وسى جىلدان باستاپ قازاقستاننىڭ ىنتىماقتاستىعى 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ ىنتىماقتاستىعى شەڭبەرىندە دە جۇزەگە اسۋدا.
2018 جىلى الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى قازاقستاننىڭ بۇۇ-مەن كوپجاقتى جانە ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە دەگەن ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ جارقىن كورىنىسى رەتىندە بۇۇ-نىڭ جاڭا كوپفۋنكتسيونالدى عيماراتىن سالدى, وندا وسى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ 16 ورگانى وزدەرىنىڭ ايماقتىق كەڭسەلەرىن ورنالاستىردى.
2015 جىلى استانادا وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ 5 سەزىنىڭ جۇمىسىنا بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋننىڭ قاتىسۋى بۇۇ-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك كونفەسسياارالىق فورۋمىنىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ جوعارى قۇرمەتىنە يە بولدى.
قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ 1991 جىلدان باستاپ 30 جىل بويى ادامزاتتىڭ ءال-اۋقاتى ءۇشىن يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىندا دا, دىنارالىق قاتىناستار سالاسىندا دا جاھاندىق ەلدەر اراسىنداعى ديالوگتى نىعايتىپ كەلەدى.
2003 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ ءى سەزىنىڭ ونىمدىلىگى مەن ساياسي كەلەشەگى ونىڭ قاتىسۋشىلارىنىڭ سەزدى 3 جىلدا ءبىر رەت تۇراقتى تۇردە وتكىزۋ تۋرالى شەشىمىندە كورىنىس تاپتى. سەزارالىق كەزەڭدە جىل سايىن الەمدىك ءدىن وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ونىڭ حاتشىلىعىنىڭ وتىرىستارى وتكىزىلەدى.
2011 جىلدىڭ ناۋرىزىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى ۇلكەن سەرپىلىسى قاسىم - جومارت توقاەۆتىڭ جەنەۆاداعى بۇۇ ەۋروپالىق ءوفيسىنىڭ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى - باس ديرەكتور قىزمەتىنە تاعايىندالۋى بولدى. 2013 جىلدىڭ قازانىنا دەيىن جوعارى دارەجەلى حالىقارالىق قىزمەتكەر رەتىندە جۇمىس ىستەگەن ق.توقاەۆ, بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋننىڭ ايتۋىنشا, بۇۇ-نىڭ جاھاندىق جانە ەۋرازيالىق قىزمەتىنە, ونىڭ ىشىندە ددۇ, حەۇ, حبۇ, قارۋسىزدانۋ جونىندەگى كونفەرەنتسياعا, بوسقىندار مەن ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسساردىڭ جۇمىسىنا الەمدىك دەڭگەيدە ماڭىزدى ۇلەس قوستى.
الەمدەگى قازاقستاندىق كونفەسسياارالىق ديالوگ ساياساتىنىڭ بىرتىندەپ دامۋى بارىسىندا ماڭىزدى جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى - 2018 جىلى 6-شى كونگرەستىڭ حالىقارالىق قاتىسۋشىلارىنىڭ ن.نازارباەۆ ورتالىعىن قۇرۋعا دەگەن ەرىك ءبىلدىرۋى بولدى. كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگ.
تۇڭعىش پرەزيدەنت قۇرعان الەمدىك دىندەردىڭ تۇراقتى ديالوگىنىڭ بەرىك نەگىزى دىندەر مەن وركەنيەتتەردىڭ «تاتۋلاستىق» ساياساتىن ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنىڭ ناقتى نۇسقاۋلارى مەن اعىمداعى باسىمدىقتارىن ايقىندادى.
الەمدىك دىندەردىڭ وكىلدەرى اراسىنداعى اشىق ديالوگتىڭ جاھاندىق الاڭى رەتىندە دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن نىعايتا وتىرىپ, ءبىزدىڭ ۇيىم ەرەكشە ازاماتتىق قوعامدى, تەڭدىك پەن قاۋىپسىزدىكتى دامىتۋ ءۇشىن بۇۇ-نىڭ نەگىزگى پرينتسيپتەرىن ىلگەرىلەتۋدى جالعاستىرۋدا.
الەمدەگى قازىرگى پاندەميا جاعدايىنا بايلانىستى ن.نازارباەۆ ورتالىعى بالامالى تۇردە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, ونىڭ ىشىندە بۇۇ قۇرىلىمدارىمەن ينتەراكتيۆتى بايلانىستىڭ ءوسۋ ديناميكاسىن كۇشەيتۋدە.
بۇگىندە ن.نازارباەۆ ورتالىعى بۇۇ-مەن تىعىز ارىپتەستىك جۇيەسىن قۇرۋ قاجەتتىلىگىن تۇسىنەدى, بۇعان ەلدەر مەن ايماقتاردىڭ ءوزارا تاۋەلدىلىگىنىڭ ءوسۋى, جاھاندىق ماسەلەلەردى بىرلەسە شەشۋگە, مىسالى العاندا اۋعانستانداعى ءدىني جانە ساياسي سىن-قاتەرلەردى بىرلەسىپ شەشۋگە دەگەن تالاپ دالەل.
بۇۇ-مەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋ تەندەنتسياسىن ماقساتتى تۇردە دامىتا وتىرىپ, ءبىزدىڭ ورتالىق 2019 جىلى بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىمەن دىندەر ليدەرلەرى سەزى مەن بۇۇ-نىڭ ماقساتتارىن ۇيلەستىرىلگەن تۇردە ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى, سونىمەن قاتار, بۇۇ-نىڭ ءدىني ورىنداردى قورعاۋ جونىندەگى ءىس -قيمىل جوسپارى جانە باسقا دا بىرلەسكەن جوبالار.
بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ پروگرەسسيۆتى دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ جوعارى وكىلى م.ا.موراتينوس ا.ج. 6 قازانىندا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن سەز حاتشىلىعىنىڭ ءحىح وتىرىسىنا قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە.
2021 جىلى ورتالىق يۋنەسكو-نىڭ الماتىداعى كلاستەرلىك وفيسىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, بىلىمگە, جاستاردىڭ دامۋىنا جانە مادەني مۇرانى ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى.
يۋنەسكو-نىڭ ورتالىق ازياداعى باسشىلىعىنىڭ جانە الماتىداعى جاھاندىق كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتىنىڭ «XXI عاسىرداعى ورتالىق ازيا ەلدەرى مادەنيەتتەرىنىڭ تاتۋلاستىعى» اتتى حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسياسىنا بەلسەندى قاتىسۋى ولاردىڭ ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە قىزىعۋشىلىقتارىن راستادى.
وسى ورايدا سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا جان-جاقتى كومەكتەسەتىن قر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەتەلدەگى ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرىمەن بەلسەندى ءوزارا ءىس -قيمىل جالعاسۋدا. قازاقستاننىڭ الەمدەگى ديپلوماتيالىق ميسسيالارىنىڭ كەڭ وكىلدىگى, ولاردىڭ جەكە ينفراقۇرىلىمى, سونداي-اق وتاندىق ديپلوماتتاردىڭ كاسىبي جانە ساپالىق قۇرامى, ەڭ الدىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ تاريحي ەڭبەگى ەكەنىن اتاپ وتپەۋگە بولمايدى.
ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ ماقساتتارى بۇۇ-نىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ جونىندەگى كۇن ءتارتىبىنىڭ مىندەتتەرىمەن ۇندەستىگى ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ ادام دامۋىنا, ازاماتتىق ينستيتۋتتاردىڭ تيىمدىلىگى مەن ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان تاسىلدەرىنىڭ ونىمدىلىگىن راستايدى.
ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ اينىماس باسىمدىعى - كونفەسسياارالىق كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق مودەلىن حالىقارالىق ارەنادا ىلگەرىلەتۋ جانە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتى جانە ساياسي تۇراقتى بۇۇ-عا مۇشە مەملەكەت رەتىندە حالىقارالىق ءيميدجىن كوتەرۋ.
بۇۇ-مەن ىنتىماقتاستىق ديناميكاسىن دامىتا وتىرىپ, ن.نازارباەۆ ورتالىعى بۇۇ-نىڭ جاھاندىق كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتتى, ول بولاشاقتا بۇۇ پلاتفورمالارىن دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ حالىقارالىق باستامالارىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن پايدالانۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى.
ن.نازارباەۆ ورتالىعى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ حالىقارالىق ارەنادا ءوز پوزيتسيالارىن كەڭەيتە الدى, ءوزىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءدىن سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ بەلسەندى جۇرگىزۋشىسى رەتىندە كورسەتىپ, كونفەسسياارالىق ديالوگ پەن جاڭا زامانعا بەيىمدەلۋدىڭ جاڭا ستراتەگيالارىن ازىرلەۋ بويىنشا وڭ حالىقارالىق تاجىريبەنى جالعاستىردى.
بۇگىندە قازاقستان بۇۇ قىزمەتىنە بەلسەندى تۇردە قاتىسۋدا, ەل باسشىلىعى بۇل ۇيىممەن بەلسەندى تۇردە قارىم-قاتىناس جاسايدى, بۇعان «استانا پروتسەسى» رەتىندە سيرياداعى قاقتىعىستى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ باستاماسى دالەل.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇۇ-نىڭ ايماقتىق قولداۋىنىڭ ناقتى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى جانە ونىڭ اۋعانستانعا كومەك كورسەتۋ ميسسياسىنىڭ جەتىلدىرىلگەن رولىنە وڭ باعا بەرۋىنىڭ ءبىرى UNAMA ءوفيسىنىڭ الماتىدا ۋاقىتشا ورنالاسۋى بولدى. سىرتقى ساياساتتىڭ حالىقارالىق كادرلارعا باعىتتالعان «قادامى» ءبىرىنشى كەزەكتە بوسقىنداردى قاۋىپسىز ەۆاكۋاتسيالاۋعا, گۋمانيتارلىق داعدارىستى ەڭسەرۋگە جانە اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى نەگىزگى ادام بوستاندىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان.
بۇۇ-نىڭ كابۋلدان 200-گە جۋىق قىزمەتكەرىنىڭ الماتىدا ءارى قاراي جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قايتا ورنالاسۋى قازاقستان مەن بۇۇ اراسىنداعى مۋلتيپليكاتيۆتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جاڭا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز, سونىمەن قاتار الماتىنىڭ ساياسي ءرولىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن. بۇۇ-نىڭ ورتالىق ازياداعى ايماقتىق شتاب-پاتەرى جانە كوپجاقتى ديپلوماتيانىڭ ەۋرازيالىق «توعىسۋ» نۇكتەسى رەتىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالۋى كۋالاندىرادى.
قورىتىندىلاي كەلە, ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مىنا سوزدەرىنەن ءۇزىندى كەلتىرگىمىز كەلەدى: «بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى شىن مانىندە, جالعىز امبەباپ جانە ەڭ وكىلەتتى حالىقارالىق ۇيىم بولىپ قالا بەرەدى».
مۇرات جاعىپاروۆ,
كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق
ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى
