ال كىتاپحانا ديرەكتورى شولپان شاحمەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق ماڭىزداعى رۋحاني شارا وتكىزۋدەگى ماقسات – ەلىمىزدەگى كىتاپحانا سالاسىنا دەگەن جاڭاشا كوزقاراسقا ساي وڭىردەگى كىتاپحانا قىزمەتىن زامان وزگەرىسىنە بەيىمدەۋ. ياعني جاڭاشا بەيىمدەلۋ بارىسىن, اۋىل-قالا كىتاپحانالارىنداعى وزگەرىستەردى باسقا دا ارىپتەستەرىمىزبەن ءبولىسىپ, وزگە ەلدەردىڭ ۇلگىلى ۇردىستەرىن ۇيرەنىپ, تاجىريبە الماسۋ.
ويتكەنى كىتاپحاناشىلاردى دا تولعاندىرعان ماسەلەلەردى ورتاعا سالۋ, بىرلەسىپ تالقىلاۋ قاجەت-اق. بۇگىندە كىتاپحانالار جۇمىسىن جاڭعىرتۋ, بىرىڭعاي كىتاپحانا قاۋىمداستىعىنا بىرىگۋ, ەلەكتروندى كىتاپحانا قورىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا تسيفرلاندىرۋدى ەنگىزۋگە بايلانىستى ماسەلەلەر جەتكىلىكتى.
سونىمەن قاتار قازىر كىتاپحاناشى ماماندىعىنىڭ ۋاقىتى كەتىپ قالعانداي, مىسالى, كىتاپحاناشىلاردىڭ ورتا جاسى 40-50-دەن اسقان. جاستاردى كىتاپحاناعا تارتۋ قاجەتتىلگى دە بار.
بۇگىندە ەلىمىزدە «مادەنيەت تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, كىتاپحانا ءىسىنىڭ ارنايى تۇجىرىمداماسى دا ازىرلەندى. وسى قۇجاتتا كىتاپحاناعا قاتىستى بارلىق ماسەلە قامتىلعان. سالا قالاي داميدى, ستراتەگياسى, ماڭىزى مەن مىندەتتەرى وسى قۇجاتقا ەنگىزىلگەن.
– زاماناۋي كىتاپحانالاردىڭ تالاپتارى زامان اعىمىنا قاراي وزگەرىپ كەلەدى, سوندىقتان دا كىتاپحانا كىتاپ قورى رەتىندە عانا ەمەس, الەۋمەتتىك سيپاتى باسىم رۋحاني ورتالىق رەتىندە قىزمەت كورسەتۋى قاجەت. قازىر وبلىستىق كىتاپحانادا Web-رابيس باعدارلاماسىنىڭ 5 ءمودۋلى دە, ياعني «كىتاپ قورىن تولىقتىرۋ», «كاتالوگيزاتور», «ىزدەۋ جانە تاپسىرىس بەرۋ», «كىتاپ بەرۋ» جانە «وقىرمانداردى تىركەۋ» جۇيەلەرى كوپشىلىككە قىزمەت كورسەتۋدە. ولكەتانۋ جايىنداعى ادەبيەتتەردى ساندىق جۇيەگە كەلتىرىپ, سيرەك جانە باعالى كىتاپتاردىڭ ەلەكتروندى كوللەكتسيالارى دايىندالدى, – دەيدى كىتاپحانا ديرەكتورى.
سونىمەن بىرگە ينتەرنەت جۇيەسىن پايدالانىپ, بەينەكونفەرەنتسيالار, ونلاين رەجىمىندە ۆەبينارلار وتكىزۋ داستۇرگە اينالۋدا. رەسپۋبليكا جانە ەلدەن تىس جەردە وتەتىن شارالارعا قاشىقتان قاتىسۋ ارقىلى وقىرماندارعا كەرەكتى اقپاراتتار الىنۋدا.
ال ل.تولستوي اتىنداعى قوستاناي وبلىستىق كىتاپحاناسىنىڭ عىلىمي حاتشىسى شولپان ساندىباەۆانىڭ ايۋىنشا, نەگىزگى ماقسات – تاجىريبە الماسۋ. قازىرگى تاڭدا كىتاپحانالارعا جۇكتەلگەن جۇمىس وتە اۋقىمدى. كىتاپحانا جۇمىسىن زاماناۋي تۇرعىدا جان-جاقتى جەتىلدىرۋ, كىتاپحاناشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ – زامان تالابى. سوندىقتان تسيفرلاندىرۋ قوعامىندا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعاندىقتان, كىتاپحانالار قاۋىمداستىعىنىڭ بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋى ماڭىزدى. ءاربىر ءوڭىر وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن, قۇندىلىقتارىن ساندىق نۇسقاعا اۋدارۋى كەرەك, ۇلى ەسىمدەردى انىقتاۋدا ساندىق جۇيەنىڭ ارتىقشىلىقتارىن پايدالانۋىمىز قاجەت.
