«جايىق وزەنى بويىنشا ايتساق, ترانسشەكارالىق وزەن ەكەنىن ءبارىمىز بىلەمىز. وزەن نەگىزىنەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اۋماعىنان باستاۋ الادى. جايىق سۋىنىڭ 80%-دان استامى سول رەسەيدىڭ اۋماعىندا قالىپتاسادى. وزەننىڭ تارتىلۋىنا ءبىرىنشى كەزەكتە كليماتتىق وزگەرىستەر اسەر ەتىپ وتىر. جاڭبىر مەن قاردىڭ از ءتۇسۋى وزەننىڭ ارناسىن تارىلتۋدا. ەكىنشىدەن, رەسەي جاعىندا سۋ قويمالارىنىڭ كوپ جانە وزەن اعىسى شەكتەن تىس قولدان رەتتەلىپ وتىرعان بولۋى كەرەك. ءيا, وزەن تارتىلىپ بارادى, ءبىز ونى كورىپ وتىرمىز. سۋدىڭ تارتىلۋىمەن قوسا وزەن بالشىقتانىپ بارادى. بىلتىر ورىنبوردا دا وسىنداي جاعداي بولعانىن كوردىك. تەك بىزدە عانا ەمەس. جايىق – كونە وزەن جانە ارناسى تۋرا تارامدالىپ جاتىر. يىرىمدەر مەن توقساۋىلدارى كوپ. سونىڭ كەسىرىنەن كەي تۇستا بوگەلىپ قالىپ جاتادى, دەدى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق, ول جايىقتىڭ سۋىن وندىرىسكە پايدالانۋدى شەكتەۋگە كۇش سالىنىپ جاتقانىن اتادى.
«اكىمدىك نە ىستەپ جاتىر دەگەنگە كەلسەك, ءبىز ۇكىمەتارالىق توپ قۇرىلعانىن, كەلىسىم بار ەكەنىن بىلەمىز. تاراپتار وزەن سۋىنىڭ مولشەرىن, تۇتىنۋ كولەمىن, ءارى قاراي نە ىستەۋ كەرەكتىگىن زەرتتەۋگە كىرىستى. سونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاسالاتىن جسوپاردى كۇتىپ وتىرمىز. قازىر ءبىزدىڭ ءبىرىنشى مىندەتىمىز – جايىقتىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ. شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرى وزەن سۋىن مەيلىنشە از پايدالانعانى كەرەك. مىسالى, ءبىز قازىر سول جاعالاۋدا كارىز-تازارتۋ ستانتسياسىن ىسكە قوستىق. ودان تاۋلىگىنە شامامەن 25 مىڭ تەكشە مەتر سۋ شىعادى. ءبىز بۇل سۋدى قايتا پايدالانۋعا, تەحنولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرگە الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ.
اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جايىق پەن كاسپيدىڭ اراسىنداعى بالىق ميگراتسياسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن قۇيعاندى تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى مۇمكىن.
«وزەن ارناسىنىڭ تومەنگى بولىگىندە, كاسپيگە قۇياتىن جەرىندە سۋ مۇلدە تاياز. ال ول بالىق ميگراتسياسىنا كەدەرگى. سول بالىق وتەتىن تۇستارداعى كانالداردى قالپىنا كەلتىردىك. بيىل قيعاش وزەنىندە ارنا مەن قۇيعاندى تەرەڭدەتۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. ال جايىق وزەنى بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىن بولماي جاتىر. كەلەسى جىلدان باستاپ بۇل جۇمىستاردى قايتا جانداندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى جايىق وزەنى بويىنشا جالپى باعدارلاما قابىلدانعاننان كەيىن ءبىز وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا قاتىسامىز», دەدى اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى.
