تەاتر • 06 قىركۇيەك، 2021

التىنعا اربالعان اڭعار

40 رەت كورسەتىلدى

ادامداردىڭ جالپى و باستا وزدەرىنەن وزگەشەلەۋ جاراتىلعان، دارا ويلايتىن جانداردى بىردەن قابىلداي قويۋى قيىن عوي. ونىڭ ايتقانىن اقيقات دەپ مويىنداماق تۇرماق، الگىنى قۋعىنداپ، رەتى كەپ جاتسا تالاپ جەپ قويۋلارى دا عاجاپ ەمەس. مۇنى قىرىق كىسى ءبىر جاق، قىڭىر كىسى ءبىر جاق دەۋگە دە كەلمەيدى. نەمەسە توبىردىڭ تىرلىگى دەپ تە توپشىلاۋ ارتىق. ءوزىڭىز ويلاڭىزشى، جانارلارى سۋ قاراڭعى، كوزدەرىنە الدەقاشان كوك ەت ءوسىپ، ونىڭ ورنى ماڭگىلىك بىتەلىپ قالعان سوقىرلار ەلى ءسىزدىڭ كورۋ جايلى، كوركەمدىك جايلى، كوكجيەك تۋرالى كوپىرمە كوپ سوزدەرىڭىزدى تىڭداپ تۇرۋى مۇمكىن بە؟ ءتىپتى عاسىرلار بويى ۇرپاقتارى سوقىر بوپ جالعاسىپ كەلە جاتقان شاعىن تايپانىڭ سوزدىك قورىندا كوز، جانار، قاراشىق، جارىق، قاراڭعى دەگەن سوزدەردىڭ دە بولۋى ەكىتالاي.

جازۋشى گەربەرت ۋەللستىڭ «سوقىرلار ەلى» دەگەن فانتاس­تي­كالىق شىعارماسى بويىن­شا ساحنالانعان تاماشا قويى­لىم ءبىزدى وسىناۋ ويلارعا جە­تە­لەدى. دميتري ميرونوۆ ەسىمدى رەسەيلىك رەجيسسەردىڭ ەرەك­شە­لىگى سول، قويىلىم جازۋ­شى­نىڭ شىعارماسى نەگىزىندە ساح­نا­لانعانىمەن تۇپكى شەشىم قو­يىلىم اياعىندا ءسىزدى ءتىپتى باسقا قيىرعا جەتەلەپ كەتەدى. شى­عار­ما­نىڭ تاقىرىبى تارتىمدى، سيۋجەتى قىزىق بولعانىمەن ونىڭ تەرەڭىنە بىردەن بويلاۋ قيىن.

اند تاۋلارىنىڭ بيىك شات­قالدارىنان التىن ىزدەپ جۇرگەن توپتىڭ ىشىندە نۋنەس ەسىمدى جىگىت بار. قالىڭ قارعا ابايسىزدا وماقاسا قۇلاعان ول جالعىز ءوزى سول سۇرىنگەننەن قۇلديلاپ كەلىپ جۇمباقتاۋ ءبىر قۇپيا اڭعاردان ءبىر-اق شىعادى. الايدا ول الگى اڭعاردىڭ قۇپيا سىرىن كەيىن بىلەدى. سويتسە اناسى بالا كەزىنەن بەرى ەرتەگى قىلىپ ايتىپ كەلگەن سوقىرلار ەلى دەگەن تىلسىم مەكەن نۋنەس ءدال قازىر توپ ەتە تۇسكەن تۇيىق اڭعار. ءوزىڭىز ويلاي بەرىڭىز، بۇدان بىرنەشە عاسىر بۇرىن تابيعي اپات كەزىندە سول اڭعارعا قامالىپ قالعاندار ءۇش ءۇي ۋاقىت وتە كەلە الدەبىر قۇبىلىستىڭ سالدارىنان كورۋ قابىلەتتەرى بىرتە-بىرتە ناشارلاپ، كەيىن ءبىرجولا سوقىرلار ەلىنە اينالادى. قانشاما ۇرپاق الماسا كەلە ولار ءتىپتى اتا-بابادان جالعاسىپ كەلە جاتقان ماڭگىلىك قۇندىلىقتاردان دا اجىراي باستايدى.

تىلسىم مەكەنگە ەندى كەلگەن البىر جىگىت «سوقىرلار ەلىنە اقساقتىڭ ءوزى اق پاتشا» دەپ ويلاپ، سوقىر تايپاعا كوسەم بولا قويماقشى بولادى، بىراق وقيعا ءتىپتى باسقاشا ءوربيدى. رەجيسسەردىڭ ەرەكشە شەشىمىنىڭ ءبىرى دە سول، قويىلىم بويىنا كوزىنە قارا بوياۋ جاعىپ العان عارىپ نە ساحنادا ەمەس، نە كورەرمەننىڭ اراسىندا ەمەس، التىن ارالىقتا وقيعاعا قا­تىسىپ وتىرادى. الگى ايتادى: «نۋنەستىڭ قولىنداعى ساعات سوقىرلار ەلىن تاڭ-تاماشا ەتتى. «سەنىڭ قولىڭداعى تىقىلداپ تۇرعان نە تاس؟» دەپ تاڭدانىستى ولار»، دەيدى. شىنىمەن دە، سوقىرلار ءۇشىن ساعات دەگەن، ۋاقىت، كۇن يا ءتۇن دەگەن ۇعىمدار الدەقاشان ماڭىزىن جويعان. ەڭ قىزىعى، ىزالانعان نۋنەستىڭ ولارعا جىبەرىپ قالعان تاستىڭ ءوزى التىن بوپ شىقپاسى بار ما؟ ادام ايتسا سەنبەيدى، سوقىرلار سويتسە قانشاما عاسىر بويى تۇتاستاي التىن تاستاردىڭ ۇس­تىندە تىرشىلىك كەشىپ كەلگەن. رەجيسسەردىڭ دە ىمداپ وتىرعانى سول، الگى مول التىننىڭ كۇنى-ءتۇنى جارقىراي شاشىراعان اششى نۇرى بەيشارا حالىقتىڭ كوزدەرىن قارىقتىرىپ ماڭگى سوقىر ەتىپ تاستاعان. ولار ءۇشىن التىن دا تاس، تاس تا تاس. ءبارىنىڭ باعاسى ەشتەڭەگە تۇرمايدى. ءتىپ­تى كوز جاسى دەگەن ۇعىمدى دا سەزىن­بەيدى.

