پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار, قوعامدىق ۇيىمدار, قحا قوعامدىق قۇرىلىمدارى, مەدياتسيا ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى, قحا كاسىبي جانە كاسىبي ەمەس مەدياتورلارى, وڭىرلىك مەدياتسيا كابينەتتەرىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان القالى جيىندا مەدياتسيا ينستيتۋتىن داۋلار مەن جانجالداردى شەشۋدىڭ قوعامدىق-قۇقىقتىق قۇرالى رەتىندە دامىتۋ جولدارى تالقىلاندى. ەستەرىڭىزدە بولسا, ەل پرەزيدەنتى 2021 جىلعى 21 قازاندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەتنومەدياتسيانى دامىتۋعا قاتىستى بىرقاتار تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.
جيىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى مارات ءازىلحانوۆ جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بىردەن-ءبىر قۇندىلىعى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, اسسامبلەيانىڭ 2010 جىلدان باستاپ مەدياتسيا ينستيتۋتىن دامىتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. «بەرەكەلى تاتۋلىعىمىز بەن ەتنوسارالىق كەلىسىم ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋى جالعاسىپ كەلەدى. ءبىز ەرتەڭگى بولاشاققا زور ۇمىتپەن قارايمىز. مەدياتسيا سالاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, ونىڭ قاناتى استىندا جۇمىلعان قوعامدىق قۇرىلىمدار مەن ازاماتتاردىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسى اۋقىمدى بولسا, ءرولى دە ايرىقشا», دەگەن ول تاتۋلىق پەن كەلىسىم باعىتىندا ءوز ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن مەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن قاراستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا توقتالدى.
«ەل پرەزيدەنتى ەتنومەدياتسيا ءۇشىن كاسىبي كەلىسسوز جۇرگىزۋشىلەردىڭ فورماتى نەعۇرلىم ءتيىمدى بولىپ تابىلاتىنىن جانە اسسامبلەيا وسى باعىتتاعى نەگىزگى ورگان بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى», دەگەن قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتى ازاماتتاردىڭ داۋ-جانجالدارىن شەشۋ بارىسىندا ىمىراعا كەلۋگە دايىندىعىن كورسەتەتىن قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى ماركەرلەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىنىن اتاپ كورسەتتى. «سول سەبەپتى دە بۇل ينستيتۋت قوعامدىق تۇراقتىلىقتى جانە بۇكىل الەۋمەتتىك قۇرىلىمنىڭ تۇراقتىلىعىن, قولايلى الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق كليماتتى قامتاماسىز ەتەدى, سونداي-اق قوعامداعى قۇقىقتىق مادەنيەتتىڭ دەڭگەيىن ارتتىرادى», دەدى ول.
ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي كۇن تارتىبىندە مەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ ەرەكشە ورىن الاتىنىن اتاپ وتكەن جيىنعا قاتىسۋشىلار قوعامدا تۋىنداعان داۋلار مەن جانجالداردى شەشۋدىڭ بۇل قۇرالىن دامىتۋعا الەۋمەتتىك سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىنە ەرەكشە ءمان بەردى. ماسەلەن, كەڭەستە وڭىرلەردەگى قحا قىزمەتىندەگى مەدياتسيا ماسەلەلەرى بويىنشا بايانداما جاساعان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى «قوعامدىق كەلىسىم» رمم جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جانە قۇرىلىمدارمەن جۇمىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى تالشىن يتاليەۆا بىرقاتار ماڭىزدى تۇيىتكىلدى تالقىعا سالدى. اتاپ ايتقاندا, ول مەدياتوردىڭ بىلىكتىلىگى, قحا-نىڭ كاسىبي رەسۋرستارىنىڭ جەتكىلىكتىلىگى, قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋى, ەتنوسارالىق قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ داعدىلارىن دامىتۋعا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاعا تاستادى. «داۋلار مەن جانجالداردى شەشۋ, ازاماتتارعا كەڭەس بەرۋ بويىنشا مەدياتورلار ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزۋدە. ماسەلەن, 2016 جىلدان باستاپ 130 مىڭعا جۋىق ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى, ولاردىڭ 39 پايىزىنا كەڭەس بەرىلسە, 61 پايىزىندا مەدياتيۆتىك كەلىسىم جاسالدى», دەيدى ت.يتاليەۆا.
ءىس-شارا بارىسىندا كەلىسسوز جۇرگىزۋشى ەتنومەدياتورلاردى دايارلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ تاسىلدەرى, ءتيىستى وقۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋ ەرەكشەلىكتەرى, ەتنومەدياتورلارعا قويىلاتىن تالاپتار, سونداي-اق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى شەڭبەرىندە قوعامدىق مەدياتسيا ينستيتۋتىن ودان ءارى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى. قويىلعان مىندەتتەردى جوسپارلى جانە دايەكتى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جۇمىس پىكىرسايىستارى وتكىزىلىپ, ولاردىڭ قورىتىندىلارى دا جان-جاقتى ءسوز بولدى.
بۇگىندە ەلىمىزدە قحا اياسىندا 2 مىڭعا جۋىق قوعامدىق مەدياتور, 100-دەن استام كاسىبي مەدياتور جۇمىس ىستەيدى. وڭىرلەردە 17 مەدياتسيا كابينەتى اشىلسا, ەل كولەمىندە 300-دەن استام مەدياتسيا الاڭى بار.
