پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىحالىقوۆانىڭ قاتىسۋىمەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى بولدى. وندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆ وتكەن جىلعى جۇمىستارعا, اعىمداعى جىلى اتقارىلاتىن مىندەتتەرگە, وزگە دە كەلەلى ىستەرگە توقتالدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىحالىقوۆانىڭ قاتىسۋىمەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى بولدى. وندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆ وتكەن جىلعى جۇمىستارعا, اعىمداعى جىلى اتقارىلاتىن مىندەتتەرگە, وزگە دە كەلەلى ىستەرگە توقتالدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى مەن بيىلعى جولداۋىنان تۋىندايتىن جۇمىستار تۋرالى جان-جاقتى ماعلۇمات بەرگەن ا.ءسارىنجىپوۆ كەي جەرلەردە ءبىلىم ساپاسىنىڭ تومەندىگىن, 113 مىڭعا جۋىق وقۋشىعا ورىن تاپشىلىعىن, مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ كوپ جاعدايدا كوڭىلدەن شىقپايتىنىن, كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى كەزىندە ولقىلىقتاردىڭ بارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى جەمقورلىق, عىلىمي-زەرتتەۋلەردىڭ تيىمسىزدىگى سياقتى كوكەيكەستى ىستەردى باتىل اتاپ ءوتتى. بۇدان كەيىن الداعى مىندەتتەردى سارالاپ, مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ سالاسىندا بالالاردى ەرتە دامىتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرى ازىرلەنگەنىن, الداعى قىركۇيەك ايىنان باستاپ بالاباقشالاردا جاڭارتىلعان باعدارلامالار قولدانىلا باستايتىنىن, مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە قاجەت پەداگوگتار ءۇشىن گرانتتار سانى كوبەيتىلەتىنىن العا تارتتى. «بالاپان» باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلاتىن جۇمىستارعا دا, اسىرەسە, بيىلعى جىلدان باستاپ وسى سالاعا مول قارجى بولىنەتىنىن, ياعني العاشقى سالىم 9,6 ملرد. تەڭگە بولىپ, ول 47,2 ملرد.تەڭگەگە وسەتىنىنە دايەكتەر كەلتىردى.
ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ تاجىريبەسى نەگىزىندە قولدانىستاعى 11 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ ستاندارتىن جاڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن. سونداي-اق, باستاپقى, نەگىزگى جانە جوعارى مەكتەپكە قاجەت تىڭ ستاندارتتار ءازىرلەنبەك. مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا دايارلاۋ باعدارلاماسى جەتىلدىرىلەتىن كورىنەدى. بۇل جوبا بويىنشا 120 مىڭ مۇعالىم وسىنداي ازىرلىكتەن وتەدى.
اۋىل مەكتەپتەرىنە دەگەن قامقورلىق تا جاڭا سيپات الاتىنىن, 2014-2016 جىلدارى اپاتتى, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا جاڭا عيماراتتار بوي كوتەرەتىنىن, ونداي مەكتەپتەردىڭ سانى 192-ءنى قۇرايتىنىن ۆەدومستۆو باسشىسى قاداپ ايتتى. بۇل 2016 جىلعا قاراي ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ ۇلەسىن 13 ەسە, اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ۇلەسىن 2,5 پايىزدان 1,2 پايىزعا دەيىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن نازارعا سالدى. وسى جەردە مىنا ءبىر ماسەلەنى اتاپ ايتا كەتسەك دەيمىز. ول كەيبىر ەلدى مەكەندەردەگى پايدالانۋعا بەرىلگەن ءبىلىم ۇيالارىنىڭ ساپاسىزدىعى. ماسەلەن, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ءبىر اۋىلدىق مەكتەپ قاڭتاردا پايدالانۋعا بەرىلىپ, ماۋسىمدا كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى دەلىنگەن. مينيستر ءوز بايانداماسىندا مۇنداي اتتەگەن-ايلاردى از كەلتىرگەن جوق. ال, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بويىنشا ەلباسى جولداۋىنا اتاپ وتىلگەن دۋالدى وقىتۋ, العاشقى تەحنيكالىق ماماندىقتى مەڭگەرۋ, جۇمىس بەرۋشىلەر قاۋىمداستىعىندا سەرتيفيكاتتان ءوتۋ جايىن دا نازارعا سالدى. اكادەميالىق جانە باسقارۋشىلىق اۆتونومياعا كوشىرۋ جونىندە 2014 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 10 جوعارى وقۋ ورنىندا بايقاۋ كەڭەستەرى جۇمىس جاساماق. ۇلگەرىمى جوعارى ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلاردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى قالىپتاساتىنىن, ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى 2016 جىلى 25 پايىزعا وسەتىنىن دە ايتتى. 2015 جىلدان باستاپ عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا باسىمدىقتار بەرىلىپ, دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالاردىڭ تاقىرىپتارى جاڭارتىلادى. 2016 جىلعا قاراي رھD دوكتورلارى مەملەكەتتىك گرانتتار ەسەبىنەن عانا ەمەس, گرانتتىق جانە باعدارلامالىق ماقساتتى قارجىلاندىرۋ اياسىندا دايىندالاتىن بولادى. الداعى جىلى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ جانە ينجەنەرلىك زەرتحانالاردى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن, قۇرىلعىلارمەن جاراقتاندىرۋ كوزدەلگەن. مينيستر وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردى, كەلەلى ىستەردى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورىندارمەن بىرلىكتە اتقاراتىنىن ايتتى. ول سونىمەن بىرگە, مينيسترلىك پەن وبلىس اكىمدەرى, الماتى جانە استانا قالالارىندا جاسالعان مەموراندۋمدار اياسىندا اتقارىلاتىن جۇمىستارعا دا جەتە ءمان بەردى. القا وتىرىسىندا ءسوز العان قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ مينيستر اسلان سارىنجىپوۆپەن قول قويىلعان مەموراندۋمدا ءۇش جىلعا جوسپارلانعان جۇمىستاردىڭ جايىن باياندادى.
عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋدىڭ جاڭا جوبالارى, روبوتتى تەحنيكا سالاسىندا زاماناۋي وتاندىق ازىرلەمەلەر, ءبىلىم بەرۋدىڭ تەحنولوگيالارى مەكتەپكە دەيىنگى, ورتا, كاسىپتىك جانە تەحنيكالىق, جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار كورىنىس تاپقان كورمەمەن تانىسقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىحالىقوۆا القا وتىرىسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداۋىنداعى مىندەتتى ماقساتتار تۋرالى تاراتا ايتىپ, ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋى مىقتى ءبىلىم مەن جان-جاقتى زەردەلەنگەن عىلىم اياسىندا داميتىنىن تىلگە تيەك ەتىپ, 3 پەن 6 جاس اراسىنداعى بالالاردى «بالاپان» باعدارلاماسى اياسىندا بالاباقشاعا تارتۋدى, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردى 2017 جىلعا دەيىن بولدىرماۋدى تاپسىرىپ, 2013 جىلى پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس 50 مەكتەپتىڭ 7-ءۋى ءالى بىتپەگەنىن دە ەسكە سالدى. ول سونىمەن بىرگە, كوللەدج بەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى بەكەمدەۋدى, تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ءىسىن جەتىلدىرۋدى, وسى سالا بويىنشا قايتا دايىنداۋدى ورىستەتە بەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. جوعارى وقۋ ورىندارى بويىنشا ەلباسىنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەردى اكادەميالىق جانە باسقارۋشىلىق اۆتونومياعا بىرتىندەپ كوشىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءىسى بويىنشا زاڭعا وزگەرىس ەنگىزۋدى ۋاقىت وتكىزبەي اتقارۋدى تاپسىردى. ال عىلىمدى دامىتۋ بويىنشا ورىندالاتىن ىستەردىڭ قاتارىندا زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋ, عىلىمي كادرلاردى ازىرلەۋدى جۇيەلى قولعا الۋ, عىلىم مەن بيزنەستى جاقىنداستىرۋ كەرەكتىگىن, الداعى ۋاقىتتا بۇل سالاعا قارجى مولىنان قاراستىرىلىپ جاتقانىن ەسكە سالىپ, 2007 جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ماسەلەسىن بيىل اياقتاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى سانالاتىن جاستارعا قاتىستى جاستار ساياساتىن جەتىلدىرۋ ءىسىن دە نازاردان تىس قالدىرمادى. «تاربيە مەن وقىتۋدى ۇشتاستىرا جۇرگىزۋ ارقىلى ءىزباسار دايارلاۋ كەلەلى مىندەتتەردىڭ ءبىرى», دەگەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى مەكتەپ وقۋلىقتارىنداعى ولقىلىقتارعا دا توقتالدى. كەيبىر وقۋلىقتارداعى تاقىرىپتاردىڭ ساعات سانىنا ساي ەمەستىگىنە ناقتى مىسالدار كەلتىردى. ەلەكتروندى وقىتۋ, شاعىن مەكتەپتەر مەن اۋىلدىق, قالالىق مەكتەپتەردەگى وقۋشىلاردى تاماقتاندىرۋدىڭ بەلگىلى ءبىر جۇيەسىن, ستاندارتىن جاساۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعانىن, مۇنى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.
وتكەندى سارالاپ, الداعى ايقىن مىندەتتەردى بەلگىلەپ, ونى ۇتىمدى ۇشتاستىرۋ جولدارى تالقىعا سالىنعان القالى جيىن رەسمي تىلدە ىركىلىسسىز ءوتىپ, ەلباسى ايتقان ماڭگىلىك ەلدىڭ ماڭگىلىك ءتىلى ءار جەردە ءبىر شاڭ بەرىپ قالىپ جاتتى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».
