جازۋشى گەربەرت ۋەللستىڭ «سوقىرلار ەلى» دەگەن فانتاستيكالىق شىعارماسى بويىنشا ساحنالانعان تاماشا قويىلىم ءبىزدى وسىناۋ ويلارعا جەتەلەدى. دميتري ميرونوۆ ەسىمدى رەسەيلىك رەجيسسەردىڭ ەرەكشەلىگى سول, قويىلىم جازۋشىنىڭ شىعارماسى نەگىزىندە ساحنالانعانىمەن تۇپكى شەشىم قويىلىم اياعىندا ءسىزدى ءتىپتى باسقا قيىرعا جەتەلەپ كەتەدى. شىعارمانىڭ تاقىرىبى تارتىمدى, سيۋجەتى قىزىق بولعانىمەن ونىڭ تەرەڭىنە بىردەن بويلاۋ قيىن.
اند تاۋلارىنىڭ بيىك شاتقالدارىنان التىن ىزدەپ جۇرگەن توپتىڭ ىشىندە نۋنەس ەسىمدى جىگىت بار. قالىڭ قارعا ابايسىزدا وماقاسا قۇلاعان ول جالعىز ءوزى سول سۇرىنگەننەن قۇلديلاپ كەلىپ جۇمباقتاۋ ءبىر قۇپيا اڭعاردان ءبىر-اق شىعادى. الايدا ول الگى اڭعاردىڭ قۇپيا سىرىن كەيىن بىلەدى. سويتسە اناسى بالا كەزىنەن بەرى ەرتەگى قىلىپ ايتىپ كەلگەن سوقىرلار ەلى دەگەن تىلسىم مەكەن نۋنەس ءدال قازىر توپ ەتە تۇسكەن تۇيىق اڭعار. ءوزىڭىز ويلاي بەرىڭىز, بۇدان بىرنەشە عاسىر بۇرىن تابيعي اپات كەزىندە سول اڭعارعا قامالىپ قالعاندار ءۇش ءۇي ۋاقىت وتە كەلە الدەبىر قۇبىلىستىڭ سالدارىنان كورۋ قابىلەتتەرى بىرتە-بىرتە ناشارلاپ, كەيىن ءبىرجولا سوقىرلار ەلىنە اينالادى. قانشاما ۇرپاق الماسا كەلە ولار ءتىپتى اتا-بابادان جالعاسىپ كەلە جاتقان ماڭگىلىك قۇندىلىقتاردان دا اجىراي باستايدى.
تىلسىم مەكەنگە ەندى كەلگەن البىر جىگىت «سوقىرلار ەلىنە اقساقتىڭ ءوزى اق پاتشا» دەپ ويلاپ, سوقىر تايپاعا كوسەم بولا قويماقشى بولادى, بىراق وقيعا ءتىپتى باسقاشا ءوربيدى. رەجيسسەردىڭ ەرەكشە شەشىمىنىڭ ءبىرى دە سول, قويىلىم بويىنا كوزىنە قارا بوياۋ جاعىپ العان عارىپ نە ساحنادا ەمەس, نە كورەرمەننىڭ اراسىندا ەمەس, التىن ارالىقتا وقيعاعا قاتىسىپ وتىرادى. الگى ايتادى: «نۋنەستىڭ قولىنداعى ساعات سوقىرلار ەلىن تاڭ-تاماشا ەتتى. «سەنىڭ قولىڭداعى تىقىلداپ تۇرعان نە تاس؟» دەپ تاڭدانىستى ولار», دەيدى. شىنىمەن دە, سوقىرلار ءۇشىن ساعات دەگەن, ۋاقىت, كۇن يا ءتۇن دەگەن ۇعىمدار الدەقاشان ماڭىزىن جويعان. ەڭ قىزىعى, ىزالانعان نۋنەستىڭ ولارعا جىبەرىپ قالعان تاستىڭ ءوزى التىن بوپ شىقپاسى بار ما؟ ادام ايتسا سەنبەيدى, سوقىرلار سويتسە قانشاما عاسىر بويى تۇتاستاي التىن تاستاردىڭ ۇستىندە تىرشىلىك كەشىپ كەلگەن. رەجيسسەردىڭ دە ىمداپ وتىرعانى سول, الگى مول التىننىڭ كۇنى-ءتۇنى جارقىراي شاشىراعان اششى نۇرى بەيشارا حالىقتىڭ كوزدەرىن قارىقتىرىپ ماڭگى سوقىر ەتىپ تاستاعان. ولار ءۇشىن التىن دا تاس, تاس تا تاس. ءبارىنىڭ باعاسى ەشتەڭەگە تۇرمايدى. ءتىپتى كوز جاسى دەگەن ۇعىمدى دا سەزىنبەيدى.
