تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ قازىعىن قاعىپ, تۋىن تىكتەۋدە تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. وسى ورايدا, 1 جەلتوقساندى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى رەتىندە جاريالاۋدىڭ ماڭىزى زور. تاريح بەتتەرىن پاراقتاساق, 1991 جىلى 1 جەلتوقساندا قازاقستاندىقتار وزدەرىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن سايلادى. ەل تاۋەلسىزدىگىن امانات ەتتى, وعان سەنىم ارتتى, جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاتتى. حالقىمىز ءوزىنىڭ كوشباسشىسىنىڭ ەلدى اداستىرماي, تىعىرىققا تىرەمەي, تۋرا جولمەن الىپ شىعاتىنىنا كامىل سەندى. وسىنداي تاريحي داتادان باستاۋ الاتىن مەرەكە بۇگىندە جالعاسىن تاۋىپ وتىر.
پرەزيدەنتتىككە سايلانىپ, انت بەرۋ راسىمىنەن كەيىن تەبىرەنە سويلەگەن ەلباسى ن.نازارباەۆ: «بۇگىنگى كۇن – قازاق ەلىنىڭ شەجىرەسىنە ماڭگى ەنەتىن كۇن. تاريحتىڭ تالاي بۇرالاڭ بەلەسىنەن ءوتىپ, بۇل كۇنگە دە جەتىپ وتىرمىز. ءبارىن دە كورگەن حالىقپىز, بارىنە كونگەن حالىقپىز. ەجەلدەن ەركىندىكتى اڭساپ, ازاتتىقتى كوكسەپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ باسىنا تالاي رەت باق تا ورناپ, باعى دا تايىپ, ساعى دا سىنعان, قيلى كەزەڭ, زار زامانعا دا تالاي ۇشىراعان. ايقايلاپ ءجۇرىپ, اشارشىلىققا ۇرىنىپ, ۇرانداپ ءجۇرىپ ۇلت مۇددەسىن ۇمىتقانىمىز دا اقيقات. شۇكىر, كەشتەۋ بولسا دا ەس جيىپ, ەڭسە كوتەرىپ, ەگەمەن ەلدىڭ تۋىن دا تىگە باستادىق. قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن بۇكىل حالىق سايلاعانى – وسى جولداعى ەڭ بيىك بەلەستىڭ ءبىرى. ەلدىڭ قامىن ويلايدى, نامىسىن جىبەرمەيدى دەپ ءبىر اۋىزدان سەنىم ارتقاندارىڭىز ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىسىمدى ايتامىن. ەلىم ءۇشىن, حالقىم ءۇشىن, قازاقستانىم ءۇشىن تاريحتىڭ قاي سىناعىنا دا تاۋەكەل دەپ باس تىگۋگە دايىنمىن. بۇل جولدا ەڭ الدىمەن دانا حالقىما, دارقان ەلىمە, اتا-بابامنىڭ ارۋاعىنا سۇيەنەمىن», دەپ اعىنان جارىلدى.
تاريحتىڭ سول ءبىر بۇلتارىستى كەزەڭىندە ءوز كوشباسشىسىن دۇرىس تاڭداي بىلگەن قازاقستاندىقتار دا وزدەرى سەنىم ارتقان ەردىڭ ەلدى اداستىرماي دۇرىس باعىتقا جەتەلەگەنىنە بۇگىنگى كۇنى كوزدەرى تولىق جەتىپ وتىر. حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ سول كەزەڭدە قاتەلەسپەگەنىنە قازىر شۇكىرشىلىك ەتەمىز.
پرەزيدەنتكە بۇكىل حالىق اتىنان وكىلدىك بەرىلگەننەن كەيىن 16 جەلتوقساندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. ەكى كۇنگە تالقىلاۋعا سوزىلعان بۇل زاڭ دا داۋ-دامايسىز قابىلدانا قالعان جوق. قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن كورە الماعاندار دا, قىزعانىشپەن قاراعاندار دا تابىلدى. 16 جەلتوقساننان باستاپ تاۋەلسىزدىكتىڭ ورلىك پەن ەرلىككە تولى قاسيەتتى ساپارى, ازاتتىقتىڭ ارپالىسقا تولى اق جولى باستالىپ, تاۋەلسىز ەلدىڭ ىرگەتاسىن قالاپ, ونى نىعايتۋ قولعا الىندى.
ەلباسى نازارباەۆتىڭ ءوز ەلىندەگى وزىنە سەنىم ارتقان حالقىنا دەگەن بەدەلى ءتىپتى ەڭ ءبىر قيىن-قىستاۋ جىلداردىڭ وزىندە دە ورىنداۋعا بولمايتىن شارۋا تۋرالى ەشقانداي ۋادە بەرمەگەندىگىنەن دە ارتا ءتۇستى. ەگەر ۋادە بەرسە مۇلتىكسىز ورىندادى. ونىڭ بويىنداعى تۋا بىتكەن جانە ومىرلىك تاجىريبەمەن بەكىگەن توزىمشىلدىگى, سابىرلىعى, ۇستامدىلىعى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ بۇكىل قازاقستاندىقتاردى ءوزىنىڭ اينالاسىنا توپتاستىرۋعا جاعداي جاساعان ساياساتكەر جانە تۇلعا ەكەندىگىن تانىتتى.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستانداعى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى كوشباسشىلىق ءرول اتقارعانىن انگليانىڭ 1979-1990 جىلدارداعى ۇكىمەتىن باسقارعان مارگارەت تەتچەر دە مويىنداپ, وڭ باعا بەردى. ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى» كىتابىنىڭ اعىلشىنشا نۇسقاسىنىڭ العىسوزىندە «تەمىر لەدي» بىلاي دەپ جازعان ەدى: «پرەزيدەنت نازارباەۆ قازاقستاندى بۇگىنگى شىققان بيىگىنە جەتكىزۋ ءۇشىن باتىلدىق پەن ساقتىقتىڭ ۇيلەسىمىن پايدالاندى. كوممۋنيزم بۇعاۋلارىن بىت-شىت قىلعان ەل ءوزىنىڭ ەرەكشە قازاقى قاسيەتتەرىن ساقتاپ قالدى. پرەزيدەنت نازارباەۆ ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ اشىقتىعىنا, ياعني ونىڭ كەيبىر كورشىلەرى قاسارىسا باس تارتقان ناق سونداي نارسەلەرگە ۇمتىلدى, ول ءسويتىپ قازاقستان ءۇشىن حالىقارالىق ۇيىمداردا ايتارلىقتاي بەدەلگە قول جەتكىزدى».
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەت باسشىلىعىنداعى ايرىقشا ءبىر وزگەشەلىگى حالىقارالىق, ۇلتارالىق ماسەلەلەردىڭ شيەلەنىسىن, شەشۋىن اسىعىستىققا سالماي, ارانداتاتىن پىكىرلەردىڭ ىعى مەن ىرقىنا جىعىلماي, ءالىپتىڭ ارتىن باعا سابىرمەن, ۋاقىتتىڭ تالابىنا, زاماننىڭ سارابىنا سالىپ, قازاقستاندىق جولدىڭ ەرەكشەلىگىنە ۇيلەستىرە, جان-جاقتى مۇددەلەردىڭ ءتۇيىسۋ نۇكتەسىن تابا ءبىلىپ شەشۋىندە بولدى.
