ورتالىق ەكونوميستەرىنىڭ قيسىنىنا سۇيەنەر بولساق, ينفلياتسيا ۇردىسىنە دامىعان ەلدەر دە, دامۋشى ەلدەر دە تاپ بولدى. كەيىنگە قالدىرىلعان سۇرانىسقا بايلانىستى وندىرۋشىلەر بارلىق بيرجالىق تاۋار باعاسىن كوتەرىپ جىبەردى.
«جىل باسىنان ەنەرگەتيكالىق تاۋارلار 1,7 ەسە, اۋىل شارۋاشىلىق تاۋارلارى – 11, مەتالل 17 پايىزعا قىمباتتادى. قازاندا Brent مۇنايى باررەلىنە 86 دوللارعا جەتىپ ء(ۇش جىلدان بەرى العاش رەت – رەد), ەۋروپادا گاز باعاسى 3 ەسە شارىقتادى» دەپ جازادى ورتالىق. الەمدە بولىپ جاتقان مۇنداي وزگەرىستەر بىزگە دە سالقىنىن تيگىزبەي قويمايدى. سوعان قاراماستان AERC 2022 جىلى قازاقستاندا ەكونوميكالىق ءوسىم 4 پايىز دەڭگەيىندە بولادى دەپ بولجايدى. ال بيىل ءىجو كورسەتكىشى 3,7 پايىزعا وسپەك.
«2021 جىلى Brent مۇنايىنىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە 68,6 دوللار, 2022 جىلى – 66 دوللار بولادى. بيىل ساۋدا سەرىكتەس ەلدەردىڭ ەكونوميكاسى – 5,3 پايىزعا, كەلەر جىلى 4,3 پايىزعا جوعارىلايدى. قازاقستان بيىل مۇناي جانە گاز كوندەنساتى ءوندىرىسىن 86 ملن توننا دەڭگەيىندە اياقتاسا, 2022 جىلى 86,5 ملن تونناعا جەتكىزبەك. مۇناي باعاسى 68,6 دوللار بولعان جاعدايدا دوللار كۋرسى (USD/KZT) 426,3 تەڭگە بولادى. 2022 جىلى كۋرس 430,4 تەڭگەگە جەتپەك» دەپ حابارلايدى ورتالىق.
2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ورتاشا جىلدىق تۇتىنۋشىلىق ينفلياتسيا 7,8 پايىز دەڭگەيىنە تۇراقتاماق. الايدا 2022 جىلى بۇل كورسەتكىش 6,5 پايىزعا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە ينفلياتسيانى تەجەۋ ءۇشىن قازىر قولعا الىنىپ جاتقان شارالارعا بايلانىستى. سونىڭ وزىندە 2022 جىلى ينفلياتسيا دەڭگەيى ۇلتتىق بانكتىڭ ماقساتتى ءدالىزىنىڭ جوعارعى شەگىنەن ءسال اسۋى ىقتيمال.
سونىمەن قاتار بۇكىل الەم بويىنشا باستاپقى شيكىزات قۇنىنىڭ ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ زەرتتەۋشىلەر ونەركاسىپتىك ينفلياتسيا دا جوعارى بولادى دەپ كۇتەدى. ونەركاسىپ ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردىڭ باعا يندەكسى 136,5 پايىز دەپ بولجانادى. بىراق 2022 جىلى مۇنىڭ دا بەتى قايتۋى مۇمكىن.
«تۇتىنۋشىلىق جانە ونەركاسىپتىك ينفلياتسيا باعالارىن ەسەپكە الا وتىرىپ ءىجو دەفلياتورى بيىل – 17,8, كەلەسى جىلى 14,3 پايىز بولۋى مۇمكىن. تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس, ەكسپورت پەن يمپورت, نەگىزگى كاپيتالدى قالىپتاستىرۋ كورسەتكىشتەرىن ەسكەرە وتىرىپ قازاقستاننىڭ رەالدى ءىجو-ءسى 2021 جىلى 3,7 پايىزدى قۇرايدى. بۇل شىلدە ايىنداعى باعالاۋدان (3,8 پايىز) الدەقايدا تومەن. 2022 جىلى ءىجو-ءنىڭ ءوسۋ قارقىنى 4 پايىزعا كوبەيەدى دەپ بولجايمىز» دەيدى ەكونوميستەر.
ورتالىق سونىمەن قاتار سالىق تۇسىمىنە دە نازار اۋدارعان. ولاردىڭ ەسەپتەۋىنشە, 2021 جىلى سالىق تۇسىمدەرىنىڭ كولەمى 9,81 ترلن تەڭگەگە جەتپەك. ەگەر شىنىمەن وسى مەجەگە جەتسە, وندا بۇل 2020 جىلعىدان 14,6 پايىزعا ارتىق كورسەتكىش بولماق.
«2021 جىلى كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىنىڭ ءتۇسىمى 2,07 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورىنداعى ءوندىرىس كولەمىنە جاسالعان بولجامدى قايتا قاراي وتىرىپ, شىلدەدەگى (2,09 ترلن تەڭگە) بولجام وزگەردى. 2022 جىلى كتس 2,08 ترلن تەڭگەگە كوبەيمەك. جەكە تابىس سالىعىنىڭ كولەمى – 1,01 ترلن تەڭگە, 2022 جىلى 1,03 ترلن تەڭگە بولادى دەپ بولجانادى. قوسىمشا قۇن سالىعى 2,78 ترلن تەڭگە دەڭگەيىندە بولجانىپ وتىر. ال 2022 جىلى ققس ءتۇسىمى ءوسىمى 3,7 پايىزعا جەدەلدەپ, 2,88 ترلن تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن» دەپ جازادى AERC.
