2025 جىلعا قاراي وبلىستاعى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ كولەمىن 254,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. كوزدەلگەن مەجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءوڭىر ەكونوميكاسىنا تىكەلەي ينۆەستيتسيا تارتۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار جاندانباق.
وبلىسقا ينۆەستور قارجىسىن تارتۋدا اقتاۋ ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ ۇلەسى زور. ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اشىلعالى 200 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا قۇيىلعان. بۇگىندە بۇل ايماقتا 19 ءوندىرىس وشاعى جۇمىس ىستەپ تۇر. وندا 1 800-گە تارتا ادام ەڭبەك ەتۋدە. الداعى ۋاقىتتا شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن تاعى 14 جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. ونىڭ 5-ەۋى بيىل ىسكە قوسىلادى.
سونداي-اق پرەزيدەنت جولداۋى ماڭعىستاۋدا جاڭا كەن ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا دا تىڭ سەرپىن بەرمەك. مەملەكەت باسشىسى گەولوگيالىق بارلاۋ جانە جەر قويناۋىن كەشەندى زەرتتەۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا وزەن, جەتىباي, قالامقاس جانە تاعى دا باسقا كەن ورىندارىندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. اتالعان باستاما بۇگىندە وبلىستا ازىرلەنىپ جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كەشەندى جوسپارىنا ەندى. بۇل ايماقتاعى مۇناي قورىن انىقتاۋعا, مۇناي مەن گاز ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا جانە مۇناي كومپانيالارىنا قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەردىڭ جۇمىس كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
ماڭعىستاۋلىقتار ءۇشىن جولداۋدا ايتىلعان تاعى ءبىر جاڭالىق استراحان-ماڭعىستاۋ» ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىنىڭ جاڭعىرتىلۋى.
ەلىمىزدە 2030 جىلعا قاراي سۋ تاپشىلىعىنىڭ كولەمى 40 پايىزعا جەتۋى مۇمكىن. اتالعان ماسەلەنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا جولداۋىندا اتقارۋشى ورگاندارعا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. مەملەكەت باسشىسى «استراحان-ماڭعىستاۋ» ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىنىڭ جاڭعىرتىلاتىنىن جانە كەندىرلىدە سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىن سالۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
قۇزىرلى ورىنداردىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, وڭىردە قازىر بۇل زاۋىتتىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاساقتالۋدا. قۇنى 87 ملرد تەڭگە بولاتىن جوبا تاۋلىگىنە 50 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇشىتادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. كاسىپورىن ىسكە قوسىلعاندا جاڭاوزەن قالاسى تۇرعىندارىن تازا اۋىز سۋمەن قامتىپ, قالانىڭ تىرشىلىك نارىنە دەگەن سۇرانىسىن تولىق وتەمەك.
ماڭعىستاۋلىقتار ءۇشىن اۋىز سۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى, اسىرەسە جاز ايلارىندا سۋ توڭىرەگىنەن شۋ كەتكەن ەمەس. اقتاۋ قالاسى جانە وعان ىرگەلەس ورنالاسقان مۇنايلى, قاراقيا اۋداندارىنىڭ اۋىلدارىن اۋىز سۋمەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «كاسپي» سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنىڭ قۋاتىن ەكى ەسە, ياعني 40 مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن ەدى. قازىر وسى باعىتتاعى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. جوبانى 2022 جىلدىڭ باسىندا اياقتاۋ جوسپارلانعان.
«قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى «قاراجانباس» كەن ورنىندا تاۋلىگىنە 17 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇشىتاتىن زاۋىت سالۋدا. بۇل زاۋىت بيىل جىل سوڭىنا ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە. وندىرىستەن اۋىسقان سۋ تۇرعىنداردىڭ قاجەتىنە الىناتىن بولادى.
«ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس-نە قاراستى تاۋلىگىنە 24 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇشىتاتىن قوندىرعىسىن سالۋ جوسپارلانعان. قازىر جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاساقتالۋدا. قۇجات تولىق راسىمدەلىپ بىتكەننەن كەيىن جوبانى كەلەر جىلى باستاۋ كوزدەلگەن.
فورت-شەۆچەنكو قالاسىندا قۋاتى تاۋلىگىنە 5 مىڭ تەكشە مەتردى قۇرايتىن سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىن NKOK كومپانياسىنىڭ وبلىس ءۇشىن الەۋمەتتىك قولداۋ اياسىندا ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءدال وسىنداي جوبا اقشۇقىر جانە سايىن شاپاعاتوۆ ەلدى مەكەندەرىندە دە سالىنادى. تۇپقاراعان اۋدانىنا قاراستى اقشۇقىر اۋىلىندا تەڭىز جاعالاۋىندا 8 قۇدىق ىسكە قوسىلدى.
مۇنايلى اۋدانىنداعى باياندى اۋىلىندا وتكەن ايدا تاۋلىگىنە 3 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇشىتاتىن مەمبرانا ىسكە قوسىلدى. بۇدان بولەك, باياندى اۋىلىندا قازىر تاۋلىگىنە مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن سۋ تۇشىتاتىن مەمبرانا جۇمىس ىستەپ تۇر. اقپان ايىنىڭ باسىندا ىسكە قوسىلعان مەمبرانا «قۇيىلىس» جەراستى سۋ كەن ورنىنان كەلگەن سۋدى تۇشىتادى. بۇگىندە ول باياندى اۋىلىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
«سونىمەن قاتار «قۇيىلىس – مۇنايلى – اقتاۋ» باعىتىندا جاڭا سۋ قۇبىرى تارتىلادى. وڭىردەگى سۋ كوزدەرىن ىزدەستىرۋ-زەرتتەۋ جۇمىستارى قولعا الىندى.
جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ارنالاتىن 5 نەگىزگى باستامانى بەلگىلەدى. 2022 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرى 42 500 تەڭگەدەن 60 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوبەيەتىن بولدى. ەڭبەكاقىنىڭ ءوسۋى 19 365 ماڭعىستاۋلىق تۇرعىنعا وڭ اسەرىن تيگىزبەك. سونىمەن قاتار ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا 52 مىڭنان استام ازاماتتىق قىزمەتشىلەردىڭ (مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ, مۇراعاتشىلاردىڭ, كىتاپحاناشىلاردىڭ, تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ, قورىقشىلاردىڭ, كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ) ەڭبەكاقىسى 2022 جىلدان 2025 جىلعا دەيىن 20 پايىزعا وسەتىن بولدى.
جولداۋدا زيالى قاۋىم وكىلدەرىنە ارتىلار جۇكتىڭ زور ەكەنى دە ايتىلدى. قازىرگى عالامتور داۋىرىندە ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاققا مادەنيەتتىلىك, وتانشىلدىق, بىلىمگە قۇشتارلىق, ەڭبەكقورلىق سياقتى قاسيەتتەردى دارىپتەۋدە ۇلت زيالىلارىنىڭ ءرولى زور.
ماڭعىستاۋ وبلىسى