تاريح • 30 قىركۇيەك, 2021

العاش وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى

871 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

...الاتاۋدىڭ ەتەگىنەن قار تەز كوشىپ, الماتىدا كوكتەم دە ەرتە شىققان 1992 جىل ەدى. «ارال-ازيا-قازاقستان» حالىقارالىق قوعامىنىڭ توراعاسى, اقىن مۇحتار شاحانوۆ ءبىر كۇنى ءوزى باسقارىپ وتىرعان «جالىن» جۋرنالىنىڭ رەداك­تسياسىنا الماتىلىق تىلشىلەردى شۇعىل شاقىرسىن...

العاش وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى

حالىق ءۇشىن ءاردايىم ايتارى بار ايبارلى اقىننىڭ تەكتەن-تەك دابىل قاق­پاعانىن ۇعىنىپ, مەجەلى جەرگە قۇس­تاي ۇشتىق... ول كەزدە بۇگىنگىدەي الدىن الا حابار تاراتا قوياتىن ءباس­پاسوز حاتشىسى نەمەسە مەكەمەلەردە بۇقارامەن بايلانىس جاسايتىن PR بولىمدەرى جوق. ء«باسپاسوز ءماسليحاتى» دەگەن اتاۋدىڭ ءوزى تاڭسىق.

وتە كوڭىلدى ەكەنىنىڭ ءوزى ءتۇر-كەل­بە­تىنەن وپ-وڭاي بايقالا قويمايتىن اقىن اعامىز تىلشىلەر ءۇشىن شىن مانىندە توسىنسىي جاسايدى دەپ كىم ويلاعان؟!

– «لەنينشىل جاس», قازاق راديوسى, «قازاق ادبيەتى», «جەتىسۋ»... «حا­لىق كە­ڭەسى», «الماتى اقشامى»... دەپ ار­قاي­سىمىزدىڭ ايتقانىمىزدى قايتالاي, قولىمىزدى قىسىپ امانداسقان مۇحتار شاحانوۆ «رەداكتورلارىڭا جەكە ءوزىم تەلەفون شالىپ, سەندەردى شۇعىل شا­قىر­تۋىمنىڭ سەبەبى, ساناۋلى مينۋتتاردان سوڭ وسىندا قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى توقتار اۋباكىروۆ كەلەدى», – دەپ سىر اشتى.

توبەمىز كوككە جەتكەندەي قۋاندىق. ويت­كەنى ول كەزدە عارىشتان ورالعان توق­تار اۋباكىروۆپەن جۇزدەسۋ ءاربىر ءتىل­شى­نىڭ ارمانى بولاتىن, امال قانشا, كە­ڭەس وداعىنىڭ ەڭ سوڭعى №72 عا­رىش­كەرى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, كسرو-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سىناقشى-ۇش­­قىشى الىس تا اۋىر ساپاردان كەيىنگى وتە­تىن وڭالتۋ ەم-دومىنا سايكەس ماس­كەۋ­­­دە جۇرگەن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كۇل­­­­لى ءومىرى ونسىز دا «قۇپيالىقتان» قۇ­­رال­­­عان باتىردىڭ جولى الماتىعا قا­­­شان تۇسەتىنى تۋرالى اقپارات جوقتىڭ قاسى-تىن...

اقىن بارىمىزگە «قوش كەلدىڭدەر-ءدى...» ايتىپ ۇلگەرگەنشە, ىشكى ەسىكتى ايقارا اشىپ, باتىردىڭ ءوزى دە كىرىپ كەلدى. بۇگىنگى پىكىرلەر مەن تالاپتار ولشەمىمەن بەزبەندەسەك, بۇل شىن مانىندە «جالىن» الماناعىندا تۇڭعىش عارىشكەرمەن وتكەن قازاقستانداعى تۇڭعىش ءباسپاسوز ءماسليحاتى دەر ەدىم. كينوداعىلارداي كوزىمىز ۇيرەنە باستاعان كادىمگى ناعىز «گولليۆۋدتىڭ جۇلدىزىنداي» جايدارى اۋباكىروۆ تىلشىلەردىڭ ءار ساۋالىنا اسىقپاي, تالماي ءارى قازاق تىلىندە تاماشا جاۋاپ بەردى-اي. مەكتەپتى ورىس­شا بىتىرگەننەن كۇللى وقۋ-قىزمەتى تۋعان جەردەن تىس وتكەن جاس جىگىتتىڭ قو­يىلعان سۇراقتارعا انا تىلىندە ويلانىپ, اسىقپاي, ۇعىنىقتى سويلەپ, جاۋاپ بەرۋى بارشامىزدى تاڭعالدىردى.

سودان... ارالدان ۇشقان تۇز بوران­نىڭ توڭىرەكتى تۇمشالاپ قانا قويماي, پامير تاۋىنىڭ ۇشار باسىنا قاراي جوڭ­­كىلىپ جاتقانى, ەكىباستۇز گرەس-ءىنىڭ ءتۇ­تىنى شۋدالانىپ ءتۇۋ ءنوۆوسىبىر اس­قا­نى... جەر­دىڭ عارىشتان دومالاق ء«تىرى» ور­­گانيزم سەكىلدى «تىنىستاۋى», سۋى­نىڭ قاي جىلى تاۋسىلعانى بەي­مالىم ءامۋداريانىڭ گەوگرافيادا كور­سەتىل­گەن­دەي ارالعا كەلىپ قۇيمايتىنى... كاس­­پي مەن ارال تەڭىزدەرىنىڭ جەراستى باي­لانىسى تۋرالى عالىمدار بول­جامى... عارىش كەڭىستىگىنە ەنگەندە جانە شىق­قاندا ادام دەنەسىنىڭ قان­داي كۇي كەشە­تىنى سياقتى... باسقا دا قى­زىق­تى اڭگى­مەلەر شەكتەۋسىز شەرتىلدى. عا­رىشكەر قان­داي ساۋال قويىلسا دا, توسىلماي جاۋاپ بەردى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاستار ىستەرى جونىندەگى كوميتەتتىڭ توراعاسى يمان­عالي تاسماعامبەتوۆتىڭ: «جىگىتتەر, توقتار وڭعارباي ۇلىمەن ماڭىزدى مەكەمەدە وتەتىن ماڭىزدى كەزدەسۋگە بارا جاتىرمىز», دەگەن يشاراسىنان كەيىن عانا تۇڭعىش قازاق عارىشكەرمەن شاحانوۆ وفيسىندەگى وتكەن جۋرناليستەردىڭ ماز­مۇندى ءماسليحاتى مارەسىنە جەتتى.

تۇرەگەپ تۇرىپ, تىزەرلەپ وتىرىپ, جۇرەلەي جۇگىرىپ, بايىز تاپپاي, ءاربىر قاس-قاعىم ءساتتى تاسپاعا ءمۇلت جىبەرمەي تۇسىرگەن اتاقتى فوتوجۋرناليست نۇر­مانبەت قيزات ۇلى اعامىزدىڭ بۇل سۋرە­تىنىڭ وسىنداي ءبىر تاريحى بار!

سودان بەرى دە وتىز جىلعا تاياۋ ۋاقىت زىرعىپ ءوتىپتى...

سوڭعى جاڭالىقتار