ەلباسى • 30 قاراشا، 2021

تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى – جالپىحالىقتىق مەرەكە

128 رەت كورسەتىلدى

تۇراقتىلىق پەن تۇتاستىقتى مەم­لەكەتتىڭ مىزعىماس مەجەسى ەتىپ بەلگىلەپ، ورنىقتى دامىپ، الەم­نىڭ وزىق ەلدەرىمەن يىق تەڭەس­تىرگەن ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت اتانعانىنا وردالى وتىز جىل تولدى. وسىنداي قىسقا مەرزىمگە قاراماستان ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىنىڭ وتپەلى كەزەڭىندەگى الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق قيىن­شى­لىقتاردى ەڭسەرە بىلگەن قازاق ەلى دۇنيە جۇزىندەگى كەرەگەسى كەڭ، تە­رەزەسى تەڭ مارتەبەلى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلدى. مەملەكەتتىك شەكارامىز شەگەندەلىپ، ەلدىڭ تۇتاستىعى، جەردىڭ بۇتىندىگى، مەم­لەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگى بۇكىل الەم قاۋىمداستىعى تاراپىنان تولىق مويىندالدى. وسىلايشا، اتا-بابالارىمىزدىڭ عاسىرلار بويى ارمان-اڭسارىنا اينالعان ۇلى مۇراتى حح عاسىردىڭ سوڭىندا جۇزەگە استى.

تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ قازىعىن قاعىپ، تۋىن تىكتەۋدە تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. وسى ورايدا، 1 جەلتوقساندى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى رەتىندە جاريالاۋدىڭ ماڭىزى زور. تاريح بەتتەرىن پاراقتاساق، 1991 جىلى 1 جەلتوقساندا قازاقستاندىقتار وزدەرىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن سايلادى. ەل تاۋەلسىزدىگىن امانات ەتتى، وعان سەنىم ارتتى، جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاتتى. حالقىمىز ءوزىنىڭ كوشباسشىسىنىڭ ەلدى اداستىرماي، تىعىرىققا تىرەمەي، تۋرا جولمەن الىپ شىعاتىنىنا كامىل سەندى. وسىنداي تاريحي داتادان باستاۋ الاتىن مەرەكە بۇگىندە جالعاسىن تاۋىپ وتىر.

پرەزيدەنتتىككە سايلانىپ، انت بەرۋ راسىمىنەن كەيىن تەبىرەنە سويلەگەن ەلباسى ن.نازارباەۆ: «بۇگىنگى كۇن – قا­زاق ەلىنىڭ شەجىرەسىنە ماڭگى ەنەتىن كۇن. تاريحتىڭ تالاي بۇرالاڭ بەلەسىنەن ءوتىپ، بۇل كۇنگە دە جەتىپ وتىرمىز. ءبارىن دە كورگەن حالىقپىز، بارىنە كونگەن حالىقپىز. ەجەلدەن ەركىندىكتى اڭساپ، ازاتتىقتى كوكسەپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ باسىنا تالاي رەت باق تا ورناپ، باعى دا تايىپ، ساعى دا سىنعان، قيلى كەزەڭ، زار زامانعا دا تالاي ۇشىراعان. ايقايلاپ ءجۇرىپ، اشارشىلىققا ۇرىنىپ، ۇرانداپ ءجۇرىپ ۇلت مۇددەسىن ۇمىتقانىمىز دا اقيقات. شۇكىر، كەشتەۋ بولسا دا ەس جيىپ، ەڭسە كوتەرىپ، ەگەمەن ەلدىڭ تۋىن دا تىگە باستا­دىق. قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتىن بۇكىل حالىق سايلاعانى – وسى جولداعى ەڭ بيىك بەلەستىڭ ءبىرى. ەلدىڭ قامىن ويلايدى، نامىسىن جىبەرمەيدى دەپ ءبىر اۋىزدان سەنىم ارتقاندارىڭىز ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىسىمدى ايتامىن. ەلىم ءۇشىن، حالقىم ءۇشىن، قازاقستانىم ءۇشىن تاريحتىڭ قاي سىناعىنا دا تاۋەكەل دەپ باس تىگۋگە دايىنمىن. بۇل جولدا ەڭ الدىمەن دانا حالقىما، دارقان ەلىمە، اتا-بابامنىڭ ارۋاعىنا سۇيەنەمىن»، دەپ اعىنان جارىلدى.