جاڭا قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى باستى كەدەرگى توتاليتارلىق وتكەن كۇننىڭ كەرنەۋى كەتە قويماعاندىعى بولاتىن. ول مەملەكەت پەن قوعام ءومىرىنىڭ كوپتەگەن قىرىن بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ايقىنداپ جاتتى. مۇنىڭ ءوزى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ مەن باسقارۋدىڭ ەسكى تاسىلدەرىنە بوي ۇرۋشىلىقتان عانا ەمەس, حالىقتىڭ باسىم بولىگىنىڭ بويعا بىتكەن ەنجارلىعىنان, وكىمەت ولتىرمەيدى دەيتىن سەنىمىنەن دە تانىلىپ جاتتى. كوزگە كورىنە بەرمەيتىن بۇل كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋدە دە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بايسالدى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ بەتبۇرىستى كەزەڭدەرىندە مەملەكەت باسشىسى رەتىندە بىلىكسىزدىككە, اسىرەسە ەكونوميكالىق جانە ساياسي دامۋدىڭ ۇلگىلەرىن تالداۋ ماسەلەسىندەگى بىلىكسىزدىككە قاتاڭ قارسى تۇرا الدى. بارىنە بىردەي جاعا بەرمەيتىن, بىراق ومىرشەڭ ماڭىزى بار شەشىمدەردى قابىلداۋعا قول جەتكىزە ءبىلدى. ەلباسىنىڭ ءوز سوزىمەن ايتساق «كەيدە ادامداردى ەركىنەن تىس قازىر بارعىسى كەلمەيتىن, بىراق وبەكتيۆتى تۇردە بارۋعا ءتيىس جاققا جەتەلەۋگە تۋرا كەلدى». ياعني ەلباسى ن.نازارباەۆ بيلىك ءۇشىن كۇرەستەگى باتىلدىق پەن بيلىك باسىنداعى باتىلدىقتىڭ ەكى باسقا ەكەندىگىن ءوز ىسىمەن ناقتىلاپ, تاريحتى جاڭا ارناعا بۇرا العان رەفورماتور ەكەنىن دالەلدەي ءبىلدى.
ەلباسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى قابىلەت-قارىمىنا, ساياسي ءىس-قيمىلىنا, تياناقتى شەشىمىنە, قۇردىمعا كەتە باستاعان ەكونوميكانى العا جىلجىتۋ جولىنداعى ءتيىمدى ساياساتىنا, ۋاقىت تالابىنا قاراي ويلاستىرىلعان ءادىس-تاسىلدەرىنە, ستراتەگيالىق ۇستانىمدارىنا قاپىسىز سەنگەن قازاقستاندىقتار ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە, تىزگىن ۇستاعان ەلباسىنا ارقاشان قولداۋ ءبىلدىردى, قولداۋ ءبىلدىرىپ كەلە جاتىر. تىزگىننىڭ سەنىمدى قولعا ءتيۋىنىڭ ارقاسىندا ەل جاڭاردى, داۋلەتىمىز تولىسا ءتۇستى.
مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكالىق تىعىرىققا تىرەلگەن, ساياسي داعدارىسقا ۇشىراۋ الدىنداعى قازاقستاندى جاڭا داۋىرلىك جارقىن كۇندەرگە جەتەلەپ الىپ شىقتى. وزىنە سەنىم ارتقان ەلدىڭ ءۇمىتى اقتالدى. ەل مەن ەلباسى ءبىر ۇعىمعا اينالدى. «ەلباسى» ۇعىمىن العاش رەت ءابىش كەكىلباەۆ 1991 جىلى 10 جەلتوقساندا ن.نازارباەۆتىڭ تاماشا جەڭىسىنەن كەيىن, ەل تاريحىنداعى تۇڭعىش يناۋگۋراتسيا ءراسىمى كەزىندە ءوزىنىڭ مەملەكەت باسشىسىنا ارناعان تىلەك سوزىندە قولدانعان ەدى. سودان بەرى «ەلباسى» اتاۋى شىنايى ۇعىمعا, بۇكىل حالىقتىق اتاۋعا اينالدى. شىندىعىنا كەلگەندە, ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە ەلباسى اتاعىن ەلىمىزدىڭ پارلامەنتى ەمەس, حالىق الدەقاشان-اق بەرگەن ەدى. ەل پارلامەنتى ونى زاڭدى تۇرعىدان عانا بەكىتتى. تاۋەلسىزدىك تۋىنىڭ بەرىك قولدا ەكەندىگىنە ەل حالقىنىڭ سول كەزدە-اق كوزى جەتكەن ەدى.
مەملەكەتتىڭ, ونىڭ باسشىلىعىنىڭ قانداي ساياسات جۇرگىزۋىنە, قانداي باعىت جانە جول تاڭداعانىنا سايكەس ساياسي قۇرىلىم, ساياسي جۇيە, ساياسي بيلىك ءتۇرى ورنايدى. اتالعان ساياسي جۇيە مەن بيلىك ءتۇرى جانە ەلدىڭ ساياسي باعىتى جاڭادان تاۋەلسىزدىك العان ەلدەردىڭ تاڭداعان دامۋ ۇردىسىنە جانە سول ەلدىڭ باسشىلىعىنىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىنا بايلانىستى دا قالىپتاسادى. سول سياقتى تاۋەلسىزدىك العانىنا وتىز جىل تولعان قازاقستاننىڭ دا جاڭا مەملەكەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋدان باستاپ وزىندىك مەملەكەتتىك قۇرىلىستاعى, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋداعى, ەلدىڭ قوعامدىق ءومىرىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن دەموكراتيالاندىرۋ باعىتىنداعى قازاقستاندىق جولى قالىپتاستى.
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ باياندى بولۋى مەن بولاشاق ۇرپاقتىڭ باقىتى ءۇشىن تۇڭعىش پرەزيدەنتكە ارتىلار جۇك تە اۋىر. ارتىلعان جۇكتى ابىرويمەن كوتەرۋ, حالىق سەنىمىن اقتاۋ, تاۋەلسىزدىكتى تۇعىرلى ەتۋ, الەمدىك قاۋىمداستىققا تەرەزەسى تەڭ ەلدەر قاتارىندا بولۋدى جۇزەگە اسىرۋ ودان دا قيىنىراق ىستەردى اتقارۋدى, باتىل شەشىمدەر قابىلداۋدى قاجەت ەتتى. وسى اتالعان اسا ماڭىزدى ماقسات, مىندەتتەردى شەشۋ تۇرعىسىندا ەلباسى ن.نازارباەۆ بىردەن-ءبىر دۇرىس قادام جاساي الدى. بۇل قادام – تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن قالانا باستاعان قازاقستاننىڭ وزىندىك دامۋ جولى ەدى.
بۇل جول تەك ەكونوميكالىق ۇلگىنى تاڭداۋعا, جالپى كونستيتۋتسيالىق ەرەجەلەردى قابىلداۋعا, پرەزيدەنتتىك كۇشتى بيلىكتى ورنىقتىرۋدى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ساياسي رەجيمدى, ينفراقۇرىلىمدى جانە كونفەسسيونالدىق قاتىناستاردى قامتيتىن دا ساياسي ۇلگى ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۇلگى دۇنيە جۇزىندە, بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردا جانە رەسپۋبليكامىزدىڭ وزىندە دە اسا جوعارى باعالانىپ وتىر. قازاقستاندا وتىز جىلعا تاياۋ ۋاقىت بويى ەتنوستىق جانە ءدىني ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ ساقتالۋى كوپ جاعدايدا قازاقستاندىق جولدىڭ مارتەبەسىن ارتتىرا تۇسەدى. بۇل جولدىڭ وڭتايلى شەشىلۋىنىڭ جانە تيىمدىلىگىنىڭ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ اتىمەن بايلانىستىرىلۋى دا ۇلت كوشباسشىسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋ قاجەتتىگىن تاعى دا ايقىنداي تۇسەدى.
قازىر تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تاريحى جاسالدى. بىراق ونى قازاق ەلىنىڭ كوشباسشىسى بولا العان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 1991 جىلى بۇكىل حالىقتىق سايلاۋدان كەيىن قولعا العان باسشىلىق قىزمەتىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى تاۋەلسىزدىك قارساڭىنداعى جانە تاۋەلسىزدىكتىڭ سان قىرلى سوقپاقتى جىلدارىنداعى ونىڭ تىزگىنىن ۇستاعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل باسقارعان قىزمەتىنسىز تاۋەلسىز ەل تاريحىنىڭ پاراقتارىن جازىپ شىعۋ مۇمكىن دە ەمەس. ويتكەنى بۇل تاريحتا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ىرگەتاسىن قالاپ, كەرەگەسىن كەرىپ, ونىڭ ءاربىر ۋىعىن شانشىپ, شاڭىراعىن كوتەرگەن, بار-جوعىن تۇگەندەپ, ىرگەسىن كەڭەيتكەن, ونى الەم ەلدەرى مويىنداعان مەملەكەتكە اينالدىرعان, ونىمەن ساناسۋعا ىقتيار ەتكەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولتاڭباسى, قابىلداعان تاريحي شەشىمدەرى, ۇستانعان ساياساتى, ساياسي قىزمەتى, وزىندىك دارا جولى جاتىر.
قازاقستاننىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىن, وتىز جىلدا ءجۇرىپ وتكەن تابىستى جولىن الەمنىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى مەن ساياساتكەرلەرى جانە قازاقستان قوعامى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ومىرگە كەلگەن جانە كۇنبە-كۇن ءىس جۇزىندە اسىرىپ كەلە جاتقان اۆتورلىق ستراتەگياسى دەپ باعالايدى. باتىستىق ساياساتكەرلەر مەن قايراتكەرلەر دە قازاقستاننىڭ بۇگىنگى تابىستارىن ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بايلانىستىرادى. سولاردىڭ ءبىرى اعىلشىن ءپۋبليتسيسى, ساياسي ەڭبەكتەرىمەن بەلگىلى دج.ايتكەن «نازارباەۆ جانە قازاقستاننىڭ قالىپتاسىپ دامۋى» دەگەن ەڭبەگىندە قازاقستاندى الەمدىك قاۋىمداستىقپەن تانىستىرۋدىڭ, ونىڭ جەتىستىكتەرىن جەتكىزۋدىڭ كىلتى نازارباەۆ تۇلعاسىندا ەكەندىگىن مويىندايدى جانە اتالعان كىتابىن وسى باعىتتا جازادى.
الەم كارتاسىندا «توعىزىنشى تەرريتوريا» اتانىپ, ۇلان-عايىر جەردى يەلەنگەن قازاقستاندى تاڭعاجايىپ تابىستارعا جەتكىزگەن ەلباسىنىڭ تاعى ءبىر تاريحي شەشىمى تۋعان ەلىنىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا جوعارى ساياسي بيلىكتەن ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, ەل باسشىلىعىن حالىق تانىعان ءىزباسار تۇلعاعا بەرۋىن ايرىقشا اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. الەمدە مەملەكەت باسقارعان بيلەۋشىلەردىڭ مۇنداي قادامعا بارۋى نەكەن-ساياق ەكەنى تاريحتان بەلگىلى.
ن.نازارباەۆ 2019 جىلى 19 ناۋرىزدا قازاقستان حالقىنا ەل باسشىلىعىنان كەتەتىنىن رەسمي تۇردە مالىمدەپ, قازاقستان پرەزيدەنتتىگىنە حالىق قولداعان جاعدايدا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىناتىنىن حابارلادى. ەلباسى وسىلايشا ءوزى سالعان سارا جولدىڭ ساباقتاستىعىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەكشە شەشىممەن قامتاماسىز ەتتى. بۇگىنگى تاڭدا وسى باعىتتى ورنىقتى باسشىلىعىمەن جۇرگىزىپ وتىرعان مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ قاجىر-قايراتىنىڭ ارقاسىندا ەكى جىلدا ەرەسەن جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلۋدا.
