ءبىلىم • 19 قىركۇيەك، 2021

زياتكەر ۇرپاق زەيىن قويعان تاۋەلسىزدىك ساباقتارى

56 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدەگى 50 مىڭعا جۋىق جوعارى سىنىپ وقۋشىسى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ «جاسامپازدىق پەن دامۋ» اتتى تاۋەلسىزدىك ساباقتارىنا قوسىلدى.

«30 جىل: تاۋەلسىزدىك – ەل تۇ­عىرى» ۆيرتۋالدى تەلەكوپىرى NIS-پەن كوپ جىلدار بويى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان سەرىكتەس مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دا باسىن قوستى. جيىنعا قاتىسۋشىلاردى بىرىكتىرگەن باستى تاقىرىپ – تا­ۋەلسىز قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرى جانە وقۋشىلاردىڭ ەل بولاشاعى ءۇشىن جەكە جاۋاپكەرشىلىگى. ەلور­داداعى فيزيكا-ماتەماتيكا با­عىتىنداعى NIS-تە ساباق ەلبا­سىنىڭ تاۋەلسىز قازاقستاندى قۇرۋ مەن قالىپتاستىرۋداعى ميسسيا­سىنان باستالدى. جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى الداعى وتىز جىلدا وزدەرىن قالاي كورەتىنى تۋ­رالى ۇجىمدىق بولجام جاسادى – ءوز ەلىنىڭ ناعىز پاتريوت­تارى، باقىتتى جانە تابىستى ماماندار. الماتىداعى حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى زيات­كەرلىك مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى گۇلنۇر كۋلي­كەنوۆامەن بىرگە تسيفرلى رەسۋرس­تار نەگىزىندە رەسپۋبليكانىڭ ايتۋلى جەتىستىكتەرىن تالدادى. ساباققا قاتىسقان وڭتۇستىك م­ەگاپوليستىڭ جۇزدەگەن جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا №148 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەك­تەپتىڭ 11-سىنىپ وقۋشىسى دانا بە­دەلبەكوۆا ساباقتىڭ ءبىر دەمدە وتكەنىن جانە رەس­پۋب­ليكانىڭ جەتىستىكتەرىن سەزىنۋگە كومەكتەسكەنىن جەتكىزدى.

– ساباق بارىسىندا مەنى الەمدىك كوشباسشىلارعا، سونىڭ ىشىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ارنالعان بولىگى ەرەكشە قىزىقتىردى. بە­دەلدى ساياساتكەرلەر، مىسالى مار­گارەت تەتچەردىڭ تۇڭعىش پرە­زي­دەنتىمىزدىڭ قىزمەتىنە بەرگەن جوعارى باعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ بەيبىتشىلىكتى ساق­تاۋ ىسىنە جاھاندىق شەشىمدەر ۇسىن­عان قازىرگى زامانعى ەڭ مىقتى جانە ىقپالدى ساياساتكەرلەردىڭ قاتارىنا كىرەتىنىن تاعى دا دا­لەلدەيدى، – دەيدى الماتىداعى №107 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ وقۋشىسى بەكزات دىلدابەكوۆ.

اقتوبەدەگى زياتكەرلىك مەك­تەپ وقۋشىلارى سەمەي پوليگو­نىنىڭ جابىلۋى جانە ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋى سەكىلدى اتاۋلى وقيعا­لارعا SWOT-تالداۋ جاسادى. وقىتۋشى بيبىگۇل جاكيەۆا «قا­زاقستان تاريحى» ءپانىنىڭ ميسسيا­سى – جاس ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بەرىپ، مەملەكەتتى دامىتۋ ءۇشىن جەكە جاۋاپكەرشىلىك قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. اباي، بالقاش، جەزقازعان، ساران، ساتباەۆ جانە باسقا قالالار مەن اۋىلداردىڭ جۇزگە جۋىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرى قارا­عاندىداعى NIS-ءتىڭ تاۋەلسىزدىك ساباعىنا قاتىستى.

– وتىز جىل ىشىندە ەلىمىزدە ۇلكەن وزگەرىس بولدى. ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى تابىستى جو­بالار – نازارباەۆ زيات­كەر­لىك مەكتەپتەرى، نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەت، «بولاشاق» باعدار­لا­ماسىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. قازىر «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتىندە حيميا ماگيسترى دارەجەسىن مەڭگەرىپ جاتىرمىن. بۇل مۇمكىندىك تە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقاسى، – دەدى «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا اقش-تا ءبىلىم الىپ جاتقان حيميا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ينابات حاميتوۆا.

تالدىقورعاندا اشىق ساباقتىڭ باستى تاقىرىبى – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋى بولدى، وقۋشىلار ەۋرازەو-نىڭ ساياسي، ەكونوميكالىق، تەحنولو­گيالىق ماڭىزىن جانە الەۋمەتتىك باسىمدىقتارىن تالدادى.

– ءبىز ۇلتتىق ەكونوميكامىزدىڭ جاھاندىق الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ءوز يدەيالارىمىزدى ۇسىندىق، – دەيدى 12-سىنىپ وقۋشىسى ءامىر قۋات ۇلى.