تاريحتىڭ سول ءبىر بۇلتارىستى كەزە­ڭىندە ءوز كوشباسشىسىن دۇرىس تاڭداي بىلگەن قازاقستاندىقتار دا وزدەرى سەنىم ارتقان ەردىڭ ەلدى اداستىرماي دۇرىس باعىتقا جەتەلەگەنىنە بۇگىنگى كۇنى كوز­دەرى تولىق جەتىپ وتىر. حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ سول كەزەڭدە قاتەلەسپەگەنىنە قازىر شۇكىرشىلىك ەتەمىز.

پرەزيدەنتكە بۇكىل حالىق اتىنان وكىلدىك بەرىلگەننەن كەيىن 16 جەلتوقساندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملە­كەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» زاڭ قابىل­داندى. ەكى كۇنگە تالقىلاۋعا سوزىلعان بۇل زاڭ دا داۋ-دامايسىز قابىلدانا قالعان جوق. قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن كورە الماعاندار دا، قىزعانىشپەن قاراعاندار دا تابىلدى. 16 جەلتوقساننان باستاپ تاۋەلسىزدىكتىڭ ورلىك پەن ەرلىككە تولى قاسيەتتى ساپارى، ازاتتىقتىڭ ارپا­لىس­قا تولى اق جولى باستالىپ، تاۋەلسىز ەل­دىڭ ىرگەتاسىن قالاپ، ونى نىعايتۋ قول­عا الىندى.

ەلباسى نازارباەۆتىڭ ءوز ەلىندەگى وزىنە سەنىم ارتقان حالقىنا دەگەن بەدەلى ءتىپتى ەڭ ءبىر قيىن-قىستاۋ جىلداردىڭ وزىندە دە ورىنداۋعا بولمايتىن شارۋا تۋرالى ەشقانداي ۋادە بەرمەگەندىگىنەن دە ارتا ءتۇستى. ەگەر ۋادە بەرسە مۇلتىكسىز ورىندادى. ونىڭ بويىنداعى تۋا بىتكەن جانە ومىرلىك تاجىريبەمەن بەكىگەن تو­زىم­شىلدىگى، سابىرلىعى، ۇستامدىلىعى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ بۇكىل قازاقستاندىقتاردى ءوزىنىڭ اينالاسىنا توپتاستىرۋعا جاعداي جاساعان ساياساتكەر جانە تۇلعا ەكەندىگىن تانىتتى.

ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان­داعى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدا­رىنداعى كوشباسشىلىق ءرول اتقارعانىن انگليانىڭ 1979-1990 جىلدارداعى ۇكى­مەتىن باسقارعان مارگارەت تەت­چەر دە مويىنداپ، وڭ باعا بەردى. ن.نازارباەۆ­تىڭ «قازاقستان جولى» كىتابىنىڭ اعىلشىنشا نۇسقاسىنىڭ العىسوزىندە «تەمىر لەدي» بىلاي دەپ جازعان ەدى: «پرەزيدەنت نازارباەۆ قازاقستاندى بۇگىنگى شىققان بيىگىنە جەتكىزۋ ءۇشىن باتىلدىق پەن ساقتىقتىڭ ۇيلەسىمىن پايدالاندى. كوممۋنيزم بۇعاۋلارىن بىت-شىت قىلعان ەل ءوزىنىڭ ەرەكشە قازا­قى قاسيەتتەرىن ساقتاپ قالدى. پرە­زيدەنت نازارباەۆ ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ اشىقتىعىنا، ياعني ونىڭ كەيبىر كورشىلەرى قاسارىسا باس تارتقان ناق سونداي نارسەلەرگە ۇمتىلدى، ول ءسويتىپ قازاقستان ءۇشىن حالىقارالىق ۇيىمداردا ايتارلىقتاي بەدەلگە قول جەتكىزدى».

نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەت باسشىلىعىنداعى ايرىقشا ءبىر وز­گەشەلىگى حالىقارالىق، ۇلتارالىق ماسە­لەلەردىڭ شيەلەنىسىن، شەشۋىن اسى­عىس­تىققا سالماي، ارانداتاتىن پىكىر­لەردىڭ ىعى مەن ىرقىنا جىعىلماي، ءالىپتىڭ ارتىن باعا سابىرمەن، ۋاقىتتىڭ تالابىنا، زاماننىڭ سارابىنا سالىپ، قازاقستاندىق جولدىڭ ەرەكشەلىگىنە ۇيلەستىرە، جان-جاقتى مۇددەلەردىڭ ءتۇيى­سۋ نۇكتەسىن تابا ءبىلىپ شەشۋىندە بولدى.

