاقستاندا جولدار توسەپ, ساياباقتار سالادى, ۇيلەر مەن كوشەلەردى قايتا جوندەپ, مادەني جانە تاريحي شارالارعا قارجىلاي قولداۋ كورسەتەدى, ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن ءبولىپ, سپورتشىلار مەن ونەر قايراتكەرلەرىنە كومەكتەسەدى, اۋرۋحانالارعا جاڭا كولىك, مەديتسينالىق قۇرىلعىلار مەن ءدارى-دارمەك ساتىپ الىپ بەرەدى, مەكتەپتەرگە كومپيۋتەرلەر مەن وقۋلىقتار سىيلايدى. CNPC كورپوراتسياسىنىڭ قازاقستانداعى قايىرىمدىلىق پەن الەۋمەتتىك جوبالارعا سالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 410 ملن دوللاردان اسقان.
ءبىزدىڭ ەڭ باستى الەۋمەتتىك جوبامىز – نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسىنىڭ قۇرىلىسى بولدى. بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن CNPC كومپانيالار توبى 95 ملن دوللار قاراجات بولگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ ەلورداسىندا ورتالىق ازيادا بالاماسى جوق ءىرى ونەر نىسانى بوي كوتەردى. الەم بويىنشا بۇنداي وقۋ ورىندارىنىڭ سانى ونشاقتى عانا. وقۋشىلار ەڭ ءبىلىمدى پەداگوگتەردەن, ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ, ون ءبىرىنشى سىنىپقا دەيىن ءبىلىم الا الادى.
«بۇل حورەوگرافيا اكادەمياسى بيۋدجەت اقشاسىنان تىس قاراجاتقا سالىنعانى ءۇشىن العىس ايتقىم كەلەدى. مەنىڭ ءوتىنىشىم بويىنشا, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى, CNPC ۇلتتىق مۇناي كومپانياسى مەن «سامۇرىق-قازىنا» قورى قاراجات قۇيدى. عيمارات سولاردىڭ اقشاسىنا سالىندى, دەمەۋشىلىك تانىتىپ, ەلىمىز ءۇشىن وسىنداي الەۋمەتتىك قولداۋ تانىتقاندارىڭىز ءۇشىن راحمەت. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىنا بۇل تاماشا سىيلىق بولدى. سىزدەردى قۇتتىقتاي وتىرىپ, تاعى دا العىس ايتقىم كەلەدى», دەدى 2016 جىلدىڭ تامىزىندا اكادەميانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسى سونداي-اق اقتوبەدە تاعى دا CNPC قاراجاتىنا سالىنعان ونەر ورتالىعىنىڭ عيماراتىنا دا زور باعاسىن بەرگەن بولاتىن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ نىسان اشىلا سالا, 2017 جىلدىڭ قازانىندا بارىپ, ونەر ورتالىعىن ارالاپ كوردى. كوپفۋنكتسيونالدى كەشەن رەسمي جانە مەرەكەلىك شارالاردى وتكىزۋگە ارنالعان, زاماناۋي دىبىس جانە ساحنا قۇرىلعىلارىمەن قامتىلعان. سونىمەن قاتار ورتالىقتا وركەستر وينايتىن شۇڭقىرى مەن اينالاتىن ساحناسى بار كونتسەرت زالى اشىلدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن CNPC 4,5 ملن دوللار بولگەن. بىلتىر COVID-19 پاندەمياسىمەن كۇرەس ءۇشىن CNPC قاتىساتىن ءاربىر كاسىپورىن قوماقتى قاراجات بولگەن, ال كورپوراتسيانىڭ ءوزى قازاقستاندىق سەرىكتەستەرىمەن بىرگە «حالىق» قايىرىمدىلىق قورىنا مەديتسينالىق قۇرىلعىلار مەن قورعانىس قۇرالدارىن الۋ ءۇشىن شامامەن 10 ملن دوللار بولگەن.
– قازاقستانداعى CNPC كومپانيالارىندا نەشە ادام جۇمىس ىستەيدى؟
– CNPC قاتىسى بار كاسىپورىنداردا 30 مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەدى, ولاردىڭ 98,3%-ى قازاقستاندىقتار. قازاقستان مەن قىتايدىڭ ەڭ ۇزدىك وقۋ ورىندارىندا قىزمەتكەرلەر تاجىريبە الماسىپ, ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, دامىپ وتىرادى.
2021 جىلدىڭ 5 قاراشاسىندا IV قىتاي حالىق يمپورت تاۋارلار كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان-قىتاي اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق كەڭ ەۋرازيا قۇرلىعىندا بىرلەسە دامىپ, گۇلدەنۋگە جول اشاتىنىن, ال ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ەكى ەلدىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنا بەرىك نەگىز بولا وتىرىپ, بولاشاقتا دا دامي بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولادى. بۇگىن ءبىزدىڭ جان-جاقتى ءارى ماڭگىلىك ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىمىز كەمەلدەنىپ, جاڭا كەزەڭگە قادام باستى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن. قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان قىتاي ەلى ءاردايىم ازياداعى ەڭ باستى جانە سەنىمدى سەرىكتەسىمىز بولىپ قالا بەرەدى», دەدى پرەزيدەنت.
بارشا قازاقستاندىقتاردى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىمەن جانە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن تاعى دا قۇتتىقتايمىن. جاس مەملەكەتتەرىڭىز گۇلدەنىپ, دامي بەرسىن, ال قازاق حالقىنا بەيبىتشىلىك پەن بەرەكە, زور دەنساۋلىق, مولشىلىق پەن جاڭا جەتىستىكتەر تىلەيمىن!
اڭگىمەلەسكەن
داستان نۇرلان ۇلى