ءيا, ءبىز مەدينا جايلى ايتپاي كەتىپ بارامىز عوي. نۋنەس سول مەكەننىڭ اسا سۇلۋ پەريزاتى, تايپا كوسەمىنىڭ قىزى مەديناعا عاشىق بولادى. مەدينانى سونداي-اق تايپانىڭ ەرجۇرەك باتىر جىگىتى پەدرو دا قۇلاي سۇيەتىن ەدى. قىزدىڭ كوڭىلىن الەمنىڭ اسا سۇلۋ كەلبەتىن ەرەكشە سۋرەتتەي جىرلاعان نۋنەستىڭ جۇرەك ءسوزى بىرتە-بىرتە جاۋلاي بەرەدى. ايلى ءتۇننىڭ عاجاپ كورىنىسىن ءوز تانىمىندا جارقىراتقان مەدينا نۋنەسكە ماڭگىلىك جار بولۋعا كەلىسەدى. الايدا تايپا اسا اۋىر شارت قويادى. مەديناعا ۇيلەنۋ ءۇشىن نۋنەس ەكى كوزىن ويىپ, ماڭگى سوقىرعا اينالۋى كەرەك بولادى. عاشىقتىق دەرتى مەن ماڭگىلىك جارىق دۇنيەنىڭ اراسىندا تەڭسەلگەن باستى كەيىپكەر ۇلى شەشىمگە ۇزاق كەلەدى.
ءسىز قالاي ويلار ەدىڭىز, ول ءوز ماحابباتى ءۇشىن قوس كوزىن قۇربان ەتتى مە؟ جوق, قارا ءتۇننىڭ توسىنە جارقىراي شاشىراعان سانسىز جۇلدىزدارعا قاراپ جاتىپ كوز ءىلدى مە؟
بالكىم, نۋنەس اناسى مىناۋ جارىق دۇنيەمەن قوشتاسىپ جاتىپ قولىنا تاپسىرعان ساعاتتى ويلادى ما؟ سول ساعاتتى سوقىرلار ەلى ۋاقىتتىڭ تەمىر جۇرەگى دەگەن ەدى عوي... بالكىم, نۋنەس بۇل قۇپيا مەكەنگە كەزدەيسوق ەمەس, سانالى تۇردە كەلگەن بولار؟ وقيعا باسىندا ونىڭ اناسىنا وتا جاساۋ ءۇشىن سونشالىقتى كوپ قاراجات كەرەك بولاتىن ەدى عوي؟ نۋنەس سول قاراجاتتىڭ, استا توك بايلىقتىڭ ۇستىندە وتىر قازىر. جوعالتقانى دا بار, تاپقانى دا جوق ەمەس. جوعالتارى دا بار, قىمباتىن قۇربان ەتىپ باعا جەتپەس بايلىقتى دا كەزىكتىرەتىن سياقتى.
نۋنەس مەديناعا ەكى كوزىن قۇربان ەتكەنمەن ونىڭ سۇلۋلىعىنا ەرتەڭ قالاي سۇيسىنبەكشى؟ مەدينانى تاستاپ ونى ەشقاشان شىن تۇسىنبەيتىن كوزى ساۋ, كەرىسىنشە كوكىرەگى سوقىر قوعامعا قايتىپ ورالعاندا نە ۇتادى؟ جالپى سوقىر ادامنىڭ كوزىن اشۋ وڭاي ما, الدە ساۋ ادامدى سوقىر ەتۋ وڭاي ما؟
اۆتور مەڭزەپ وتىرعان نۋنەس كىم, سوقىرلار كىمدەر؟ جالپى الەمگە سوقىرلار قاراپ تۇر ما, ساۋ كوزدەر قاراپ تۇر ما, الەمگە ءبارىبىر دە سياقتى. ءيا, اڭگىمە جالپى سول تۇيىق اڭعاردا قالىپ قويعان تايپانىڭ عانا سوقىرلىعى ما؟ ءبىز كەيدە جىندىحاناداعى ناۋقاستاردىڭ سىرقاتىن اۋرۋ دەپ قابىلدايمىز, شىن مانىندە ول ولاردىڭ ءومىرى عوي. ءبىز كەيدە ءبارىمىز ەشقاشان بىردەي ەمەستىگىمىزدى, ادامداردى ەشقاشان بىردەي ويلاتۋعا, بىردەي سويلەتۋگە, بىردەي كورۋگە تىرىسپاعانىمىز دۇرىس. سوقىرلار ەلىنە قوس جانارىمىز شىراداي جانىپ كىرىپ بارعاندا دا اباي بولساق دەيمىز.