ورالدا تاۋەلسىزدىك مانماتى­نىندەگى الەمدىك ءدىن كوشباس­شىلارىنىڭ سەزدەرى، سونداي-اق جاھاندىق كونفەسسياارالىق جانە مۋلتيمادەني ديالوگتىڭ قالىپتاسۋى باستى تاقىرىپقا اينالدى. وقۋشىلاردىڭ وزدەرى راديكاليزمنىڭ بارلىق كورىنىس­تەرىنە تۇراقتى يممۋنيتەتتى قا­لىپتاستىراتىن ءبىلىمنىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

سارىاعاش اۋدانى تولەبي ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋ­شىسى اراي­لىم وماروۆا ەلباسىنىڭ ازا­ماتتىق بەيبىتشىلىك پەن ۇلت­ارالىق كەلىسىمگە باعىت­تالعان باس­تامالارىنىڭ دا ما­ڭىزى زور ەكەنىن ايتتى. شىم­كەنتتەگى فيزيكا-ماتەماتيكا با­عى­تىنداعى مەكتەپكە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 60-تان استام جەتەكشى مەكتەبى قوسىلدى.

اقتاۋدا تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى – حيميا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ۆەنەرا سۋروۆتسەۆا جانە گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ميراس قۇربانعاليەۆ جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ جانە جاس­تار ءۇشىن اتاۋلى باعدارلامالار جاساۋ سياقتى مەملەكەتتىك با­سىمدىققا وقۋشىلاردىڭ نازارىن اۋداردى. سەمەيدەگى NIS-تە تا­ۋەلسىزدىك ساباعى سەمەي يادرولىق پو­­ليگونىنىڭ جابىلۋىنا ارنالدى.

– بيىل نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ الەمدى وزگەرتكەن تاريحي جارلىعىنا قول قويىلعالى وتىز جىل تولدى. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ باستى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى – پو­ليگوندى جابۋ. سوندىقتان بۇل وقيعانىڭ ساباعىمىزدىڭ تا­قىرىبىنا اينالعانى زاڭدى، – دەپ اتاپ ءوتتى ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى لاريسا ابىلقاسىموۆا.

الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى مەكتەپتە وقۋشىلار قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ بىتىمگەرشىلىك قىزمەت تۋرالى زاڭىن زەردەلەۋ ءۇشىن «ينتەللەكت كارتاسىن» جاسادى. قىزىلوردا وبلىسى ج.ماحانبەتوۆ اۋىلىنىڭ №143 ورتا مەكتەپ مۇعالىمى ينديرا مۇ­حانوۆا NIS-تەگى ءدال وسىنداي ساباقتاردىڭ پاتريوت بولۋعا ۇيرەتەتىنىنە سەنىمدى. «اۋىل مەك­تەبى» جوباسىنىڭ وكىل­دەرى – كاتونقاراعاي جانە ۇلان اۋدان­دارىنداعى ورتا مەكتەپ وقۋ­شى­لارى مەن مۇعالىمدەرى تاۋەل­سىزدىك ساباقتارى كۇنى وسكە­مەن­دەگى NIS پارتاسىنا «جاي­عاس­تى».

ساباقتىڭ باستى قاتىسۋشىلارى اراسىندا نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىندە قىزمەت ەتەتىن تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى بار. وسكەمەندىك نازەركە جۇماعازينوۆا مەن تالدىقورعاندىق قايسار نۇربەك، استانالىق NIS وكىلى انەل ءالىباي مەن ءمولدىر احمەتبەكوۆا ەل ەگەمەندىگى تاۋەلسىزدىك ۇرپاق­تارىنا ومىرلىك جانە كاسىبي تا­بىسقا شەكسىز مۇمكىندىك اش­قانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. پاۆ­لودارداعى NIS-ءتىڭ تاۋەلسىزدىك ساباعى پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن وبلىستىق «ERTIS» تەلەارناسىنىڭ تىكەلەي ەفيرىندە كورسەتىلدى. پاۆلودار قالاسىنىڭ اكىمى اساين بايحانوۆ NIS وقۋشىلارىنىڭ ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىگىن اتاپ ءوتتى:

– نازارباەۆ زياتكەرلىك مەك­تەبىندە وقۋ – ۇلكەن مارتەبە. تا­جىريبەلى مۇعالىمدەردەن ءبىلىم الىپ، زاماناۋي تەحنيكالىق بازانى يگەرە وتىرىپ، ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن مىقتى بۋىن بولاتىندارىڭىز ءسوزسىز، – دەدى شاھار باسشىسى.

قىتاي حالىق رەسپۋبلي­كاسىنان تاۋەلسىزدىك ساباعىنا Desheng School International سەرىكتەستىك مەكتەبى قوسىلدى، شەتەل­دىك وقۋشىلار قازاقستان­نىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى جەتىستىكتەرىمەن تانىستى. تا­ۋەلسىزدىك ساباقتارى ۇلىبريتانيا، اقش، وڭتۇستىك كورەيا، رەسەي، سين­گاپۋر، مالايزيا، تۇركيا، قىتاي، ارمەنيا، وزبەكستانداعى شەت­ەلدىك NIS سەرىكتەس مەكتەپتەرى ءۇشىن دە جوسپارلانعانىن ايتا كەتكەن ءلازىم.

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار