شىمكەنت قالاسىنىڭ كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن قالا ەكونوميكاسىن دامىتۋ ماقساتىندا بىرنەشە جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. كوپتەگەن كاسىپورىن اشىلدى. بۇل تۋرالى دۇيسەنبى كۇنى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تىكەلەي ەفيرگە شىققان باسقارما باسشىسى بەرەكە دۇيسەبەكوۆ مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, يندۋستريالدى ايماقتاردا كاسىپكەرلەرگە وندىرىسپەن اينالىسۋعا بارلىق جاعداي جاسالىپ, ولارعا سالىناتىن سالىق كولەمى ايتارلىقتاي تومەندەتىلگەن.
– «وڭتۇستىك» يندۋستريالدى ايماعىندا 72 جوبا ىسكە قوسىلىپ, وندا 4,5 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى جانە وعان 62 ملرد تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسياسى تارتىلدى. ال «تاسساي» يندۋستريالدى ايماعىندا جالپى قۇنى 26,3 ملرد تەڭگەلىك 17 جوبا ىسكە قوسىلىپ, وندا 1 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى. كولىك لوگيستيكالىق ايماعىندا 32,5 ملرد تەڭگەگە 53 جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن 7 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇگىندە 15,9 ملرد تەڭگەگە 225 جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن 3 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان.
«وڭتۇستىك» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 53,9 ملرد تەڭگە تۇراتىن 26 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 2,4 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
سونىمەن قاتار جالپى الاڭى 306 گا قۇرايتىن جاڭا «جۇلدىز» يندۋستريالدى ايماعى قۇرىلۋدا (ىسكە اسىرىلۋ مەرزىمى: 2021-2022 جج.). جاڭا ايماقتا قۇرىلىس, مەتاللۋرگيا, فارماتسەۆتيكا جانە جيھاز ونەركاسىبى سالاسىنداعى جوبالار ىسكە اسىرىلادى, – دەيدى باسقارما باسشىسى.
بۇگىندە «تاسساي» يندۋستريالدى ايماعىندا ورنالاسقان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – «كازتەحنيكاس» جشس. مۇندا جارىقديودتى شامدار وندىرىلەدى. شىمكەنتتە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ديودتى جارىق شامدار شىعارۋدى قولعا العان كاسىپورىنعا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىمەن يندۋستريالدى ايماقتان 1,5 گەكتار جەر بولىنگەن.
قۇنى 500 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن بۇل جوبا 2020 جىلى باستاۋ الىپ, بيىل ىسكە قوسىلدى. قازىر مەكەمەدە 25 قالا تۇرعىنى جۇمىس ىستەيدى. اتالعان كاسىپورىننىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا 70 مىڭ شام شىعارۋعا قاۋقارلى. ايتىپ وتەيىك, جوبانىڭ جالپى قۇنى – 500 ملن تەڭگە. بۇگىندە «كازتەحنيكاس» جشس جۇمىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان. مۇندا جارىقتاندىرۋ جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ باعىتىنداعى تيىمدىلىگىن كورسەتكەن سوڭعى ۇلگىدەگى زاماناۋي تەحنولوگيا قولدانىلادى.
زاۋىت جىلىنا 20 مىڭ دانا جارىقديودتى شام وندىرۋگە قاۋقارلى. شامداردىڭ ساپاسى وندىرىلگەننەن كەيىن سۋ ىشىندە 5 مينۋت تۇرادى دا, كەيىننەن ىسكە قوسۋ ارقىلى تەكسەرىلەدى ەكەن. ياعني سۋعا توزىمدىلىگى انىقتالىپ بارىپ, ساتىلىمعا شىعارىلادى.
سونىمەن قاتار مۇندا تەمىر سورەلەر دە جاسالادى. ءوندىرىس ورنى الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قولداۋ ارقىلى ءونىم كولەمىن ۇلعايتىپ, ەكسپورتقا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ايتا كەتەيىك, پرەزيدەنت «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتىپ, قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل باعىتتا شىمكەنت قالاسىنىڭ 5 جىلدىق دامۋ جوسپارى بەكىتىلىپ, نەگىزگى باسىمدىقتارى ايقىندالدى. ءبىرىنشى باسىمدىق – كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپتى قولداۋ.
بيىل ەگەمەن ەل بولعانىمىزعا 30 جىل تولىپ وتىر. تاۋەلسىزدىك – ءبىزدىڭ ەڭ قاستەرلى قۇندىلىعىمىز. وسىعان وراي ەڭبەكشى اۋدانىندا بىرقاتار نىسان اشىلۋ جوسپارلانۋدا. سونىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى وڭتۇستىك ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا «شىمكەنت حيميالىق كومپانياسى» جانارماي وڭدەۋگە قاجەتتى حيميالىق قوسپا (مەتيل-ترەت بۋتيل ەفير – متبە) جانە پلاستيكالىق ماتەريالعا قاجەتتى (پوليپروپيلەن) ۇنتاقتاردى شىعارۋ زاۋىتى بولماق.
جاڭا كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 57 مىڭ توننا متبە قۇرايدى. بۇل وعان ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن تولىعىمەن جابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «شحك» جشس زاۋىتىن رەسمي ىسكە قوسۋ قازاقستاندىق مۇناي-حيميا سالاسىنىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيگە كوشۋىنىڭ باستاماسى بولماق. ويتكەنى كاسىپورىن جاڭعىرتىلعان شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا ء(شموز) مۇناي-گاز حيمياسى شيكىزاتىن وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ەلەۋلى دارەجەدە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەندى, وڭىردە ەتيلدەنبەگەن اۆتوموبيل بەنزيندەرىن الۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن قۇرامىندا وتتەگى بار نەگىزگى جوعارى وكتاندى كومپونەنتتەردىڭ ءبىرى – متبە ءوز ءوندىرىسى جولعا قويىلعاندىقتان, مۇندا ەۋرو-4 جانە ەۋرو-5 ەكولوگيالىق كلاستى وتىن وندىرىلەتىن بولادى.
«شحك» جشس باس ديرەكتورى مانات بيباسوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا جاڭا زاۋىت ونىمدەرىنىڭ باستى تۇتىنۋشىسى – ءشموز. قازىر بارلىق وندىرىستىك پروتسەستەر جولعا قويىلدى, مۇناي-حيميا وندىرىسىنە ليتسەنزيا الىندى. كاسىپورىن مۇناي-حيميا سالاسىنىڭ ونەركاسىپتىك تۇتىنۋشىلارىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزىلگەن.
زاۋىت قۇرىلىسى, جابدىقتاردى ساتىپ الۋ قازاقستان دامۋ بانكىنىڭ قارىز قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى, ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە 9 ملرد تەڭگە مولشەرىندە قارجىلىق قولداۋ كورسەتتى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 13,7 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, وسىلايشا قالعان بولىگىن 4,7 ملرد تەڭگە كولەمىندە «شحك» جشس ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن سالىپ وتىر.
قالانىڭ وندىرىستىك الەۋەتىن ارتتىرۋدا جاڭادان 2 يندۋستريالدى ايماقتىڭ قۇرىلىسى باستالعان. ونىڭ ىشىندە «جۇلدىز» يندۋستريالدى ايماعىندا قۇرىلىس, مەتاللۋرگيا, فارماتسەۆتيكا, جيھاز ونەركاسىبى شوعىرلانادى. «ستاندارت» جەكە يندۋستريالدى ايماعى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ وندىرىستىك الاڭى رەتىندە قىزمەت كورسەتپەك. مۇندا زاماناۋي قويمالار, شاعىن وندىرىستىك تسەحتار اشىلادى.
تاماق ءوندىرىسى سالاسىندا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋگە باسىمدىق بەرىلدى. بۇل باعىتتا «بوزارىق» تاماق ونەركاسىبى ايماعىنىڭ ينجەنەرلىك جۇيەلەرى جۇرگىزىلۋدە. مۇندا 23 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 1 800 جۇمىس ورنىمەن 20-دان استام جوبا ىسكە اسىرىلادى. قوسىمشا 198 گەكتار جەرگە اگرويندۋستريالدى ايماق قۇرۋ جوسپارلاندى. وندا ونەركاسىپتىك جىلىجاي̆ كەشەندەرى سالىنادى.
قالالىق ورتا بولۋىمىزعا قاراماستان, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمىن بيىل 37 ملرد تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانعان. بيىل جىلىجاي, قارقىندى باۋ, مال بورداقىلاۋ, ەت وڭدەۋ بويىنشا 15 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە استى. جىل سوڭىنا دەيىن وسى ساناتتاعى تاعى 10 جوبا ىسكە قوسىلماق. شىمكەنتتىڭ وندىرىستىك قۋاتىن قۇرايتىن بۇل جوبالار ىشكى نارىقتى وتاندىق مازمۇندى قۇرايتىن ءونىم تۇرلەرىمەن تولىقتىرىپ, قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتپەك.
قالادا كاسىپكەرلىكتى قولدايتىن مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ شاراپاتىن كورگەن «كومپانيا WDA» جشس قالاداعى الدىڭعى قاتارلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى. بۇگىندە مەتالل-پلاستيكالىق تەرەزە مەن ەسىكتەرگە جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا كەرەك-جاراقتار شىعارادى.
قۋاتتىلىعى ايىنا 30 تونناعا دەيىن ءونىم شىعارۋعا قاۋقارلى. اتالعان زاۋىت تۇركيانىڭ قوندىرعىلارىمەن جابدىقتالعان. مۇنداعى تاۋاردىڭ ەرەكشەلىگى بەرىكتىگىندە. ءاربىر دەتالى مەن پىشىنىنە ءمان بەرىلەدى. سوندىقتان بولار, تىڭ تەحنولوگيا ارقىلى زاۋىت ساپالى ءارى ءتوزىمدى ءونىم شىعارۋدا. قاجەتتى شيكىزات – وتاندىق.
بۇگىندە كومپانيا ءونىمى ەڭ ساپالى شيكىزاتتاردان دايىندالادى. مۇندا ابدەن تەكسەرىستەن وتكەن ماتەريالدار قولدانىلادى. كەرەك-جاراقتار وندىرىسىندەگى ەڭ باستى شيكىزات – مىرىش. ونى KAZZINK كومپانياسىنان الادى. ول قازاقستانداعى جانە الەمدەگى ەڭ وزىق مىرىش وندىرەتىن كاسىپورىن سانالادى. سەرىكتەستىك ءونىمى 100 پايىز وتاندىق شيكىزاتتان تۇرادى. وسىلايشا, «كومپانيا WDA» جشس قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردى قولداپ, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ايرىقشا ۇلەس قوسۋدا.
ايتىپ وتەيىك, زاۋىتتا «ۇلتتىق ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» اتتەستاتسيالاعان ءوز زەرتحاناسى بار. اتالعان مەكەمەدە سىرتتان اكەلىنگەن شيكىزاتتاردىڭ تازالىعىنا جانە كەرەك-جاراقتار شىعارۋ ءىسى مەن دايىن بۇيىمنىڭ ساپاسىنا ءجىتى باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى. زەرتحانا سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنيكامەن جاراقتالعان, شىعارىلعان ءونىمدى قاجەتتى دەڭگەيدە باقىلاپ وتىراتىن سىناما ستەندتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