جاڭا قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى باستى كەدەرگى توتاليتارلىق وتكەن كۇننىڭ كەرنەۋى كەتە قويماعاندىعى بولاتىن. ول مەملەكەت پەن قوعام ءومىرىنىڭ كوپتەگەن قىرىن بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ايقىنداپ جاتتى. مۇنىڭ ءوزى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ مەن باسقارۋدىڭ ەسكى تاسىلدەرىنە بوي ۇرۋشىلىقتان عانا ەمەس، حالىقتىڭ باسىم بولىگىنىڭ بويعا بىتكەن ەنجارلىعىنان، وكىمەت ولتىرمەيدى دەيتىن سەنىمىنەن دە تانىلىپ جاتتى. كوزگە كورىنە بەرمەيتىن بۇل كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋدە دە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بايسالدى سايا­ساتىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلدى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ بەتبۇرىستى كەزەڭدەرىندە مەملەكەت باسشىسى رەتىندە بىلىكسىزدىككە، اسىرەسە ەكونوميكالىق جانە ساياسي دامۋدىڭ ۇلگىلەرىن تالداۋ ماسەلەسىندەگى بىلىكسىز­دىككە قاتاڭ قارسى تۇرا الدى. بارىنە بىردەي جاعا بەرمەيتىن، بىراق ومىرشەڭ ماڭىزى بار شەشىمدەردى قابىلداۋعا قول جەتكىزە ءبىلدى. ەلباسىنىڭ ءوز سوزىمەن ايتساق «كەيدە ادامداردى ەركىنەن تىس قازىر بارعىسى كەلمەيتىن، بىراق وبەك­تيۆتى تۇردە بارۋعا ءتيىس جاققا جەتەلەۋگە تۋرا كەلدى». ياعني ەلباسى ن.نازارباەۆ بيلىك ءۇشىن كۇرەستەگى باتىلدىق پەن بيلىك باسىنداعى باتىلدىقتىڭ ەكى باسقا ەكەندىگىن ءوز ىسىمەن ناقتىلاپ، تاريحتى جاڭا ارناعا بۇرا العان رەفورماتور ەكەنىن دالەلدەي ءبىلدى.

ەلباسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى قابىلەت-قارىمىنا، ساياسي ءىس-قيمىلىنا، تياناقتى شەشىمىنە، قۇردىمعا كەتە باس­تاعان ەكونوميكانى العا جىلجى­تۋ جولىنداعى ءتيىمدى ساياساتىنا، ۋا­قىت تالابىنا قاراي ويلاستىرىلعان ءادىس-تا­سىلدەرىنە، ستراتەگيالىق ۇستانىمدارىنا قاپىسىز سەنگەن قازاقستاندىقتار ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە، تىزگىن ۇستاعان ەلباسىنا ارقاشان قولداۋ ءبىلدىردى، قولداۋ ءبىلدىرىپ كەلە جاتىر. تىزگىننىڭ سەنىمدى قولعا ءتيۋىنىڭ ارقاسىندا ەل جاڭاردى، داۋلەتىمىز تولىسا ءتۇستى.

مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكالىق تىعىرىققا تىرەلگەن، ساياسي داعدارىسقا ۇشىراۋ الدىنداعى قازاقستاندى جاڭا داۋىرلىك جارقىن كۇندەرگە جەتەلەپ الىپ شىقتى. وزىنە سەنىم ارتقان ەلدىڭ ءۇمىتى اقتالدى. ەل مەن ەلباسى ءبىر ۇعىمعا اينالدى. «ەلباسى» ۇعىمىن العاش رەت ءابىش كەكىلباەۆ 1991 جىلى 10 جەلتوقساندا ن.نازارباەۆتىڭ تاماشا جەڭىسىنەن كەيىن، ەل تاريحىنداعى تۇڭعىش يناۋگۋراتسيا ءراسىمى كەزىندە ءوزىنىڭ مەملەكەت باس­شىسىنا ارناعان تىلەك سوزىندە قولدانعان ەدى. سودان بەرى «ەلباسى» اتاۋى شىنايى ۇعىمعا، بۇكىل حالىقتىق اتاۋعا اينالدى. شىندىعىنا كەلگەندە، ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە ەلباسى اتاعىن ەلىمىزدىڭ پارلامەنتى ەمەس، حالىق الدەقاشان-اق بەرگەن ەدى. ەل پارلامەنتى ونى زاڭدى تۇرعىدان عانا بەكىتتى. تاۋەلسىزدىك تۋى­نىڭ بەرىك قولدا ەكەندىگىنە ەل حالقىنىڭ سول كەزدە-اق كوزى جەتكەن ەدى.

