ارداگەرلەرىمىز – ارداقتىلارىمىز

ۇلى وتان سوعىسى – وتكەن جيىر­ماسىنشى عاسىرداعى عانا ەمەس, بۇكىل ادامزات تاريحىنداعى الاپات سوعىس. ال, ۇلى جەڭىس – ۇلى مەرەكە. ارينە, ءاربىر مەرە­كەنىڭ ءوز ورنى بولاتىنى بەلگىلى. بىراق جەڭىس مەيرامىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن تەرەڭ ۇعىنۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ بيىلعى جول­داۋىندا “ارداگەرلەرگە قامقورلىق” دەگەن ارنايى ءبولىم بار. ء“ۇستى­مىزدەگى جىلى ءبىز ۇلى وتان سوعى­سىن­داعى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. بۇل ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىزداعى ماڭىزدى داتا”, – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنتىمىز. مىنە, ء“بىز جەڭدىك!” دەپ ءسۇيىن­شىلەگەن كۇنگە دە 65 جىل تولىپ وتىر. قاھارلى, قاتال قانشاما ايلار بويى قاھارماندىقپەن سوعىس­قان ميلليونداعان ادامدار­دىڭ قاتارىندا قازاق جەرىنىڭ تۇلەك­تەرى دە ەرلىكپەن شايقاستى. باۋىرجان مومىش ۇلى ايتقانداي, قازاقتار جانە بارلىق قازاقستان­دىقتار فاشيزمگە قارسى سوعىستا ناعىز باتىرلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان ۇلى وتان سوعىسىنا 140 مىڭداي ادام اتتانعان بولسا, سولاردىڭ جار­تىسىنا جۋىعى تۋعان جەرگە ورالمادى. وڭتۇستىكقازاق­ستان­دىقتار قاتارىنان 51 جاۋىنگەرگە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلدى. سەگىز ادام داڭق وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى اتاندى. سوداي-اق شاردارالىق سوعىس ارداگەرى م.قال­مىرزاەۆقا                ۇلى جەڭىستىڭ 60 جىل­­­­دى­عىنا وراي “حالىق قاھار­مانى” اتاعى بەرىلگەن بولاتىن. ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى مەرە­كەسىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ءۇشىن, ارداگەرلەردى ارداقتاۋ ماق­ساتىندا بۇكىل كەڭ-بايتاق وتانى­مىزداعىداي, وڭتۇستىك وڭىرىندە دە جان-جاقتى جۇمىستار اتقارىلۋدا. وبلىس اكىمدىگىنىڭ 2010 جىلعى 5 قاڭتارداعى قاۋلىسىمەن “1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىن­داعى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىن مەرە­كەلەۋگە دايىندىق جانە ونى وتكىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى” بەكىتىلگەن ەدى. وسى جوسپاردى جۇزە­گە اسىرۋ قىزۋ قولعا الىندى. وب­لىس­تىق جانە اۋداندىق, قالالىق كوميسسيالار قۇرىلىپ, ناقتىلى جۇمىستار جۇيەلى جانە تىنىمسىز اتقارىلدى. وبلىسىمىزدىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن شىمكەنت قالاسىنداعى اباي اتىن­داعى ساياباقتا داڭق مەموريالى سالىنىپ, وندا وبلىستان سوعىسقا اتتانعان 140 مىڭعا جۋىق مايدان­گەردىڭ اتى-ءجونى قاستەرلەنىپ جازىل­دى. وسىنشاما ەسىمدەردى انىقتاۋ, ەنگىزىلمەي قالىپ قويعانداردى قوسۋ, ارينە, كوپ-كوپ كۇش-جىگەر مەن ىزدەنىستى, ەرىنبەس ەڭبەكتى تالاپ ەتكەنى تۇسىنىكتى بولسا كەرەك. داڭق مە­مو­ريالى كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى بيزنەس­تىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەر­شىلىگى باعدار­لاماسىنا سايكەس جۇرگىزىلدى. كەشەن قۇرامىنا ۇلى وتان سوعى­سىن­داعى جەڭىسكە ارنال­عان بۇرىنعى ەسكەرت­كىش جانە اۋعان سوعىسىندا قازا تاپ­قان بوزداقتارعا ورناتىلعان قۇل­پى­تاستار تىزبەگى كۇردەلى جوندەلىپ, ۇيلەس­تىرىلە ەنگى­زىلدى. مەموريالدىڭ ءمان-ماز­مۇنى­­نا, اينالا-توڭىرەگىنىڭ كورىكتەن­دىرىلۋىنە, جالپى ءبىر كەزدەرى تالان-تاراجعا ءتۇسىپ كەتە جازداعان اباي ساياباعى­نىڭ ساپالى جوندەلىپ, سانا­لارعا ساۋلە شاشىراتىپ تۇر­عانىنا بارشا جۇرتشىلىق, اردا­گەر­لەر دە, جاستار دا العىس سەزىم­دەرىن بىلدىرۋدە. قازىر وبلىسىمىزدا سۇراپىل سوعىسقا قاتىسىپ, امان ورالعان 1412 ارداگەر, مايداندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ 87 جەسىرى, قايتىس بولعان سوعىس مۇگەدەكتەرىنىڭ 1369 جەسىرى جانە 26 مىڭان استام تىل ارداگەرى بار. وسىلاردىڭ بارىنە دە جان-جاقتى قامقورلىق كورسەتىلۋدە. “ارداگەرلەرىمىز –ارداقتىلارى­مىز” دەگەن دەۆيزبەن ەشقايسىسى­نىڭ دا نازاردان تىس قالماۋىن كوزدەۋدەمىز. ارداگەرلەردى قۇرمەت­تەۋ – بارشامىزدىڭ پاراساتتى پارىزىمىز. بىلە بىلسەك, بۇگىنگى باقىتتى ومىرگە جەتكەنىمىزدىڭ ءوزى – سول اعا ۇرپاقتىڭ, ارداگەرلەرىمىزدىڭ ارقاسى. فاشيزمگە قارسى كۇرەسكەن بار­لىق ەلدەردە دەرلىك جەڭىس مەرەكە­­سىنە ايرىقشا ءمان بەرىلۋدە. ءماس­كەۋدە وتەتىن مەرەكەلىك شەرۋگە ءبىز­دىڭ وبلىستان ەكى ارداگەر قاتىسادى. استانا قالاسىنداعى سالتاناتتى ساپتا 15 ارداگەرىمىز جۇرەتىن بولا­دى. ولاردىڭ ءبارى دە دارىگەرلىك تەك­سەرۋدەن وتكىزىلدى. بىرىڭعاي فورما­داعى ارنايى كيىمدەرمەن قامتاما­سىز ەتىلدى. جولعا, تاعى باسقا دا جاعداي­لارعا قاجەتتى قارجىلارى جەكە شوت­تارىنا اۋدارىلىپ , وزگە دە قامقور­لىق شارالارى جاسالدى. وبلىستا تۇراتىن بارلىق سوعىس اردا­گەرى مەدي­تسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزىلدى, تۇراق­تى تۇردە دارىگەرلىك كومەك كورسەتىلۋ­دە. سونداي-اق, تىل ار­داگەرلەرى مەن قازا تاپقان جاۋىن­گەرلەردىڭ جەسىر­لەرى دە دەن­ساۋلىق جاعىنان جان-جاقتى باقىلاۋعا الىنعان. ۇلى جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا 27 ارداگەر تۇرعىن ۇيمەن قامتاما­­سىز ەتىلدى. ولاردىڭ اراسىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى توعانباي قاۋىمباەۆ پەن داڭق وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى قاراباي قالتاەۆ بار. باتىرلارعا پاتەر كىلتتەرىن وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ ءوزى تاپسىردى. 400-دەن اسا ارداگەردىڭ تۇرعىن ۇيلەرى جوندەۋدەن وتكىزىلدى. 1549 ارداگەرگە كوممۋنالدىق قىز­مەت اقىسىن تولەۋگە جەڭىلدىك جاسال­عان. ال 1671 ارداگەر سانا­توريلار مەن كۋرورتتاردا ەمدەلدى. جىل اياعىنا دەيىن 5 مىڭنان استام ارداگەر ەم الادى جانە دەمالادى. وبلىس كولەمىندە ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا ارنالعان ءتۇرلى ءىس-شارالار, جۇرتشىلىقپەن, اسىرەسە جاستارمەن كەزدەسۋلەر, مادەني-كوپ­شىلىك جانە كونتسەرتتىك باعدار­لاما­لار وتكىزىلىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا اشىلعان ارنايى ايدارلارمەن مايدانگەرلەر تۋرالى جۇزدەگەن ماقالالار, ەستەلىكتەر, سۇحباتتار جاريالاندى. جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە, كاسىپتىك وقۋ ورىندارىندا “ەر ەسىمى–ەل ەسىندە”, “ەشكىم دە ۇمىتىلمايدى” جانە تاعى باسقا تاقىرىپتاردا اشىق سىنىپ ساعاتتارى وتكىزىلۋدە. سارىاعاش اۋدانىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ل. جولداسوۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان سپارتاكيادا وتكىزىلدى. 3-4 ساۋىردە 50 ارداگەردىڭ قاتىسۋىمەن بيليارد جارىسى ۇيىمداستىرىلدى. 27-28 ءساۋىر كۇن­دەرى ارداگەرلەر اراسىندا شاحمات­تان وبلىستىق جارىس وتكىزىلدى. قازاقشا كۇرەستەن دە جارىس وتەدى. ناۋرىزدىڭ 18-19 كۇندەرى شىمكەنت قالاسىندا جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا جانە باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى ۇيىمداستىرىلدى. سوزاق اۋدانىندا بارلىق 37 سوعىس ارداگەرىنە ات مىنگىزۋ ءراسىمى دە اسەرلى بولدى. مۇراعاتتارداعى مەملەكەتتىك ساقتاۋعا الىن­عان قۇجات­تار نەگىزىندە 1 فوتوستەند, وڭ­تۇس­تىكقازاق­ستاندىق كەڭەس وداعى­نىڭ باتىرلارى تۋرا­لى كىتاپشا, سۋرەتتەر مەن قۇجاتتار كورمەسى, فوتو­البومدار دايىندالدى. وبلىستا 437 ەسكەرتكىش, 13 قۇل­پىتاس بار. ولاردى جاڭعىرتۋ, قال­پى­نا كەلتىرۋ جۇ­مىس­تارى تولىعى­مەن اياق­تالدى. “بۇل ۇيدە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى تۇرا­دى” دەگەن تاقتايشالار تۇگەلدەي جاڭار­تىلدى. وبلىس بويىنشا 214 بيل­بورد ءىلىندى. ارداگەرلەردى قوسىمشا الەۋمەت­تىك قولداۋ ماقساتىندا “بىز–جەڭىس مۇراگەرىمىز” اتتى قايىرىمدىلىق اكتسياسى ۇيىمداستىرىلدى. ءناتي­جەسىندە وبلىستىق ارداگەرلەر قو­رى­نا 46 ملن. تەڭگە, اۋداندىق, قالا­­لىق قورلارعا 80 ملن.تەڭگەدەن استام قارجى ءتۇستى. بۇل قارجى اردا­گەرلەردىڭ مۇقتاجىنا جۇمسالادى. “پەترو-قازاقستان” كومپانياسى ستۆ تەلەارناسىمەن بىرلەسىپ, وڭ­تۇس­تىكقازاقستاندىق ارداگەرلەرگە ار­نالعان فيلم دايىنداۋدا. فيلم­نىڭ تۇساۋكەسەر كورسەتىلىمى وبلىس اكىمىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن ءبىر­گە 9 مامىر كۇنى ەكرانعا شىعادى. جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى قۇرمەتىنە سوعىس ارداگەرلەرىنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 65 مىڭ تەڭگەدەن, سوعىس­تا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەر جەسىر­­لەرىنە, قايتىس بولعان سوعىس مۇگە­دەكتەرىنىڭ ايەلدەرىنە 25 مىڭ تەڭگەدەن, تىل ەڭبەككەرى مارتەبەسىن العاندارعا 10 