2021 جىل – تاۋەلسىزدىك تاريحىنىڭ وتىز جىلدىعى. بۇل جىل از عانا مەرزىمدە قول جەتكىزىلگەن تابىستار مەن جەتىستىكتەردى, عاسىرلار توعىسىندا, مىڭجىلدىقتار مەجەسىندە ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ ورتاسىندا ورناعان الەمنىڭ مىقتى ەلدەرىمەن باسەكەلەسە الاتىن دەڭگەيگە جەتكەن قازاقستان اتتى مەملەكەتتى الەمگە تاعى دا ءبىر تانىتاتىن جىل بولماق. تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلدىعى مەرەكەلىك شارالار مەن سالتانات وتكىزەتىن جىل عانا ەمەس. بۇل قازاق ەلىنىڭ جاسامپازدىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ, الەمگە ۇلگى بولارلىق تاجىريبەسى مەن ۇلگىسىن, ەكونوميكالىق ورلەۋى مەن الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ, قازاقستاندىق وزىندىك دامۋ جولىنىڭ دۇرىستىعىن پاش ەتەتىن جىلى بولماق.
تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاۋىندا بولعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل ەرتەڭىن دە ايقىندادى. ەلباسى. ەل تاۋەلسىزدىگى. ەل ەرتەڭى. ءبىر-بىرىنە ەتەنە جاقىن, ءبىر-ءبىرىن تولىقتىراتىن, ءوزارا ساباقتاس سوزدەر. تاۋەلسىزدىك دەسەك, ەڭ الدىمەن, ونىڭ باستاۋىندا بولعان, ونى نىق سەنىممەن العا اپارعان, تاۋەلسىز ەل مەملەكەتتىلىگىنىڭ نەگىزىن قالاعان ەلباسى ويعا كەلەدى. ەلباسى دەسەك, قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ەلدى باسقارىپ, ونى بار قيىنشىلىقتان الىپ شىعىپ, بۇگىنگى وركەندى دامۋعا جەتكىزگەن ەلباسى مەن ەل ەرتەڭى تاعى دا الدىمىزدان شىعادى.
ەلباسىنىڭ, ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ەڭبەگى مەن بەدەلىن ونىڭ وتكەن قىزمەتىن بايانداۋ جانە ول تۋرالى باسقالاردىڭ وي-پىكىرىن جەتكىزۋ ارقىلى دا باعالاۋعا بولادى. قازاقستان حالقى دا ەلباسىنىڭ ەڭبەگىن وسىلاي باعالايدى. ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىن جانە وركەندى دامۋعا سەرپىن بەرەتىن رەفورمالاردى جەدەل دە ءتيىمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن جانە بۇل ماقساتقا جەتۋدە ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولاتىن قابىلەتتى دە كۇشتى تۇلعانىڭ قاجەت بولاتىندىعىن تاريح پاراقتارى الدەقاشان دالەلدەگەن. تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا مۇنداي تۇلعا بولدى جانە الداعى ۋاقىتتا دا قاجەت. سوندىقتان دا ەلباسى, ەل تاۋەلسىزدىگى, ەل ەرتەڭى ۇعىمدارىن قاستەرلەي دە, قولداي دا ءبىلۋىمىز پارىز ەتىلەدى. بۇل ءبىزدىڭ, ۇرپاقتارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن قاجەت.
قورىتا ايتقاندا, از عانا ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدە ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, قۇقىقتىق جانە ساياسي تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جۇزەگە اسىرىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى ەلباسى بەلگىلەگەن جانە باتىل جۇرگىزگەن باعىت ءوزىن ءوزى اقتادى جانە الداعى ۋاقىتتا دا ومىرشەڭ بولاتىندىعىن دالەلدەپ وتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇرگىزگەن بۇل ساياساتى مەن باعىتى قازىرگى ۋاقىتتا «قازاقستاننىڭ دامۋ جولى» رەتىندە دۇنيە ءجۇزى قاۋىمداستىعىنان مويىندالدى. بۇنىڭ ءوزى دە تاۋەلسىزدىك پەن ەلباسى ۇعىمدارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن اجىراعىسىز ەكەندىگىن اقيقات ەتە تۇسەدى. ەندەشە, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى ەلباسىنىڭ ەل تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭگە قانشالىقتى سۇبەلى ۇلەس قوسقانىن, ءجۇرىپ وتكەن ءساتتى ءارى اۋىر جولىمىزدى ەستە ۇستاۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە.
مۇرات باقتيار ۇلى,
سەناتور, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور