ايتالىق, 2020 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ بيومەتريالىق يدەنتيفيكاتتاۋدى قولدانۋدىڭ ناتيجەسىندە بروكەرلىك شارتتاردى قاشىقتان جاساۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. وسىلايشا, قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق دەپوزيتاريدەگى شوتتاردىڭ سانى 201 مىڭعا جەتتى. ونىڭ 198 مىڭى جەكە تۇلعالارعا تيەسىلى. بۇل رەتتە جىل باسىنان بەرى بولشەك سالاداعى ينۆەستورلاردىڭ سانى 64 مىڭ ادامعا كوبەيگەن.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى باعالى قاعازدار نارىعى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى پاۆەل افاناسەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ءوسىم جەرگىلىكتى نارىق ءۇشىن جاقسى كورسەتكىش سانالادى.
– قايتالاما نارىقتاعى مامىلەلەردە دە بەلسەندىلىك ارتىپ كەلەدى. بۇعان ەكونوميكالىق, ينفراقۇرىلىمدى سيپاتتاعى سەبەپتەر اسەر ەتۋدە. كەيبىرەۋلەر جيناق اقشاسىن جان-جاققا ءبولىپ ۇستاعىسى كەلەدى, ەندى بىرەۋلەر جاڭا سەرۆيستەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانادى. تاعى ءبىرازى بانك دەپوزيتتەرىنە بالاما بولاتىن قۇرالدارعا باسىمدىق بەرەدى. ياعني باعالى قاعازدار نارىعىنداعى ينۆەستيتسيالاردى يگەرە باستايدى. نارىق كەيدە مۇلدەم جاڭا قارجى ونىمدەرىن جاسايدى. كەيدە ءداستۇرلى قۇرالداردى ساپالى تۇردە وزگەرتۋگە تىرىسادى, – دەيدى پ.افاناسەۆ.
قور نارىعىنا ينۆەستيتسيا سالۋ تاۋەكەلگە تولى قادام. سوندىقتان رەتتەۋشىگە, ياعني اگەنتتىككە ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك تە جوعارى. ويتكەنى تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ, قارجىلىق قىزمەتتى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ قاشاندا ماڭىزدى.
– كەيدە جەرگىلىكتى ينۆەستورلاردىڭ قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلەتىنىن ولاردان تۇسكەن وتىنىشتەردەن كەيىن ءبىلىپ جاتامىز. اسىرەسە, بولشەك ساۋدادا مۇنداي جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى. قازىر تۇتىنۋشىلار ءۇشىن مۇمكىندىك كوپ. سوندىقتان سالانىڭ قىر-سىرىن تولىق ءتۇسىنۋ قيىن. وسى ورايدا كليەنت تاراپىنان نارازىلىقتار تۋىنداعان جاعدايدا ونى شەشۋدىڭ قانداي تەتىكتەرى بارىن ءتۇسىندىرىپ, جەتكىزۋ ماڭىزدى. ينۆەستور قۇقىعىن قورعاۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىگى نارىققا ىسكەرلىك بەدەلى ءمىنسىز, قارجىلىق تۇرعىدان ورنىقتى, تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ دامىعان جۇيەسى مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ جوعارى ستاندارتتارىنا يە ادال قاتىسۋشىلاردى شىعارۋدى كوزدەيدى. ءبىز كاسىبي قاتىسۋشىلاردىڭ اشىق بولعانىن, دامۋعا قاتىستى ۇزاق مەرزىمدى دۇرىس ۇردىستەردى قالىپتاستىرۋىن قولدايمىز, – دەيدى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى باعالى قاعازدار نارىعى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى.
ونىڭ پىكىرىنشە, تاۋەكەلدەردى دۇرىس باعالاي ءبىلۋ كەرەك. الەم بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن كوپتەگەن كومپانيا بار. اشىق ەكونوميكا جاعدايىندا وتاندىق كليەنتتەر ولاردىڭ قىزمەتىن پايدالانۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. بۇل جاعدايدا تاۋەكەل كليەنتتەردىڭ وزدەرىنە جۇكتەلەدى. ال قورعاۋ تەتىكتەرى ءتيىستى يۋريسديكتسيا دەڭگەيىندە قۇرىلادى.
– بۇل جەردەگى ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – دۇرىس ءتۇسىندىرۋ جانە ەسكەرتۋ. كليەنت ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقارالىق بروكەردى نەمەسە قارجى دەلدالىن تاڭدادى دەلىك. ول سويتە تۇرا پروبلەمامەن بەتپە-بەت كەلسە, تيىسىنشە وسىعان بايلانىستى اگەنتتىككە شاعىم تۇسىرسە, بۇل ءبىزدىڭ دە ماسەلەمىزگە اينالىپ شىعا كەلەدى. مۇنى ەلەۋسىز قالدىرۋعا بولمايدى. ءدال وسى ماقساتتار ءۇشىن وسى جىلدىڭ ماۋسىمىندا اگەنتتىك كليەنتتەر تاراپىنان شاعىمدار تۇسكەن, ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ليتسەنزياسىن الماعان دەلدالداردىڭ ءتىزىمىن, سونداي-اق ولار پايدالاناتىن سايتتاردى جاريالاي باستادى. اگەنتتىك قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان كومپانيالارعا قاتىستى قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردان تۇسكەن جۇزدەگەن شاعىمدى وڭدەپ جاتىر, – دەيدى پ.افاناسەۆ.
شاعىمدار نەگىزىنەن قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە تۋىندايتىن ماسەلەلەرگە قاتىستى. ماسەلەن, شوتتاردى نەگىزسىز بۇعاتتاۋ, كليەنتتەردىڭ جەكە كابينەتتەرىنە قولجەتىمدىلىكتى شەكتەۋ نەمەسە قاراجاتتى قايتارۋ كەزىندەگى قيىندىقتاردى اتاپ وتۋگە بولادى. وتىنىشتەر كوبىنەسە اگەنتتىكتىڭ باعالى قاعازدار نارىعىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋعا ليتسەنزياسى جوق جانە رەزيدەنت بولىپ سانالمايتىن كومپانيالارمەن ەلەكتروندى تۇردە نەمەسە بايلانىس ارقىلى شارت جاساسقان تۇلعالاردان كەلىپ تۇسەدى. تيىسىنشە اگەنتتىك قازاقستان زاڭناماسىنا سايكەس ولاردىڭ قىزمەتىن باقىلامايدى جانە قاداعالامايدى. كەيبىر جاعدايلاردا اگرەسسيۆتى جارناماعا سەنگەن كليەنتتەر كوبىنەسە كومپانيالاردىڭ وزىنە ەمەس, الەمدىك نارىقتا تانىمال ينۆەستيتسيالىق كومپانيالاردىڭ اتاۋىن پايدالاناتىن الاياقتارعا تاپ بولادى.
– اگەنتتىكتىڭ بۇل باعىتتاعى باستى مىندەتى – قازاقستان اۋماعىندا اقپاراتتىق جانە كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتەتىن باعالى قاعازدار نارىعىنداعى دەلدالداردى رەتتەۋ اياسىنا ەنگىزۋ. بۇل – رەتتەۋشىلەر اراسىندا كەڭ تارالعان تاجىريە. وسى ماقساتتار ءۇشىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە رەتتەۋ اياسىنا فورەكس نارىعىندا جەكە تۇلعالارعا قىزمەت كورسەتەتىن سۋبەكتىلەردى قوسۋ, ينۆەستيتسيالىق كونسۋلتاتسيا بەرۋگە قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ, جوسىقسىز پراكتيكالارعا جانە باعالى قاعازدار نارىعىندا ايلا-شارعى جاساۋعا قارسى ءىس-قيمىل شارالارىن كەڭەيتۋ, ءتيىستى باعالاۋ نەگىزىندە ينۆەستورلاردىڭ تاۋەكەلىن ايقىنداۋ ۇسىنىلدى. زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ اتالعان بلوگى ماجىلىسكە ەنگىزىلدى. باستامالار قازاقستان اۋماعىندا ليتسەنزيالانباعان دەلدالداردىڭ قىزمەتىن شەكتەۋگە, سونداي-اق وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ قۇقىعى مەن مۇددەسىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى ول.
پ.افاناسەۆتىڭ پىكىرىنشە, دامىتۋ مەن رەتتەۋدىڭ تىزگىنىن قاتار ۇستاعان جاعدايدا, رەتتەۋشىلىك سيپاتقا ەمەس, تۇتىنۋشىعا ينۆەستيتسيالاردىڭ جاعىمدى تاجىريبەسىن الۋعا كومەك كورسەتۋ ماڭىزدى. مۇنداي تاجىريبەنىڭ نەگىزى – ينفراقۇرىلىمدىق ۇيىمدارمەن جانە كاسىبي قاتىسۋشىلارمەن بىرلەسىپ جاساۋعا ءتيىس قارجىلىق جۇيەگە دەگەن سەنىم. جاڭا قىزمەتتەردى دامىتۋعا, كليەنتتەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا, ءداستۇرلى قىزمەتتەردى تسيفرلىق فورماتقا اۋىستىرۋعا جانە ەكوجۇيەلەردى دامىتۋعا بولادى. بىراق وسىنىڭ بارلىعى كەز كەلگەن جاعدايدا كليەنتتەر جۇگىنەتىن ۇيىمدارعا دەگەن سەنىمگە نەگىزدەلۋگە ءتيىس. بۇل قارجى نارىعىنىڭ بارىنشا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە ەكونوميكانىڭ دامۋىنا جول اشادى.