مىڭ تەڭگەدەن ءبىر­جول­عى جاردەماقى تولەندى. بۇل ماقسات ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­تەن 430 ملن. تەڭگە بولىنگەن. وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءاربىر سوعىس ارداگەرىنە 50 مىڭ تەڭگەدەن, قازا تاپقان جاۋىنگەرلەر جەسىر­لەرىنە, قايتىس بولعان سوعىس مۇگەدەكتەرىنىڭ ايەلدەرىنە 10 مىڭ تەڭگەدەن, تىل ەڭبەككەرى مارتەبەسىن العاندارعا 5 مىڭ تەڭگەدەن ءبىرجول­عى ماتەريالدىق جاردەم كورسەتىلۋ­دە. سونداي-اق, ءاربىر سوعىس اردا­گەرىنە اۋدان, قالا بيۋدجەتتەرىنەن بىرجولعى ماتەريالدىق جاردەماقى ءۇشىن, ورتا ەسەپپەن العاندا, 30 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلۋدە. “1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە 65 جىل” مەرەكەلىك مەدالىمەن بارلىق سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەك­كەرلەرى ماراپاتتالۋدا. استانا, ماسكەۋ قالالارىنا باراتىن اردا­گەر­لەردى وبلىس اكىمى اسقار مىرزاح­مەتوۆ قابىلداپ, ولارعا باعالى سىيلىقتار مەن اقشالاي كومەك تاپسىردى. مىنە, استانادان قۋانىشتى حابار كەلىپ وتىر. پرەزيدەنتىمىزدىڭ جارلىعىمەن وبلىسىمىزدىڭ 41 ارداگەرى – ءبىر ادام ءىى دارەجەلى “ايبىن”, 12 ادام “قۇرمەت” وردەن­دەرىمەن , 11 ادام “ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن” مەدالىمەن, 17 ادام قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ناگرادتالىپتى. ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستى تاريح ەشقاشان ۇمىتپايدى. سۇرا­پىل سوعىس ازابىن تىكەلەي كورگەن­دەر­دى بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ايالاي قام­قور­لىققا الۋى – ابزال پارىز. ماي­دان­گەر اتا- اپالارىمىز قانداي قۇرمەتكە دە لايىق. ولارعا دەگەن قىزمەتىمىزدىڭ ساپاسى ەشقاشان باسەڭدەمەيدى. جەڭىسبەك ماۋلەنقۇلوۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىس­تىق جۇمىسپەن قامتۋدى ءۇي­لەس­­تىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلا­ما­لار باسقارما­سى­نىڭ باس­­­­­­تىعى, وبلىستىق اردا­گەر­لەر كەڭەسى­نىڭ توراعاسى. شىمكەنت. باتىر – ەلدىڭ اجارى ۇلى جەڭىسكە 65 جىل! سونشاما جىل وتسە دە ەشكىم دە, ەش نارسە دە ۇمىتىلمادى, ۇمىتىلماي­تىنىن دا دالەلدەپ وتىر. ويتكەنى, سۇراپىل سوعىستا جاۋىنگەرلەر جەڭىس ساعاتىن مينۋتتاپ كۇتتى. سول قاسيەتتى جولدا قانشاما بوزداقتار قىرشىنىنان قيىلدى, قانشاما وتباسى ويران بولدى. بۇگىنگى مەرە­كەنىڭ قۇندىلىعى مەن قىمباتتىعى وسىدان. دەمەك, بوزداقتاردىڭ باقىتتى ءومىر ءۇشىن توككەن تەرلەرى, اققان قاندارى بەكەر كەتپەدى. سەنىمدەرى مەن ۇمىتتەرى اقتالدى. ادىلەتتى سوعىستاعى جەڭىس تۋى بيىككە كوتەرىلىپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ماڭگىلىك الاۋ شەيىت بولعان جاۋىن­گەرلەردىڭ رۋحىنىڭ ماڭگىلىگىنىڭ بەلگىسىندەي مازداپ تۇر. “ەرلىك – ەلدىڭ قاسيەتى, جۇرەك­تىلىك – جىگىتتىڭ قاسيەتى” دەگەن ەكەن داڭقتى قولباسشى باۋىرجان مومىش ۇلى. سول سۇراپىل جىل­دارى جەتىسۋ جەرىنەن 120 مىڭنان استام بوزداق سوعىسقا اتتانسا, ولاردىڭ 47052-ءسى ۇرىس دالالارىن­دا ەرلىكپەن كوز جۇمعان. ال, حابار-وشارسىز كەتكەندەرى قانشاما. وتان قورعاۋداعى ەرەن ەرلىك­تەرىمەن كوزگە تۇسكەن جەتىسۋلىق 53 جاۋىنگەر كەڭەس وداعىنىڭ باتى­رى اتاعىنا يە بولسا, جاۋىنگەرلىك “داڭق” وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى اتانعاندارى دا جەتكىلىكتى. ەسىم­دەرى دۇنيە جۇزىنە تاراعان 28 پانفيلوۆشى باتىرلاردىڭ تەڭ جارتىسى الماتى وبلىسىنان ەكەندىگىن دە ءاردايىم ماقتانىش­پەن ايتامىز. بۇگىنگى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 65 جىلدىعىن قارسى الىپ وتىرعان ۇشتوبەلىك كوسەنكوۆ يۆان ۆاسيلەۆيچ سولاردىڭ ءبىرى. ۇلى جەڭىس – حالىقتار دوستى­عىنىڭ مىزعىماس بىرلىگىن بەينە­لەيدى. ءبىز ولار­دىڭ قا­سيەت­تى جو­لىن  قاس­تەر­­لەپ, ونى لا­يىقتى ءتۇر­دە جال­عاس­تىرۋ­عا ءتيىسپىز. بۇگىنگى جاستار بو­يىن­­داعى ەلجان­دى­لىق قا­سيەت وسىن­داي بە­رە­كە-بىرلىك نەگىزىندە دامىپ وتىر­­عانى انىق. قازىرگى كەزدە وبلىستا 161 مىڭ­­نان استام زەي­نەتكەر بار بولسا, ولاردىڭ 1136-سى سوعىس ارداگەرلەرى. وبلىستىق اكىم­دىك تاراپىنان جىل وتكەن سايىن ارداگەرلەرگە كور­سەتىلگەن قامقور­لىق پەن جەڭىلدىك قاتارى ارتا تۇسۋدە. تەك جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبى­نەن وتكەن جىلى سوعىس اردا­گەرلەرىنىڭ كوممۋنالدىق تولەمىنە 43 ملن. تەڭگە, جالعىز باستى زەينەتكەرلەر مەن مۇگەدەكت­ەرگە 121 ملن. تەڭگە كومەك كورسەتىل­دى. سونى­مەن قاتار 542 سوعىس جانە تىل ارداگەرلەرىنە 42 ملن. تەڭگە ءبولى­نىپ, ولار شيپاجايلاردا دەمالىپ, دەنساۋلىقتارىن تۇزەپ قايتتى. ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىنداعان جالعىز­باستى قارتتار دا قامقور­لىقسىز قالعان جوق. ولارعا الەۋ­مەتتىك مەكەمەنىڭ 295 ادامدارى قولۇشىن بەرىپ, كومەك كورسەتۋدە. ارداگەرلەر – كەشەگى وتان قورعاۋشىلار, ەلىمىزدىڭ كوركەيۋىنە ۇلەس قوسىپ, ەرەن ەڭبەگىمەن سوڭى­نا وشپەس ءىز قالدىرعان جاندار. دەمەك, ولاردىڭ وق پەن وت ورتا­سىن­داعى ەرلىكتەرى ءاردايىم ەل جادىندا. سىندارلى جىلداردا قازاق پەن ورىس, ۋكراين مەن ءوز­بەك, گرۋزين مەن بەلارۋس, لاتىش پەن ءازىربايجان, تاتار مەن باش­قۇرت, تاعى دا باس­قا كوپ ۇلتتى جاۋىن­گەرلەردىڭ ءتىلى باس­قا بولعا­نى­مەن, تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باسقا بولعا­نى­مەن, جۇرەگى ءبىر ەكەندىگىنەن, جۇ­دى­­رىقتاي جۇ­مىل­دى, جاۋدى جەڭ­دى. سول كەز­دەگى تىل­دا ەڭبەك ەتكەن اكە-شەشە­لەرىمىز ء“بارى ماي­­­­دان ءۇشىن, ءبارى جەڭىس ءۇشىن” دەگەن ۇران­­مەن جال­عا­سىپ, ماي­دان دا­لا­سىنداعى ەرلىك پەن تىلدا­عى جان­­قيارلىق جەڭىس تۋىن بەر­لين ۇستىندە جەل­بىرەتتى. وڭىردە سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەر­لەرىنىڭ تۇرمىس­تىق جاعدايى زەرت­تەلىپ, ولارعا قاجەتتى كومەكتەر كورسەتىلۋدە. ناتيجەسىن­دە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ارداگەر­لەر­دى تۇرعىن ۇيمەن قامتا­ماسىز ەتۋ مەن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە 53 ملن. 500 مىڭ تەڭگە بولىنگەنىن اتاپ ايتقان ءجون. جاسى كەلگەن قاريالاردىڭ دەنساۋلىعى ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىنى داۋ­سىز. بۇل ماسەلە دە شەشىمىن تاۋىپ, سوعىس جانە تىل ارداگەر­لەرىن ەمدەۋ جانە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە 18 ملن. 415 مىڭ تەڭگە قاراس­تىرىلسا, ەمدەۋ ورىن­دارىنا بارۋ ءۇشىن 57 ملن. 822 مىڭ تەڭگە, كوممۋنالدىق جەڭىلدىكتەرگە 40 ملن. 578 مىڭ تەڭگە, تاعى باسقا شارالارعا دا بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلعانىن ايتۋعا بولادى. كۇن ساناپ قاتارى ازايعان اردا­گەرلەرگە كورسەتىلەتىن قۇر­مەت اۋقىمى مەرەكە قار­ساڭىندا دا مولايا تۇسۋدە. سوعىس اردا­گەرلەرىنە 50 مىڭ تەڭگەدەن بىرجولعى كومەك كورسەتۋگە بيۋدجەتتەن 60 ملن, سوعىس جىلدارىنداعى تىل ەڭبەك­كەرلەرىنە 5 مىڭ تەڭگەدەن 128 ملن. 680 مىڭ تەڭگە بولىنگەنىن ايتۋعا بولادى. تالدىقورعان قالاسىندا ماڭگىلىك الاۋ جانىندا اردا­گەر­لەرمەن جۇزدەسۋدىڭ جاس ۇرپاققا بەرەرى مول. ويتكەنى, جاستار ەل باسىنا كۇن تۋعان شاقتا قايسار­لىق كورسەتىپ, ەلىمىزدى قورعاعان­داردىڭ ەرلىك­تەرى تۋرالى اڭگىمە­لەرىنە تەبىرەنە قۇلاق تۇرەدى. قالاي دەگەندە دە كەزدەسۋلەردىڭ وسكە­لەڭ ۇرپاققا بەرەرى مول. ءويت­كەنى, سوعىس ارداگەرلەرى مايدان­داس جولداستارىن ەسكە الىپ, ولاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, گۇل شوقتارىن قويادى. ەستە­لىك ايتىپ, قاندى قىرعىن­داعى باستان كەشكەندەرىن شىنايى اڭگىمەلەيدى. مۇنىڭ ءوزى بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ بويىنداعى ەلجاندى­لىق قاسيەتتىڭ كەڭىنەن ورىستەۋى­نە جول اشاتىنى انىق. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆ قازاقستان رەس­پۋبليكاسى ارداگەرلەر ۇيىمى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ 20 جىل­دىعىنا وراي قۇتتىق­تاۋىندا: “ارداگەرلەرىمىزدىڭ, اعا ۇرپاق وكىلدەرىمىزدىڭ ەڭبەگىن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. سىزدەردىڭ جاستىق شاقتارىڭىز ۇلى وتان سوعىسى­نىڭ سۇراپىل كەزەڭىمەن قاتار كەلدى. سىزدەر ب ۇلىنگەن شارۋا­شى­لىق­تاردى قالپىنا كەلتىر­دىڭىز­دەر, كۇيزەلگەن ەلدىڭ ەڭسە­سىن قاي­تا تىكتەدىڭىزدەر, سىزدەر ءوز يىق­تارى­ڭىزعا تۇسكەن اۋىرت­پا­لىقتىڭ ءبارىن ابىرويمەن جەڭە ءبىلدىڭىز­دەر”, دەگەن بولا­تىن. ءبۇ­گىن­گى سوعىس­تى كورگەن, باسىنان ءوت­كەر­گەن جاندار جايلى بۇدان اسىرا ايتۋ مۇمكىن ەمەس. مەرەكە قۇت­تى بولسىن, قادىرلى ارداگەرلەر! ەگەۋبەك دالباعاەۆ, الماتى وبلىستىق سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ توراعاسى الماتى وبلىسى.