جيىندا كىتاپحانا قىزمەتىن جەتىلدىرۋدە زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ الەۋەتى, كاسىبي سكانەرلەردىڭ جەتكىلىكتى بولۋى, ۇيالى تەلەفوندار ارقىلى كىتاپحانا قىزمەتىن پايدالانۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋدىڭ, ياعني ونلاين كىتاپحانالاردى دامىتۋ جايلارى ايتىلدى. اسىرەسە, بالالارعا قاجەتتى كىتاپتاردىڭ جەتكىلىكتى بولۋى, اۋدارما كىتاپتاردىڭ اۋىل, قالاعا جەتۋى, ساپالى بولۋى قاجەت.
ماسكەۋدەگى ەۋرازيا كىتاپحانالار قاۋىمداستىعىنىڭ باس ديرەكتورى م.نەريۋەۆا, موڭعوليا ەلىنەن اقتان ءبابي ۇلى اتىنداعى بايان-ولگەي ورتالىق كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى التىنگۇل دالەلقىزى, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ باس ديرەكتورى ءۇ.مۇڭالباەۆا, الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانا باس ديرەكتورى ب.وسپانوۆا, وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سامال بەگالينوۆا, ءنوۆوسىبىر, ومبى, بارناۋل قالالارىنداعى ورتالىق كىتاپحانا باسشىلارى ءسوز سويلەپ, ەكى ەلگە ورتاق جالپى كىتاپحانا قىزمەتىندەگى ماسەلەلەرگە توقتالدى.
قازىر وبلىس بويىنشا 231 كىتاپحانا بولسا, ونىڭ 201-ءى اۋىلداردا. ورتالىق كىتاپحانانىڭ 23 مىڭنان استام وقىرمانى بار. كىتاپحانا قىزمەتىن جاڭا زامانعا ساي جاڭارتۋ جولىنا ءتۇسىرۋدى اۋىلداردان باستاۋ قاجەتتىگى دە تۇسىنىكتى.
جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا كىتاپحانا قىزمەتى تولىق قولجەتىمدى, ءتيىمدى بولۋ بارىسىندا «كىتاپحاناتەراپيا» جوباسى ىسكە استى. بۇل جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – كىتاپتى ءار وقىرمانعا جەتكىزۋ. قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتادى, سۇرانىستاردى ۋاقىتىندا جانە جەدەل ورىنداۋ مۇمكىندىگى تۋادى, اقپاراتتىلىعى جانە مازمۇنىنىڭ تەرەڭدىگى ارتادى دەگەن سەنىم بار.
جاستارعا ارنالعان ZhaStar جوباسى شەڭبەرىندە كىتاپحانا بارلىق توپتاعى جاستى بىرىكتىرىپ, ولاردىڭ ءار سالاداعى, ونەردەگى, عىلىم جانە بيزنەستەگى جەتىستىكتەرىن كورسەتۋدە. قازىرگى كىتاپحانالار تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋدە. اقپاراتتىق زامان كىتاپحاناعا دا جاڭا مىندەتتەر مەن ماقساتتار جۇكتەۋدە.
– س.تورايعىروۆ اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحانا ۇلكەن ماڭىزعا يە تاريحي ورىن. ءبىز ءار وڭىردەگى كىتاپحانالاردىڭ جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ارقىلى مادەنيەتتى, تاربيەلى, ءبىلىمدى ازاماتتار تاربيەلەۋگە ءۇن قوسامىز. شولپان بايانقىزى باسقارىپ وتىرعان وبلىستىڭ باس كىتاپحاناسى جاقسى قىزمەت ىستەۋدە, – دەدى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ باس ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا.
حالىقارالىق فورۋم بارىسىندا قاتىسۋشىلار شەبەرلىك ساعاتتارىنا, ترەنينگتەرگە, ادەبي كەزدەسۋلەرگە, ءارتۇرلى باعىتتا ۇيىمداستىرىلاتىن سەكتسيالارعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى.
پاۆلودار وبلىسى