مەملەكەتتىڭ، ونىڭ باسشىلىعىنىڭ قانداي ساياسات جۇرگىزۋىنە، قانداي باعىت جانە جول تاڭداعانىنا سايكەس ساياسي قۇرىلىم، ساياسي جۇيە، ساياسي بيلىك ءتۇرى ورنايدى. اتالعان ساياسي جۇيە مەن بيلىك ءتۇرى جانە ەلدىڭ ساياسي باعىتى جاڭا­دان تاۋەلسىزدىك العان ەلدەردىڭ تاڭ­داعان دامۋ ۇردىسىنە جانە سول ەلدىڭ باسشىلىعىنىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىنا بايلانىستى دا قالىپتاسادى. سول سياقتى تاۋەلسىزدىك العانىنا وتىز جىل تولعان قازاقستاننىڭ دا جاڭا مەملە­كەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋدان باستاپ وزىن­دىك مەملەكەتتىك قۇرىلىستاعى، الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋداعى، ەلدىڭ قوعامدىق ءومىرىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن دەمو­كراتيالاندىرۋ باعىتىنداعى قازاق­ستاندىق جولى قالىپتاستى.

ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ باياندى بولۋى مەن بولاشاق ۇرپاقتىڭ باقىتى ءۇشىن تۇڭعىش پرەزيدەنتكە ارتىلار جۇك تە اۋىر. ارتىلعان جۇكتى ابىرويمەن كوتەرۋ، حالىق سەنىمىن اقتاۋ، تاۋەلسىزدىكتى تۇعىر­لى ەتۋ، الەمدىك قاۋىمداستىققا تەرەزەسى تەڭ ەلدەر قاتارىندا بولۋدى جۇزەگە اسىرۋ ودان دا قيىنىراق ىستەردى اتقارۋدى، باتىل شەشىمدەر قابىلداۋدى قاجەت ەتتى. وسى اتالعان اسا ماڭىزدى ماقسات، مىندەتتەردى شەشۋ تۇرعىسىندا ەلباسى ن.نازارباەۆ بىردەن-ءبىر دۇرىس قادام جاساي الدى. بۇل قادام – تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن قالانا باستاعان قازاقستاننىڭ وزىندىك دامۋ جولى ەدى.

بۇل جول تەك ەكونوميكالىق ۇلگىنى تاڭداۋعا، جالپى كونستيتۋتسيالىق ەرە­جەلەردى قابىلداۋعا، پرەزيدەنتتىك كۇشتى بيلىكتى ورنىقتىرۋدى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ساياسي رەجيم­دى، ين­فراقۇرىلىمدى جانە كونفەسسيو­نالدىق قاتىناستاردى قامتيتىن دا ساياسي ۇلگى ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۇلگى دۇنيە جۇزىندە، بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردا جانە رەسپۋبليكامىزدىڭ وزىندە دە اسا جوعارى باعالانىپ وتىر. قازاقستاندا وتىز جىلعا تاياۋ ۋاقىت بويى ەتنوستىق جانە ءدىني ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ ساقتالۋى كوپ جاعدايدا قازاقستاندىق جولدىڭ مارتەبەسىن ارتتىرا تۇسەدى. بۇل جولدىڭ وڭتايلى شەشىلۋىنىڭ جانە تيىمدىلىگىنىڭ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ اتىمەن بايلانىستىرىلۋى دا ۇلت كوش­باسشىسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋ قاجەتتىگىن تاعى دا ايقىنداي تۇسەدى.

قازىر تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تاريحى جاسالدى. بىراق ونى قازاق ەلىنىڭ كوشباسشىسى بولا العان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 1991 جىلى بۇكىل حالىق­تىق سايلاۋدان كەيىن قولعا العان باس­شىلىق قىزمەتىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى تاۋەلسىزدىك قارسا­ڭىنداعى جانە تاۋەلسىزدىكتىڭ سان قىر­لى سوقپاقتى جىلدارىنداعى ونىڭ تىزگىنىن ۇستاعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل باسقارعان قىزمەتىنسىز تاۋەلسىز ەل تاريحىنىڭ پاراقتارىن جازىپ شىعۋ مۇمكىن دە ەمەس. ويتكەنى بۇل تاريحتا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ىرگەتاسىن قالاپ، كەرەگەسىن كەرىپ، ونىڭ ءاربىر ۋىعىن شانشىپ، شاڭىراعىن كوتەرگەن، بار-جوعىن تۇگەندەپ، ىرگەسىن كەڭەيتكەن، ونى الەم ەلدەرى مويىنداعان مەملەكەتكە اينالدىرعان، ونىمەن ساناسۋعا ىقتيار ەتكەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولتاڭباسى، قابىلداعان تاريحي شە­شىمدەرى، ۇستانعان ساياساتى، ساياسي قىز­مەتى، وزىندىك دارا جولى جاتىر.

قازاقستاننىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىن، وتىز جىلدا ءجۇرىپ وتكەن تابىستى جولىن الەمنىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى مەن ساياساتكەرلەرى جانە قازاقستان قو­عامى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكە­لەي باس­شىلىعىمەن ومىرگە كەلگەن جانە كۇنبە-كۇن ءىس جۇزىندە اسىرىپ كەلە جاتقان اۆتورلىق ستراتەگياسى دەپ باعا­لاي­دى. باتىستىق ساياساتكەرلەر مەن قايرات­كەرلەر دە قازاقستاننىڭ بۇگىنگى تابىس­تارىن ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بايلانىستىرادى. سولاردىڭ ءبىرى اعىلشىن ءپۋبليتسيسى، ساياسي ەڭبەكتەرىمەن بەلگىلى دج.ايتكەن «نازارباەۆ جانە قازاقستاننىڭ قالىپ­تاسىپ دامۋى» دەگەن ەڭبەگىندە قازاق­ستاندى الەمدىك قاۋىمداستىقپەن تانىس­تىرۋدىڭ، ونىڭ جەتىستىكتەرىن جەتكىزۋدىڭ كىلتى نازارباەۆ تۇلعاسىندا ەكەندىگىن مويىندايدى جانە اتالعان كىتابىن وسى باعىتتا جازادى.

الەم كارتاسىندا «توعىزىنشى تەرريتوريا» اتانىپ، ۇلان-عايىر جەردى يەلەنگەن قازاقستاندى تاڭعاجايىپ تابىستارعا جەتكىزگەن ەلباسىنىڭ تاعى ءبىر تاريحي شەشىمى تۋعان ەلىنىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا جوعارى ساياسي بيلىكتەن ءوز ەركىمەن باس تارتىپ، ەل باسشىلىعىن حالىق تانىعان ءىزباسار تۇلعاعا بەرۋىن ايرىقشا اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. الەمدە مەملەكەت باسقارعان بيلەۋشىلەردىڭ مۇنداي قادامعا بارۋى نەكەن-ساياق ەكەنى تاريحتان بەلگىلى.

ن.نازارباەۆ 2019 جىلى 19 ناۋرىزدا قازاقستان حالقىنا ەل باسشىلىعىنان كەتەتىنىن رەسمي تۇردە مالىمدەپ، قازاق­ستان پرەزيدەنتتىگىنە حالىق قولداعان جاعدايدا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىناتىنىن حابارلادى. ەلباسى وسىلايشا ءوزى سالعان سارا جولدىڭ ساباقتاستىعىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەكشە شەشىممەن قامتاماسىز ەتتى. بۇگىنگى تاڭدا وسى باعىت­تى ورنىقتى باسشىلىعىمەن جۇر­­گىزىپ وتىرعان مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ قاجىر-قايراتىنىڭ ارقا­سىندا ەكى جىلدا ەرەسەن جۇمىستار جۇزە­گە اسىرىلۋدا.

2021 جىل – تاۋەلسىزدىك تاريحىنىڭ وتىز جىلدىعى. بۇل جىل از عانا مەر­زىمدە قول جەتكىزىلگەن تابىستار مەن جەتىستىكتەردى، عاسىرلار توعىسىندا، مىڭجىلدىقتار مەجەسىندە ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ ورتاسىندا ورناعان الەمنىڭ مىقتى ەلدەرىمەن باسەكەلەسە الاتىن دەڭگەيگە جەتكەن قازاقستان اتتى مەملەكەتتى الەمگە تاعى دا ءبىر تانىتاتىن جىل بولماق. تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلدىعى مەرەكەلىك شارالار مەن سالتانات وتكىزەتىن جىل عانا ەمەس. بۇل قازاق ەلىنىڭ جاسامپازدىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ، الەمگە ۇلگى بولارلىق تاجىريبەسى مەن ۇلگىسىن، ەكونوميكالىق ورلەۋى مەن الەۋ­مەتتىك ساياساتىنىڭ، قازاقستاندىق وزىندىك دامۋ جولىنىڭ دۇرىستىعىن پاش ەتەتىن جىلى بولماق.

تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاۋىندا بولعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل ەرتەڭىن دە ايقىندادى. ەلباسى. ەل تاۋەلسىزدىگى. ەل ەرتەڭى. ءبىر-بىرىنە ەتەنە جا­قىن، ءبىر-ءبىرىن تولىقتىراتىن، ءوزارا ساباقتاس سوزدەر. تاۋەلسىزدىك دەسەك، ەڭ الدىمەن، ونىڭ باستاۋىندا بولعان، ونى نىق سەنىم­مەن العا اپارعان، تاۋەلسىز ەل مەملە­كەتتىلىگىنىڭ نەگىزىن قالاعان ەلبا­سى ويعا كەلەدى. ەلباسى دەسەك، قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ەلدى باسقارىپ، ونى بار قيىنشىلىقتان الىپ شىعىپ، بۇگىنگى وركەندى دامۋعا جەتكىزگەن ەلباسى مەن ەل ەرتەڭى تاعى دا الدىمىزدان شىعادى.

ەلباسىنىڭ، ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ەڭبەگى مەن بەدەلىن ونىڭ وتكەن قىزمەتىن بايانداۋ جانە ول تۋرالى باسقالاردىڭ وي-پىكىرىن جەتكىزۋ ارقىلى دا باعالاۋعا بولادى. قازاقستان حالقى دا ەلباسىنىڭ ەڭبەگىن وسىلاي باعالايدى. ەلدىڭ قا­ۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىن جانە ور­كەندى دامۋعا سەرپىن بەرەتىن رەفورمالاردى جەدەل دە ءتيىمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن جانە بۇل ماقساتقا جەتۋدە ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولاتىن قابىلەتتى دە كۇشتى تۇلعانىڭ قاجەت بو­لاتىندىعىن تاريح پاراقتارى الدەقاشان دالەلدەگەن. تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا مۇنداي تۇلعا بولدى جانە الداعى ۋاقىتتا دا قاجەت. سوندىقتان دا ەلباسى، ەل تاۋەلسىزدىگى، ەل ەرتەڭى ۇعىمدارىن قاستەرلەي دە، قولداي دا ءبىلۋىمىز پارىز ەتىلەدى. بۇل ءبىزدىڭ، ۇرپاقتارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن قاجەت.

قورىتا ايتقاندا، از عانا ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدە ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك، قۇقىقتىق جانە ساياسي تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جۇزەگە اسىرىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى ەلباسى بەلگىلەگەن جانە باتىل جۇرگىزگەن باعىت ءوزىن ءوزى اقتادى جانە الداعى ۋاقىتتا دا ومىرشەڭ بولاتىندىعىن دالەلدەپ وتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇرگىزگەن بۇل ساياساتى مەن باعىتى قازىرگى ۋاقىتتا «قازاقستاننىڭ دامۋ جولى» رەتىندە دۇنيە ءجۇزى قاۋىمداستىعىنان مويىندالدى. بۇنىڭ ءوزى دە تاۋەلسىزدىك پەن ەلباسى ۇعىمدارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن اجىراعىسىز ەكەندىگىن اقيقات ەتە تۇسەدى. ەندەشە، تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى ەلباسىنىڭ ەل تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭگە قان­شالىقتى سۇبەلى ۇلەس قوسقانىن، ءجۇرىپ وتكەن ءساتتى ءارى اۋىر جولىمىزدى ەستە ۇستاۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە.

 مۇرات باقتيار ۇلى،

سەناتور، ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇناي باعاسى كوتەرىلە مە؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 23:15

بيلىك جانە ۇلت مەنتاليتەتى

قازاقستان • بۇگىن، 22:54

استاناداعى العاشقى مەشىت

رۋحانيات • بۇگىن، 22:42

الاشوردا وفيتسەرى

قازاقستان • بۇگىن، 22:32

471 مىڭ دوللارعا ساتىلدى

ادەبيەت • بۇگىن، 22:19

شابىت پەن شاراپ

ادەبيەت • بۇگىن، 22:13

ديلەتانتتان داۋىرگە دەيىن

ادەبيەت • بۇگىن، 21:57

ەرتەڭ اۋا رايى قانداي بولادى؟

قازاقستان • بۇگىن، 16:20

ۇقساس جاڭالىقتار