05 مامىر, 2010

كاسىپكەرلەرگە مۇمكىندىك كەڭ

650 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
وزگەرىستەر كوز الدىمىزدا عوي. كەيدە كەيبىر قۇبىلىستار ەرىكسىز تاڭداندىرماي قويمايدى. ماسەلەن, كەشە كاسىپكەرلىككە تالپىنۋ قانداي ەدى, بۇگىن قانداي. ايىرماشىلىعى جەر مەن كوكتەي بولىپ كەتكەندىگى باي­قالماي قالمايدى. مەملەكەت تا­راپىنان شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قول­داۋدى ودان سايىن كەڭەيتۋگە باسا كوڭىل ءبولىنۋى بۇل بۋىندا جا­ڭارۋ-جاڭعىرۋلار جالعاسى تولاسسىز بولا تۇسپەكتىگىن كورسەتەدى. نور­ماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قا­لىپتاستىرۋ, بيزنەستى تەكسەرۋگە ءبىر­نەشە مارتە موراتوري جاري­يا­لانۋ, نەسيەلەندىرىلۋگە قوماقتى قارجى ءبولىنۋ, سالىقتىق جۇكتەمە تومەن­دەتىلۋ باعىتىنداعى شارالار ءوندىرىستى وڭىردە دە وسىناۋ قوز­عالىستىڭ قانات جايۋىنا قولايلى مۇمكىندىكتەر تۋعىزىپ جاتىر. قاراعاندىدا وتكەن وبلىس كاسىپكەرلەرىنىڭ كەزەكتى فورۋمىندا, مىنە, وسىنداي جايلارعا قۇپ­تاۋ­شىلىق بىلدىرىلۋمەن بىرگە, بيزنەستىڭ تولعاقتى ماسەلەلەرى اڭگىمە وزەگىنە اينالدى. ايماق باسشىسى سەرىك احمەتوۆ وعان قاتىسۋشىلار ال­دىندا كاسىپكەرلىك قىزمەتتىڭ سوڭعى جىل­دار­دا ەكونوميكانىڭ ناقتى سەك­تو­رىن­داعى ورنى سالماقتانا ءتۇس­كەنىن اتاي كەلىپ, ۋاقىت تالا­بىنا باي­لانىستى جاڭا مىندەتتەردى ساراپقا سالدى. قازىر وڭىردەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 41 مىڭنان استام سۋبەكتىلەرىندە 173 مىڭ ادام ەڭبەك ەتەدى. بۇل — اتالعان سالاعا ەكونو­مي­كالىق جاعىنان بەلسەندى تۇر­عىن­داردىڭ 20 پايىزى قامتىلىپ وتىر دەگەن ءسوز. اسىرەسە, بەرتىندەگى جىلداردان بەرى ىسكەر توپتاردىڭ ءون­دىرىستى دە يگەرە باستاۋى ۇمتى­لىستىڭ قاندايلىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن تانىتارلىق ءجايت. مۇنىڭ ءوزى كاسىپكەرلىكتى قارجىلاي قولداۋدىڭ ارقاسى. كەيىنگى ەكى جىلدا بەرىلگەن 30 ملرد. تەڭگە نەسيە ارقىلى كوپتەگەن كاسىپكەر ىستەرىن شيراتىپ اكەتتى. بۇعان قوسا “دامۋ-ايماقتار”, “دامۋ-ءوندىرىس” جانە “دامۋ-قولداۋ” باعدار­لا­ما­لارى اياسىندا ولارعا ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 6 ملرد. تەڭگە ءبولىنۋى ەركىن قيمىلعا جول اشتى. جالپى العاندا وڭىرلىك بي­زنەستىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل رەتتە الداعى بەس جىلعا ارنالعان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا وبلىستا 76 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان 18 جوبانى ىسكە اسىرۋ سوعان ۇلكەن سەرپىن بەرمەك. سونىڭ ىشىندە ماشينە جاساۋ سالاسىنىڭ قايتا جاڭعىرتىلۋى كاسىپكەرلەردى بەل­سەندىلىكتى كۇشەيتۋگە تارتادى. وسى ورايدا ونەركاسىپتىك كومپانيالار ءتو­ڭىرەگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىن قۇرۋدى ۇلعايتۋعا “بيزنەستىڭ جول كارتاسى—2020” باعدارلاماسىن اتقارۋعا, قازاقستاندىق ۇلەستى ارتتىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەر جان-جاقتى تالقىلاندى. “ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ” كومپانياسىنىڭ 55 ميل­ليون دوللارعا جانە “قازاقمىس” كورپوراتسياسىنىڭ 5,5 ملرد. تەڭگەگە وبلىس كاسىپورىندارىنا تاپسى­رىستار بەرۋى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. ونى تولىق يگەرۋ سەنىمدى ءارىپ­تەستىكتى قالىپتاستىرادى. سوندىق­تان تالاپ بيىك بولۋى كەرەكتىگى باسا اتالدى. فورۋمدا “سامۇرىق-قازىنا” ۇاق” اق-تىڭ قارجى ينستيتۋت­تارىن جانە دامۋ ينستيتۋتتارىن باسقارۋ جونىندەگى ديرەكتورى باقىتجان ساركەەۆ ءمالىم ەتكەندەي, قوردىڭ قاتىسۋىمەن وبلىستا 3 جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. ول ءوز سوزىندە شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورداعى ءىجو ءوسىمىن ارتتىرۋ ارقىلى ەكونو­مي­كانى ارتاراپتاندىرۋعا جانە مو­دەرنيزاتسيالاۋعا ىقپال ەتۋ با­عىتىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ءىس-شارالاردى جان-جاقتى بايانداپ بەردى. “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى”, “دامۋ” كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى” اق باسقارمالارى توراعالارى عالي ەسقاليەۆ, بولات مۇقىشەۆ كاسىپ­كەرلەرگە قولداۋ جاساۋعا باعىت­تالعان شارالاردى ورتاعا سالدى. فورۋمعا قاتىسۋشىلار “ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ”, “قازاقستاندىق ۇلەس”, “بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020 كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جولدارى”, “كەدەندىك وداق – ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قۇرالى”, “ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ”, “اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى تومەندەتۋ” سەكتسيالارى جۇمىسىندا پىكىر الماسىپ, وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر مانىنە قانىقتى. ايقىن نەسىپباي. قاراعاندى.
سوڭعى جاڭالىقتار