ءيا، ءبىز مەدينا جايلى ايتپاي كەتىپ بارامىز عوي. نۋنەس سول مەكەننىڭ اسا سۇلۋ پەريزاتى، تايپا كوسەمىنىڭ قىزى مەديناعا عاشىق بولادى. مەدينانى سونداي-اق تايپانىڭ ەرجۇرەك باتىر جىگىتى پەدرو دا قۇلاي سۇ­يەتىن ەدى. قىزدىڭ كوڭىلىن الەم­نىڭ اسا سۇلۋ كەلبەتىن ەرەك­شە سۋرەتتەي جىرلاعان نۋنەستىڭ جۇرەك ءسوزى بىرتە-بىر­تە جاۋلاي بەرەدى. ايلى ءتۇن­نىڭ عاجاپ كورىنىسىن ءوز تانىمىندا جارقىراتقان مەدينا نۋنەسكە ماڭگىلىك جار بولۋعا كەلىسەدى. الايدا تايپا اسا اۋىر شارت قويادى. مەديناعا ۇيلەنۋ ءۇشىن نۋنەس ەكى كوزىن ويىپ، ماڭگى سوقىرعا اينالۋى كەرەك بولادى. عاشىقتىق دەرتى مەن ماڭگىلىك جارىق دۇنيەنىڭ اراسىندا تەڭسەلگەن باستى كەيىپكەر ۇلى شەشىمگە ۇزاق كەلەدى.

ءسىز قالاي ويلار ەدىڭىز، ول ءوز ماحابباتى ءۇشىن قوس كوزىن قۇربان ەتتى مە؟ جوق، قارا ءتۇننىڭ توسىنە جارقىراي شاشىراعان سانسىز جۇلدىزدارعا قاراپ جاتىپ كوز ءىلدى مە؟

بالكىم، نۋنەس اناسى مىناۋ جارىق دۇنيەمەن قوشتاسىپ جاتىپ قولىنا تاپسىرعان سا­عاتتى ويلادى ما؟ سول ساعاتتى سوقىرلار ەلى ۋاقىتتىڭ تەمىر جۇرەگى دەگەن ەدى عوي... بالكىم، نۋنەس بۇل قۇپيا مەكەنگە كەزدەيسوق ەمەس، سانالى تۇردە كەلگەن بولار؟ وقيعا باسىندا ونىڭ اناسىنا وتا جاساۋ ءۇشىن سونشالىقتى كوپ قاراجات كەرەك بولاتىن ەدى عوي؟ نۋنەس سول قاراجاتتىڭ، استا توك باي­لىقتىڭ ۇستىندە وتىر قازىر. جوعالتقانى دا بار، تاپقانى دا جوق ەمەس. جوعالتارى دا بار، قىمباتىن قۇربان ەتىپ باعا جەتپەس بايلىقتى دا كەزىكتىرەتىن سياقتى.

نۋنەس مەديناعا ەكى كو­زىن قۇربان ەتكەنمەن ونىڭ سۇلۋ­لىعىنا ەرتەڭ قالاي سۇي­سىنبەكشى؟ مەدينانى تاستاپ ونى ەشقاشان شىن تۇسىنبەيتىن كوزى ساۋ، كەرىسىنشە كوكىرەگى سوقىر قوعامعا قايتىپ ورالعاندا نە ۇتادى؟ جالپى سوقىر ادامنىڭ كوزىن اشۋ وڭاي ما، الدە ساۋ ادامدى سوقىر ەتۋ وڭاي ما؟

اۆتور مەڭزەپ وتىرعان نۋنەس كىم، سوقىرلار كىمدەر؟ جالپى الەمگە سوقىرلار قا­راپ تۇر ما، ساۋ كوزدەر قاراپ تۇر ما، الەمگە ءبارىبىر دە سياقتى. ءيا، اڭگىمە جالپى سول تۇيىق اڭعاردا قالىپ قويعان تايپانىڭ عانا سوقىرلىعى ما؟ ءبىز كەيدە جىندىحاناداعى ناۋ­قاستاردىڭ سىرقاتىن اۋرۋ دەپ قابىلدايمىز، شىن ما­نىن­دە ول ولاردىڭ ءومىرى عوي. ءبىز كەيدە ءبارىمىز ەشقاشان بىر­دەي ەمەستىگىمىزدى، ادامداردى ەشقاشان بىردەي ويلاتۋعا، بىر­دەي سويلەتۋگە، بىردەي كورۋگە تىرىسپاعانىمىز دۇرىس. سو­قىر­لار ەلىنە قوس جانارىمىز شىراداي جانىپ كىرىپ بارعاندا دا اباي بولساق دەيمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار