ۇلى اقىننىڭ ەسىمىن جاس ۇرپاققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا, قالالىق ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى مەكەمەسىنىڭ الدىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىشتىڭ بيىكتىگى 4 مەتر, تۇعىرى – 2,20, بيۋست بيىكتىگى – 1,50 مەتر. تۇعىرى گرانيت-مراموردان جاسالعان. ەڭسەلى ەسكەرتكىشتىڭ اينالاسىنا كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جارىقتاندىرىلعان. سالتاناتتى ءىس-شارادا ارىستىقتاردى مەرەكەمەن قۇتتىقتاعان وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ ارىس قالاسىنىڭ 65 جىلدىق مەرەيتويى ەلگە وي سالاتىن, تاعىلىمى مول تانىمدىق ءىس-شارالارمەن جالعاسىن تاۋىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «الەمگە تانىمال باس اقىنىمىزدىڭ ەڭبەگىن حالىق بولىپ ۇلىقتاۋ مەملەكەتىمىزدىڭ مەرەيىن ارتتىرادى. ۇلى ويشىلدىڭ اسىل مۇراسىن ارداقتاۋ جانە جان-جاقتى دارىپتەۋ – بارىمىزگە ورتاق مىندەت. ول ءۇشىن بۇگىنگى بۋىن اباي مۇراسىنان ءنار الىپ, رۋحاني كەمەلدەنۋگە ءتيىس. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى: «اباي قازاقتىڭ ءار بالاسىن ۇلتجاندى ازامات ەتىپ تاربيەلەۋگە شاقىردى. ونىڭ مۇراسى – پاراساتتى ءپاتريوتيزمنىڭ مەكتەبى, ەلدىكتى قادىرلەۋدىڭ نەگىزى. سوندىقتان ازاماتتارىمىزدىڭ كوزى اشىق بولسىن دەسەك, ابايدى وقۋدان, اقىن ولەڭىن جاتتاۋدان جالىقپاعان ءجون», دەپ اتاپ ءوتتى. ولاي بولسا, ورتالىق كىتاپحانا الدىندا بوي كوتەرگەن ەڭسەلى ەسكەرتكىش جاستارىمىزدى اباي ارمانداعان كەمەلدىككە جەتەلەيدى دەپ سەنەمىن», دەدى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق بۇل كۇنى جارىلىستان كەيىن مەملەكەتتىڭ, كۇللى ەلدىڭ قولداۋىمەن جاڭارعان, اجارلانا تۇسكەن قالانىڭ دەندروساياباق الدىنا ورناتىلعان, تەمىر جول تاريحىنان سىر شەرتەتىن, كونەنىڭ كوزىنە اينالعان پاروۆوزدىڭ ەسكەرتكىشى اشىلدى. اشىق اسپان استىنداعى مۋزەيگە ورنالاستىرىلعان پاراۆوزدىڭ سالتاناتتى لەنتاسىن سەناتور ءالىمجان قۇرتاەۆ, وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ جانە ارىس قالاسىنىڭ قۇرمەتتى تەمىرجولشىلارى قيدى. «تۇركسىب» تەمىرجولىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىسىپ, جاپان تۇزدە تىرشىلىكتى جانداندىرعان ارىستىقتارعا, پويىزداردىڭ قاۋىپسىز ءجۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋشى بارلىق تەمىرجولشىعا قۇرمەت كورسەتۋ ماقساتىندا تۇعىرعا قوندىرىلعان پاروۆوز تاريحىنا كەلسەك, ول 1946 جىلى ۋلان-ۋدە قالاسىنداعى زاۋىتتان شىققان. سالماعى جۇزدەگەن توننانى قۇرايتىن وتاربا شىعىس قازاقستان وبلىسى, شەمونايحا ستانساسىنان اكەلىنگەن. «جيىرماسىنشى عاسىردىڭ باسىندا قازاق حالقىنىڭ تۇرمىسىنا شويىن جول شارۋاشىلىعىنىڭ ەنۋى مەن ونىڭ دامۋى ۇلتىمىز ءۇشىن ايتۋلى وقيعا بولدى. ال تۇتاس ءبىر ءداۋىر جاڭعىرىعىنا اينالعان «تۇركسىب» تەمىر جولىن سالۋدا ارىس قالاسىنىڭ ماڭىزى زور ەدى. وسى جولدا ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز تالماي تەر توگىپ, ايانباي ەڭبەك ەتتى. 1946 جىلى زاۋىتتان شىققان بۇل پاروۆوز قازاق دالاسىندا 1961 جىلعا دەيىن قولدانىستا بولعان. ءداۋىر جاڭعىرىپ, زامان جاڭارعان شاقتا, مۇنداي وتاربالار بۇگىندە كونە جادىگەرگە اينالىپ وتىر. وسىنداي قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ ارقىلى ءبىز ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن ساقتاپ, قازاقستاندىق تەمىرجولشىلاردىڭ ەرەن ەڭبەگىن كەيىنگى بۋىنعا ۇلگى ەتەمىز», دەدى وبلىس اكىمى سالتاناتتى راسىمدە. ال قالا اكىمى گۇلجان قۇرمانبەكوۆا قالانىڭ وزىق تەحنولوگيالار زامانىنا ىلەسىپ, جاڭاشىلدىققا بەيىمدەلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «وسىلايشا, ارىسىمىز ەسكى مەن جاڭانىڭ, كەشە مەن ەرتەڭنىڭ اراسىندا ءوز ۇيلەسىمىن تاپقان ايرىقشا وركەنيەت ورتاسىنا اينالىپ وتىر. بۇل كۇندە ارىس تورىندە ءتۇرلى ماڭىزدى نىسان قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان بولسا, ونىڭ ءبارى دە ەلدى ىنتىماققا شاقىرىپ, بىرلىك پەن بەرەكەلى تىرلىككە جۇمىلدىراتىن جوبالار دەسەك قاتەلەسپەيمىز», دەدى گۇلجان قۇرمانبەكوۆا.
قالانىڭ 65 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا ومىرزاق شوكەەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن مەرەيتوي ارىستىقتار عانا ەمەس, تۇتاس تەمىرجولشىلار قاۋىمى ءۇشىن دە زور مارتەبە ەكەنىن ايتتى. ارىس قالاسىنىڭ مەرەكەسىنە وراي وڭىردەن شىققان ونەر جۇلدىزدارى اننەن شاشۋ شاشتى. اتاپ ايتساق, كەشتە قازاقستان جانە تاتارستان رەسپۋبليكالارىنىڭ حالىق ءارتىسى نۇرجامال ۇسەنباەۆا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اقجول مەيىربەكوۆ, ءانشى, سازگەر نۇرلان ەسپانوۆ, جانبولات پەن جازيرا, ارىستىڭ كۇمىس كومەي انشىلەرى مەن مىڭ بۇرالعان بيشىلەرى جانە وزگە دە ەستارادا جۇلدىزدارى, «شانشار» ءازىل-سىقاق تەاترى ونەر كورسەتتى.
سونداي-اق وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ ارىستىقتار مەن قالا قوناقتارىن مەرەيلى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, بىرقاتار ازاماتتارعا «تۇركىستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» جانە «ارىس قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاقتارى مەن «تۇركىستان وبلىسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن سالتاناتتى جاعدايدا تابىس ەتتى.
تۇركىستان وبلىسى
