ەل توپىراعىنان جارالعان نامىستى ۇلدار

“مارس” وپەراتسياسى”. قازاقتار “اجال اي­ما­عىندا” كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرىندە ۇلى وتان سو­عى­سى ارداگەرلەرىنىڭ ءبىرى بۇل تاريحي ءمانى بار ەڭ­بەككە ءادىل دە ايقىن باعا بەرىپ, “بۇل كىتاپ تەك بىزگە عانا ەمەس, ءبىزدىڭ نەمەرەلەرىمىزگە – بۇگىنگى ۇرپاققا قاجەت ەكەنى داۋسىز. ولار مارقۇم بولعان نەمەسە كوزى ءتىرى ءوز اتالارىنىڭ قان مايداندا قالاي شايقاسقانىن, ءسويتىپ جانىن قيعاندارىن ءبىلۋى ءتيىس. ال ءبىز سوعىستا قاھارماندىق تانىتتىق دەدى. جاڭا كىتاپ قازاقستاندا جاساقتالىپ, رجەۆ قالاسىنىڭ تۇبىندەگى قاندى قىرعىنعا قاتىسقان 100-ءشى جانە 101-ءشى قازاق ۇلتتىق اتقىشتار بريگادا­لارىنىڭ جۇرتشىلىققا بەلگىسىز شىندىقتارىن جايىپ سالادى. سونىمەن قاتار باسىلىمدا مارقۇم بولعان جاۋىنگەرلەر ءتىزىمى مەن قۇپياسى اشىلعان قۇجاتتار قامتىلعان. 100-ءشى بريگادانىڭ تانككە قارسى اتقىشتار ۆزۆودىنىڭ بۇرىنعى كومانديرى, ەل اعاسى سۇلتان جيەنباەۆ ءسوز الىپ, مانشۇك مامەتوۆامەن قالاي كەزدەسكەنىن ايتتى. “مەنىڭ جاراقاتىمدى مانشۇك تاڭعان ەدى. مەن مۇنى ماقتان تۇتامىن. كەڭەستىك شىعىستان شىققان ەكى قىز ۇلى وتان سوعىسىندا باتىر اتاندى, ەكەۋى دە قازاقتىڭ قاراكوز قىزدارى – ءاليا مولداعۇلوۆا مەن مانشۇك مامەتوۆا بولاتىن. ولاردىڭ ەسىمدەرىن بۇرىنعى بۇكىل كەڭەس وداعى تۇگەل بىلەدى جانە ەسىندە ماڭگى ساقتايدى. قوس شىنارىمىز – ءبىزدىڭ داڭقىمىز!” دەدى. ارداگەر اقساقالدار حالىقتار دوستىعى, مايدانداس جولداستارى, سىن ساعاتتا قولىنا قارۋ الىپ, سوعىسقا اتتانعان زامانداستارى تۋرالى سىر شەرتىپ, جارقىن بەينەلەرىن ەسكە الدى. تاريحشى تىلەۋ قۇلباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مايدانعا 100-ءشى جانە 101-ءشى اتقىشتار بريگادالارى ساپىندا اتتانعان جاۋىنگەرلەردىڭ تۋعان جەر توپىراعىن قايتا باسۋ قۋانىشى العاشقى قۇرامداعى 372 ادامنىڭ ماڭدايىنا جازىلىپتى. ولاردىڭ اراسىنان مانشۇك مامەتوۆا, مالىك عابدۋللين, باۋىرجان مومىش ۇلى تۋرالى كىتاپتار جازعان جازۋشى ءازىلحان نۇرشايىقوۆ, اقىن, تاماشا اۋدارماشى, قازاقستاننىڭ بۇرىنعى ءانۇرانى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى مۇزافار الىمباەۆ, بۇرىنعى رەسپۋبليكا مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى سۇلتان جيەنباەۆ ءتارىزدى ايگىلى ازاماتتار شىقتى. جارىققا شىققان جاڭا كىتاپ, وسى اسكەري زامان شەجىرەسىمەن اينالىساتىن مامانداردىڭ عانا نازارىن اۋدارىپ قويماي, قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ وتباسى مەن تۋىستارى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا بولىپ وتىر, دەدى تاريحشى. كىتاپتا قىزىل اسكەر جاۋىنگەرلەرى مەن ات­قىشتار بريگاداسى كومانديرلەرىنىڭ قايدا جەرلەن­گەندىگى تۋرالى جازىلعان. بۇل ولاردىڭ تۋىستارىنىڭ وتانىنا رجەۆ جەرىندەگى اتالارىنىڭ بەيىتتەرىنەن ءبىر ۋىس توپىراق اكەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. شاراعا قاتىسۋشىلار كىتاپتى جارىق كورۋگە كومەكتەسكەن ۇيىمدارعا, سونىڭ ىشىندە اليانس بانككە دە ءوز ريزاشىلىقتارىن جەتكىزدى. بۇل اليانس بانكتىڭ سوعىس ارداگەرلەرىنە ءبىرىنشى رەت قۇرمەت كورسەتۋى ەمەس. وسىعان دەيىن دە بىرنەشە مەرەكە الدىنداعى اۋقىمدى شارالار وتكىزدى. ۇوس ارداگەرلەرى مەن مۇگەدەكتەرىنە بانك قىزمەتتەرىن جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تەگىن پايدالانۋدى ۇسىندى, سونداي-اق الماتى قالاسى, مەدەۋ اۋدانىنىڭ ارداگەرلەر كەڭەسىنە جانە “حان كەرەي” جاستار-پاتريوت قورى پەتروپاۆل قالاسىنداعى جاستار پاركىن قايتا جاساقتاۋعا قارجى ءبولدى. شارا ۇيىمداستىرۋشىلارى قان مايداندا مەرت بولعان جاۋىنگەرلەردى قۇرمەتتەپ, ولاردىڭ رۋحىنا باس ءيدى. سونىمەن قاتار بۇل كۇنى سوعىس قۇرباندارى تەك كىتاپتىڭ بەتىندەگى تاريح ەمەس, وعان قاتىسقان كوزى ءتىرى ادامداردىڭ ايتۋىمەن ءبىزدىڭ جادىمىزدا ماڭگى جاڭعىرىپ تۇراتىن بولادى. ۆەنەرا تۇگەلباي.