ەسكە سالا كەتسەك, 7 قاراشا كۇنى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق كومىر دەپارتامەنتىنە قاراستى «اباي» شاحتاسىندا كومىر مەن گازدىڭ اتىندىسى بولىپ, اپاتتىڭ سالدارىنان وقيعا بولعان جەردە التى كەنشى كوز جۇمعان ەدى.
قۇرامىنا كەنشىلەردىڭ كاسىپوداق ۇيىمدارى, شاحتالاردىڭ بەلسەندىلەرى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلدەرى ەنگەن كەلىسىم كوميسسياسىنا باسشىلىق ەتكەن وبلىس اكىمى 10 كۇن بويى جۇرگىزىلگەن تەگەۋرىندى جانە تاباندى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە شاحتەرلەر كوتەرگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ تۇگەلگە دەرلىك وڭ شەشىم تاپقانىن مالىمدەدى.
بريفينگتە جەڭىس قاسىمبەك الپاۋىت كاسىپورىنعا قاراستى بارلىق شاحتانى ارالاپ شىققانىن ايتتى.
– شاحتالاردا كەنشىلەرمەن بولعان كەزدەسۋلەردە ولاردى تولعاندىرعان بارلىق ماسەلەلەردى اشىق تۇردە تالقىلادىق. جالپى شاحتەرلەر باسشىلىق الدىنا ۇزىن سانى 12 تالاپ قويدى. مەن ولاردىڭ بارلىعى دا ءادىل دەپ سانايمىن, – دەدى وبلىس اكىمى.
كەلىسىم كوميسسياسى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىنە كەلسەك, «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسى جىل سايىن 1 قاڭتاردان باستاپ ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ 100% كولەمىندە ەڭبەكاقىنى يندەكستەۋدى جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس. وندىرىستىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر جوسپارىنىڭ ورىندالۋىنا قاراماستان, الدىمىزداعى جەلتوقسان ايىندا 13-ءشى ەڭبەكاقى تولەنەتىن بولادى.
– ەڭ باستىسى, جەلتوقسان ايىندا كەنشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسى 15-17 پايىزعا كوتەرىلەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى جەڭىس قاسىمبەك.
سونان سوڭ, كادر تاپشىلىعىن جويۋ ءۇشىن جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ءنورماتيۆتى ساندىق جانە شتاتتىق كەستە ازىرلەنەدى. سوعان ساي, شتات تولىق قامتىلعانعا دەيىن اي سايىن كەم دەگەندە 100 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلۋى كەرەك.
كەنشىلەردى تاسيتىن جۇمىس اۆتوبۋستارى جارتىلاي عانا جاڭارىپتى, ەندى ولار تولىعىمەن جاڭاسىنا اۋىسىتىرلاتىن بولادى. كاسىپورىندا 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كەيىن جۇمىسقا ورنالاسقان قىزمەتكەرلەردىڭ دەمالىس كۇندەرى از ەكەن, الداعى ۋاقىتتا ونىڭ سانى كوبەيتىلەدى. سونداي-اق, ۇزاق ۋاقىت اۋىرعان ادامداردىڭ ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراقشاسىنداعى تولەمدەر 50 اەك-كە دەيىن ارتتىرىلاتىن بولادى.
بۇدان بىلاي كاسىپورىن ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە بۇرىنعىدان بەتەر كوڭىل بولەتىن بولادى. بۇل تۇرعىدا شاحتالاردىڭ بارىندە تەحنيكالىق اۋديت جۇرگىزىلىپ, ەسكىرگەن جابدىقتار پايدالانۋدان شىعارىلادى. سونىمەن بىرگە, تاۋ-كەن-گەولوگيالىق جاعدايلارعا بايلانىستى جوسپارلاۋ تاپسىرمالارىنا دا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى.
«كەنشىلەردىڭ باستى تالابىنا ساي, شاحتالارداعى قۇرال-جابدىقتاردىڭ جاي-كۇيى, شاحتالاردىڭ بولاشاعى, ولارعا سالىناتىن ينۆەستيتسيا بويىنشا جۇرگىزىلەتىن اۋديت جۇمىستارى ەكى ايدىڭ ىشىندە اياقتالىپ, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءتيىستى شەشىمدەر قابىلدانۋى ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى ج.قاسىمبەك.
