وسى ورايدا مۇناي وڭدەۋشىلەر اتىراۋدا قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا باعىتتالعان Tazalyq اۋقىمدى ەكولوگيالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋدى بەلسەندى جۇرگىزۋدە. بيىلعى ماۋسىمدا قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا تيگىزەر پايداسى مول جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى مەن ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى 80 ملن دوللارعا دەيىنگى سومانى قۇراعان كەلىسىمشارتقا قول قويعان بولاتىن.
اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىستى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قانات ساعىزباەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, Tazalyq جوباسىن ىسكە اسىرۋعا دايىندىق 2019 جىلى باستالعان. سول جىلى جوبالاۋ جۇرگىزىلىپ, 2020 جىلى قۇرىلىس جۇمىستارى قولعا الىنعان. باستى ماقسات – «جاسىل» تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا, سونداي-اق ءوڭىردىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋعا ۇلەس قوسۋ. سول سەبەپتەن, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق قولداۋ كورسەتكەن ەكولوگيالىق جوبادا مەحانيكالىق تازارتۋ قوندىرعىسىن قايتا جاڭارتۋ, بۋلانۋ الاڭىنىڭ سەكتورلارىن رەكۋلتيۆاتسيالاۋ كوزدەلگەن. بۇل جوبانى 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تولىقتاي اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
– وسى كەزگە دەيىن جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەحانيكالىق تازارتۋ قوندىرعىسىنىڭ قۋاتى – ساعاتىنا 500 تەكشە مەتر. جاڭا جوبادا بۇل قوندىرعىنىڭ قۋاتىن ەكى ەسەگە – 1 مىڭ تەكشە مەترگە ارتتىرۋ كوزدەلدى. بۇل قوندىرعىنى قايتا جاڭارتۋ ەكى كەزەڭمەن جۇرگىزىلۋدە. ويتكەنى زاۋىت اۋماعىندا جاڭا نىساندى تۇرعىزۋ ءۇشىن بوس جەر بولمادى. سوندىقتان ونىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياسىندا بىرنەشە جاڭا نىساننىڭ قۇرىلىسىن سالۋ اياقتالدى. ال ەكىنشى كەزەڭدە بۇرىنعى نىساننىڭ ورنىنا جاڭاسى سالىنادى. وسىلايشا, قايتا جاڭارتىلعان مەحانيكالىق تازارتۋ قوندىرعىسىنىڭ قۋاتى ساعاتىنا 1 مىڭ تەكشە مەتردى قۇرايتىن بولادى. جاڭا مەحانيكالىق تازارتۋ نىساندارىن ىسكە قوسۋدىڭ ناتيجەسىندە جايىق وزەنىنەن سۋ الۋ ۇلەسى 10%-عا تومەندەيدى. زاۋىتتىڭ تازارتىلعان اعىندى سۋىنىڭ 15%-ى وندىرىسكە قايتا پايدالانۋ ءۇشىن جىبەرىلەدى, – دەيدى اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىستى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قانات ساعىزباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر قالدىقتاردى الدىن الا تازارتۋ جانە سۋسىزداندىرۋ بلوكتارىنىڭ قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەكىنشى كەزەڭ اياسىندا ورتاشالاندىرعىش جانە فلوتاتسيا بلوگتارى سالىنادى. ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ قۇرىلىسىن 2022 جىلعى ناۋرىزدا اياقتاۋ جوسپارلانىپتى. ال مەحانيكالىق تازارتۋ قوندىرعىسىن جاڭعىرتۋ الداعى جىلدىڭ جەلتوقسانىندا تولىق اياقتالادى.
بۇعان دەيىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنا تيەسىلى اۋماعى ءتورت سەكتورعا بولىنگەن «ساسىق ساي» بۋلانۋ الاڭىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قازىر بۇل الاڭنىڭ اۋماعىندا بىرنەشە جۇمىس قاتار اتقارىلىپ جاتىر. ماسەلەن, قالالىق جانە زاۋىتتىق بولىك اراسىنداعى بوگەتتىڭ, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى سەكتور ارالىعىنداعى ءبىرىنشى بوگەتتىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعان. سونداي-اق ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى سەكتور ارالىعىندا ورنالاسقان ەكىنشى بوگەتتىڭ قۇرىلىس جۇمىسى 95%-عا اتقارىلدى. ءبىرىنشى سەكتور تولىق قۇرعاتىلدى. وعان جالعاس ەكىنشى سەكتوردى قۇرعاتۋ جۇمىستارىنىڭ 70%-ى ىسكە اسىرىلدى. بۋلانۋ الاڭىنىڭ اۋماعىن قۇرعاتۋ ءۇشىن 74 560 تەكشە مەتر توپىراق توگۋ قاجەت. قازىر 70 مىڭ تەكشە مەتردەن استام توپىراق توگىلگەن. الاڭدى قۇرعاتۋ اياقتالعاننان كەيىن ءتورت سەكتوردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى. ناقتىلاي ايتقاندا, 37 125 توننانى قۇرايتىن قامىستى شابۋ, كەيىننەن توپىراققا 860 توننا ارنايى بيولوگيالىق ءونىمدى ەنگىزۋ ارقىلى جەر جىرتۋ باستالادى. قالپىنا كەلتىرىلەتىن بۋلانۋ الاڭىنىڭ جالپى اۋدانى – 860 گەكتار. الاڭداعى ءتورت سەكتوردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن 2023 جىلعى قاراشادا اياقتاۋ كوزدەلىپ وتىر.
وسى كەزگە دەيىن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ نورماتيۆتىك-تازارتىلعان سارقىندى سۋى ارنايى كانالمەن «ساسىق ساي» بۋلانۋ الاڭىنا جىبەرىلەتىن ەدى. ەندى بۇل كانالدى دا Tazalyq جوباسى اياسىندا رەكونسترۋكتسيالاۋ قولعا الىنادى. جوباعا سايكەس بۇل كانال تولىعىمەن جابىق كۇيدە بولادى. ءدال وسى ءتاسىل ارقىلى قورشاعان ورتاعا قالدىقتاردىڭ تۇسۋىنە توسقاۋىل جاسالادى. جابىق كانال ارقىلى زاۋىتتىڭ تازارتىلعان اعىندى سۋىن قالالىق كارىز-تازارتۋ نىساندارىنا جىبەرىلەدى. قازىر سارقىندى سۋدى بۋلانۋ الاڭىنا جىبەرۋ ءۇشىن ۋاقىتشا قۇبىر سالىنىپ جاتىر. قۇبىردىڭ ۇزىندىعى – 3,5 شاقىرىم. قازىر ۋاقىتشا قۇبىر قۇرىلىسى 90%-عا
ورىندالىپ وتىر. ال كانالدى قايتا جاڭارتۋدى كەلەر جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا جابۋ كوزدەلىپتى.
– بۋلانۋ الاڭىن قالپىنا كەلتىرۋدى جوبالاۋ كەزىندە قالدىقتارعا زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. ونىڭ قورىتىندىسىمەن ءارتۇرلى كورسەتكىش انىقتالدى. قالدىقتاردى ەلىمىزدە شىعارىلاتىن بىرنەشە بيوپرەپاراتپەن وڭدەپ, بۋلانۋ الاڭىن قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى. مۇنىڭ تيىمدىلىگى 60-65 پايىزدى قۇراپ وتىر, – دەيدى قانات ساعىزباەۆ.
اتىراۋ وبلىسى
