ەكولوگيا, گەولوگيا جəنە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى احمەتجان پىرىمقۇلوۆ پارتيالىقتاردى «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارى تۋرالى حاباردار ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, سۋارۋ كەزىندەگى سۋ شىعىنىن قىسقارتۋ ءۇشىن 401 كانالدى رەكونسترۋكتسيالاۋ جəنە تاعى 212-ءسىن تسيفرلاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«سىرداريا وزەنىنىڭ پروبلەمالارىن شەشۋ جəنە ارال تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىن ساقتاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرامىز. 4 كول - بۋراباي, شورتاندى, قوپا, شالقار قالپىنا كەلتىرىلەدى. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى كəدەگە جاراتۋ ۇلەسى قالدىقتاردى ەنەرگەتيكالىق ۋتيليزاتسيالاۋ نىساندارىن سالۋ ەسەبىنەن 18-دەن 34%-عا دەيىن وسەدى. جالپى, ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسى-رۋ ارقىلى 60 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ۆەدومستۆونىڭ قالدىقتاردى وڭدەۋگە قاتىستى كەمشىلىكتەرىنە كەڭەس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ءمəجىلىس دەپۋتاتى ەدىل جاڭبىرشين نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوپتەگەن وڭىردە قوقىستى بولەك جيناۋ پروتسەسى جولعا قويىلماعان. «بىزدەگى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى جيناۋ جəنە تاسىمالداۋ وپەراتورلارى, پوليگونداردىڭ يەلەرى جəنە قايتا وڭدەۋشى كومپانيالار ءبىر-بىرىنەن مۇلدەم بولەك سالادا جۇمىس ىستەپ جاتقانداي. قۇرامىندا سىنابى بار قالدىقتاردى جيناۋعا ار نالعان كونتەينەرلەردىڭ جاعدايى شە؟ كەزىندە مۇنداي كونتەينەرلەر اقتاۋدا قويىلىپ ەدى. بىراق ولار əلدەقاشان سىنعان. مۇنداي قالدىقتار قازىر قايدا تاسىمالدانادى, ولاردى كىم جويادى؟ تەك كونتەينەر ورناتۋمەن مəسەلە شەشىلمەيدى», دەدى ە.جاڭبىرشين.
سونىمەن قاتار كەڭەس مۇشەسى, ءمəجىلىس دەپۋتاتى دۇيسەنباي تۇرعانوۆ جايىق وزەنىنىڭ جايىن قوزعادى.
«تالقىلاۋمەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىمىزعا 10 جىلدان استام ۋاقىت بولدى. ءƏلى كۇنگە دەيىن ناقتى ءىس-əرەكەت جوق. تەك قانا زەرتتەۋ. جايىقتى ەرەكشە مەملەكەتتىك ماڭىزى بار سۋ نىساندارىنىڭ قاتارىنا قوسۋدى سۇراپ ءبىر جىل بۇرىن رەسمي ساۋال جولدادىم, بىراق ءəلى كۇنگە دەيىن ەشتەڭە جاسالمادى», دەدى ول.
ەكولوگيا مينيسترلىگى جۇمىسىنىڭ جابىقتىعىنا Nur Otan پارتياسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىق فيليالى جانىنداعى ەكوكەڭەس توراعاسى دارحان ساريەۆ نازار اۋداردى.
«قازاقستان-رەسەي كوميسسياسىنىڭ جايىق بويىنشا جۇمىسى جاسىرىن جۇرگىزىلۋدە. ەشقانداي اقپارات جوق. جالپى, بىزدەگى سۋعا قاتىستى پروبلەمالار – گيدرولوگيالىق اناليتيكانىڭ əلسىزدىگىنىڭ سالدارى. مəسەلەن, وبلىستاعى جەكە كومپانيالاردىڭ بىرىندە 18 گيدرولوگيالىق بەكەت بار, ال مەملە كەتتە بۇكىل ءوڭىر بويىنشا بار بول عانى 20 عانا. ولار بارلىق نەگىزگى سۋ نىساندارىنا جەتپەيدى. جەراستى سۋلارى بويىنشا دا زەرتتەۋلەردىڭ بار-جوعى تۇسىنىكسىز», دەدى د.ساريەۆ.
ءوز كەزەگىندە Nur Otan پارتياسى قاراعاندى وبلىستىق فيليالى جانىنداعى ەكولوگيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى دميتري كالمىكوۆ ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ قوعامدىق تىڭداۋلار وتكىزۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى جوباسىن سىنعا الدى.
«قۇجات تولىققاندى قوعامدىق تىڭداۋلاردى ecoportal.kz-تە قارالاتىن قۇجاتتارعا بىرجاقتى پىكىر بىلدىرۋگە اۋىستىرۋدى قاراستىرادى. سونىمەن قاتار مۇندا تۇرعىنداردىڭ سۇراق قويۋعا جəنە ولارعا جاۋاپ الۋعا مۇمكىندىگى جوق. ۋəكىلەتتى ورگان ازاماتتاردىڭ اقپاراتقا جəنە شەشىم قابىلداۋ رəسىمىنە قول جەتكىزۋ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن ەدəۋىر قىسقارتۋدى ۇسىناتىنى ەرەجە جوباسىن تالداۋدان انىق كورىنەدى», دەدى د.كالمىكوۆ.
وتىرىس بارىسىندا نۇروتاندىقتار پارتيانىڭ وڭىرلىك فيليالدارى جانىنداعى ەكولوگيالىق كەڭەستەر جۇمىسىنىڭ ارالىق قورىتىندىسىن شىعاردى. مىسالى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ايىرتاۋ جəنە ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋدانداردا ۋران كەن ورىندارىنا قاتىستى مəسەلەلەردىڭ ءتۇيىنى تارقاۋعا تاياۋ. قازىرگى ۋاقىتتا اۋداندىق əكىمدىكتەرمەن وڭدەلگەن ۋران كەنىشتەرى كوممۋنالدىق مەنشىككە قابىلدانىپ, اۋىلدىق وكرۋگتەر əكىمدىكتەرىنىڭ بالانسىنا بەكىتىلدى. بيىل 100 مىڭنان استام اعاش وتىرعىزىلعان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارى دا ءوز شەشىمىن تاپتى. الماتى قالاسىندا پارتيا مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندى جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا قوقىستاردى شىعارۋ قولعا الىنىپ, بارلىق بەيبەرەكەت قوقىس ورىندارى جويىلدى. كەڭەس توراعاسى ەلدوس اباقانوۆ اتاپ وتكەندەي, پارتيانىڭ سايلاۋالدى ۋəدەلەرى اياسىندا الماتىدا جەو-2-ءنى گازعا كوشىرۋ جəنە 1 ملن اعاش وتىرعىزۋ قاراستىرىلعان. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ جəنە كəدەگە جاراتۋ ۇلەسى 8-دەن 14%-عا دەيىن ءوستى.
جيىن قورىتىندىسىندا ەكولوگيا مينيسترلىگىنە بىرقاتار ۇسىنىم əزىرلەندى. اتاپ ايتقاندا, «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا پارتيالىق مونيتورينگتى قامتاماسىز ەتۋ, قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا وزىق تەحنولوگيالاردى ودان ءəرى ەنگىزۋ. سونىمەن قاتار كەڭەس جايىق وزەنىنىڭ پروبلەمالارىنا قاتىستى ارنايى وتىرىس وتكىزەدى.