اپات ءجيى بولاتىن الپاۋىت كاسىپورىنداعى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى پروبلەماسى كۇن تارتىبىندە وتە وتكىر تۇر. سول سەبەپتى, بۇل باعىتتاعى قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا جۇمىس توبى قۇرىلدى. وسى ورايدا ارنايى ماماندار 1996 جىلدان بەرى بولعان اپاتتاردىڭ بارلىعىن جان-جاقتى جانە تەرەڭدەتە تەكسەرەتىن بولادى. تالداۋ نەگىزىندە ناقتى ءىس-شارالار جوسپارى جاسالۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
ءوڭىر باسشىسى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنىڭ الداعى بەس جىل ىشىندە كاسىپورىنعا 3 ملرد اقش دوللارى مولشەرىندە ينۆەستيتسيا قۇيۋ جوسپارى بار ەكەنىن مالىمدەدى. «بۇل قاراجاتتىڭ 35 پايىزى شاحتالارعا باعىتتالادى. جالپى كاسىپورىنداعى قۇرال-جابدىقتاردىڭ جاڭارتىلماۋى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە عانا زيانىن تيگىزبەيدى, سونىمەن قاتار جوسپاردىڭ ورىندالۋىنا, سوعان ساي كەنشىلەر ەڭبەكاقىسىنىڭ تۇراقتى بولۋىنا دا كەدەرگى كەلتىرەدى. بۇل ماسەلە ەرەكشە باقىلاۋدا بولادى», دەدى ج.قاسىمبەك.
ال كاسىپورىنعا بيىلعى سالىناتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 140 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى ەكەن. سونىڭ 35%-ى كەنشىلەردىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە ارنالاتىنى ايتىلدى.
برفينگتە جەڭىس قاسىمبەك كەنشىلەردىڭ زەينەتكەرلىك جاسىن تومەندەتۋ بويىنشا تالابىنىڭ ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا جولدانعانىن, جالپى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ۇنەمى نازاردا بولاتىنىن جەتكىزدى.
– كەلىسىم كوميسسياسىنىڭ جۇمىسى اياقتالعان جوق. قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋىن ءوزىم تىكەلەي قاداعالايتىن بولامىن. ول ءۇشىن تاراپتار اي سايىن كەزدەسىپ, بارلىق ماسەلەنى ەكى جاقتى تالقىلايتىن بولامىز, – دەپ سەندىردى ج.قاسىمبەك.
بريفينگتە وبلىس اكىمى وڭىردەگى شاحتالاردىڭ بولاشاعى تۋرالى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن ارادا بۇكپەسىز اڭگىمە بولعانىن ايتىپ ءوتتى. الپاۋىت كاسىپورىننىڭ باسشىلارى الداعى 10-15 جىل ىشىندە ءبىر دە ءبىر شاحتانىڭ جابىلمايتىنىن ءمالىم ەتكەن.
دەگەنمەن, جەڭىس قاسىمبەك كۇنى ەرتەڭدەرى قاندايدا ءبىر شاحتا جابىلا قالعان جاعدايدا, وعان دايىن بولۋ كەرەكتىگىن ەسكە سالدى. «سوندىقتان ءبىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى كۇشەيتەمىز. كەنشىلەر كوپ تۇراتىن اباي, شاحتينسك, ساران سياقتى مونوقالالاردا جاڭا جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتەتىن كاسىپورىنداردىڭ اشىلۋى, ولاردىڭ دامۋىنا بارىنشا جاعداي جاساۋ ءجىتى نازاردا بولادى. «شاعىن قالالاردا تۇرعىن ءۇي سالۋ, جولدار مەن الەۋمەتتىك نىسانداردى جوندەۋ, كوشەلەردى اباتتاندىرۋ سىندى كەشەندى جۇمىستار جالعاسىن تابا بەرەدى», دەپ مالىمدەدى ج.قاسىمبەك.
بريفينگكە قاتىسقان «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى بيدجۋ ناير جانە «قورعاۋ» كومىرشىلەر كاسىپوداعىنىڭ توراعاسى ەۆگەني بۋسلاەۆ كەلىسىم كوميسسياسى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىمەن تۇگەلدەي كەلىسەتىندىكتەرىن جانە ول بويىنشا قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ تولىعىمەن ورىندالۋىنا كۇش سالاتىندىقتارىن جەتكىزدى.
