ساياسات • 27 قازان، 2021

ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ سونى سەرپىنى

57 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردى ماجارستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ميحاي ۆارگامەن كەزدەستى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا مەملەكەتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ينستيتۋتى – قازاقستان-ماجارستان ستراتەگيالىق كەڭەسىنىڭ بەسىنشى وتىرىسى ءوتتى.

«ماجارستان – ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپا وڭىرىندەگى بىر­دەن-ءبىر سەنىمدى ستراتەگيالىق ارىپ­تەسىمىز، دوستاس ءارى تاريحى تا­مىر­­لاس مەملەكەت. بۇگىنگى تاڭدا ەكى مەم­لەكەت اراسىندا شەشىمىن تاپ­پاعان ەشقانداي ماسەلە جوق. ەل­دەرىمىز اراسىنداعى ساياسي ديا­لوگ جوعارى دەڭگەيدە. قازاق­ستان مەن ماجارستان ءبىر-ءبىرىنىڭ حالىقارالىق ارەناداعى باستامالارى مەن كۇش-جىگەرىن قولداپ كەلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋعا قولايلى جاعداي تۋدىرادى»، دەدى م.تىلەۋبەردى.

سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قازاق­ستان مەن ماجارستان اراسىنداعى ساياسي، ساۋدا-ەكونوميكالىق، ين­ۆەستيتسيالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بۇگىنگى احۋالى مەن ودان ءارى دامۋىنىڭ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلاعانىن جەتكىزدى.

ء«بىز ءوزارا ءتيىمدى ىنتى­ماق­تاس­تىقتى، ەڭ الدىمەن ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ءوزارا ءىس-قي­مىلدى تەرەڭدەتۋ، سونداي-اق ەكىجاقتى ساۋدانى ۇلعايتۋ ار­قىلى ونى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ما­ڭىزدىلىعىن اتاپ وتتىك. اۋىل شارۋاشىلىعى، ەنەرگەتيكا، «جاسىل ەكونوميكا»، دەنساۋلىق ساق­تاۋ، ءبىلىم جانە مادەنيەت سالا­لا­رىنداعى ىنتىماقتاستىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

ماجارستاننان كەلگەن وكىلەتتى بيزنەس-دەلەگاتسيانىڭ جانە قازاق­ستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قاتى­سۋىمەن ءىرى بيزنەس-فورۋم ءوتتى. ءىس-شارا بارىسىندا مەديتسينالىق تۋريزم، اۋىل شارۋاشىلىعى، «جاسىل ەنەرگەتيكا»، كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىندا بىرقاتار ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز كو­روناۆيرۋس پاندەمياسى كەزىندە ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى»، دەدى م.تىلەۋبەردى.

بيىلعى ماۋسىمنان باستاپ قا­زاقستان مەن ماجارستان ۆاكتسي­نالاۋ پاسپورتتارىن ءوزارا تانۋ جو­نىندە ۋاعدالاستىققا قول جەت­كىزدى. وسى ورايدا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى QazVac ۆاكتسينا­سىن ماجارستان اۋماعىندا قولدانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىنعانىنا توقتالدى.

«قىركۇيەكتە نۇر-سۇلتان مەن بۋداپەشت اراسىنداعى تۇراقتى اۋە قاتىناسى قالپىنا كەلتىرىلدى. رەيستەردى WizzAir ماجار اۋە كومپانياسى ورىندايدى. جاقىندا ۇكىمەت شەشىمىمەن رەيستەردىڭ جيىلىگى اپتاسىنا ەكى رەيسكە دەيىن ارتتىرىلدى. وسىعان وراي، ماجار تاراپىنا ەكىنشى رەيستى بۋداپەشت – الماتى – بۋداپەشت باعىتى بو­يىنشا ىسكە قوسۋدى ۇسىندىق.

بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ 800-دەن استام ازاماتى ماجارستاننىڭ الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الادى. «ستي­پەنديۋم حۋنگاريكۋم» ماجار ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ماجار تىلىندە وقۋعا قىزىعۋشىلىق تا­نىتقان ستۋدەنتتەر سانى ارتىپ كە­لەتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت»، دەدى م.تىلەۋبەردى.

ءوز كەزەگىندە ميحاي ۆار­گا پاندەميا جاعدايى، ەكونو­مي­كا­لىق ماسەلەلەر، مادەني ىنتى­ماقتاستىق، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تال­قى­­لانعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ اي­تۋىن­شا ەكونوميكانىڭ قايتادان قار­قىندى جۇمىس ىستەي باس­تاۋى ەكىجاقتى بايلانىستار­دى دامى­تۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سون­داي-اق ول ساپار اياسىندا قا­زاق­ستانعا ماجارستاندىق كاسىپكەر­لەر­دىڭ ۇلكەن دەلەگاتسياسى كەلگەنىن ايتتى.

«بيزنەس-فورۋمعا 50-دەن اس­تام ماجارستاندىق كاسىپكەر قاتى­سىپ، ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلى­سىمدەرگە قول قويدى. ناقتى ۇسى­نىستارعا كەلسەك، ماجارستان ۇكى­مەتى ەنەرگەتيكا، سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ، مەديتسينا سالاسىن­دا ىنتىماقتاستىق جاساۋدى كوز­دەيدى»، دەدى ميحاي ۆارگا.

ماجارستاننان كەلگەن وكىلدىڭ سوزىنە قاراعاندا، اتالعان ەلدىڭ قازاقستانعا ەكسپورتى كەيىنگى جىل­دارى ارتا تۇسكەن. سونىڭ ىشىن­دە ماجار ەلىنەن كەلەتىن تاۋار­لاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعىن ءدارى-دارمەك، فارماتسەۆتيكالىق ونىم­دەر قۇرايدى. وسى ورايدا، ميحاي ۆارگا ماجار تاۋار­لارىنا قازاقستاندىقتاردىڭ قىزى­عۋ­شى­لىعى بار ەكەنىن جەتكىزدى. سون­داي-اق قازاقستانعا قىزىعاتىن ما­جار­ستان كاسىپكەرلەرىنىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتقانىنا دا توقتالدى.

«قازاقستانداعى ماجارستاندىق بەس كاسىپورىننىڭ تورتەۋى فارما­تسەۆتيكا سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. ولار كوپ كولەمدە ءدارى-دار­مەك ەكسپورتقا شىعارادى. ىنتى­ماق­تاستىعىمىز جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. دەمەك كلاسسيكالىق تا­ۋار اينالىمىنان باسقا، يننوۆاتسيا سا­لاسىندا دا، ىنتىماقتاستىقتا دا، ءبىلىم بەرۋدە دە قارىم-قاتى­نا­سىمىز جاقسارىپ كەلە جاتىر»، دەدى ميحاي ۆارگا.

ەكىجاقتى كەلىسسوز قورى­تىندىسى بويىنشا ستراتەگيالىق كە­ڭەستىڭ 5-ءشى وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى قابىلداندى. بۇل ەكى ەل اراسىنداعى ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى فورماتتاعى سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋگە قوسىمشا سەرپىن بەرمەك.

سوڭعى جاڭالىقتار

دجەرۆونتا دەۆيس جەڭىل سالماقتى تاڭدادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 17:45

ۇقساس جاڭالىقتار