«مۋزەيگە سىي» اكتسياسىنا ۇلەس قوسۋ ءۇشىن ارنايى اكەلىنگەن جادىگەرلەر اراسىندا VIII-XIX عاسىرلار ارالىعىن قامتيتىن مىس جانە كۇمىس تيىندار بار. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ەجەلگى اقشا تۇرلەرى تۇركىستان ءوڭىرىنىڭ تاريحىمەن بايلانىستى.
«ازىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيىنىڭ قورى نۋميزماتيكالىق كوللەكتسيالارعا باي. تۇركىستانعا كەلگەن ساپارىمدا تانىسىپ, كوردىم جانە رەسمي سايتتان دا قاراپ شىقتىم. بۇل جادىگەرلەر مەنىڭ قورىمدا ەمەس, ارنايى تاريحي ورىندا تۇرۋ كەرەك دەپ شەشتىم. تاريحشى تاريحي مۇرالاردى جيناقتاۋعا ۇمتىلادى. نۋميزماتيكا سالاسىن زەرتتەۋ ەڭبەك جولىمنىڭ نەگىزگى بولىگى بولعاندىقتان بۇل زاتتاردى جىلدار بويى جيناقتادىم», دەيدى رەسەيلىك عالىم.
قورىق-مۋزەيدىڭ قور ساقتاۋشى قىزمەتكەرى, نۋميزماتيكا سالاسىنىڭ مامانى تولقىن جولداسوۆ مۋزەي قورىنا تابىستالعان جادىگەرلەردىڭ وزىندىك قۇندىلىقتارى بار ەكەنىن ايتتى. «جادىگەرلەر قاتارىندا VIII عاسىردىڭ تۇرگەش تيىندارى مەن X عاسىردا سوعىلعان سامانيد فەلستەرى جانە XI عاسىرعا ءتان ديرحەمدەر بار. سونداي-اق كەيىنگى تاريحي كەزەڭدەردە سوعىلعان اقشالار دا كەزدەسەدى», دەدى ول.
ايتا كەتەيىك, «ازىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيىندەگى «مۋزەيگە سىي» اكتسياسىنىڭ تاريحى ايگىلى قولباسشى ءامىر تەمىر زامانىنان باستاۋ الادى. ماسەلەن, كەسەنەدە ساقتالعان التىن, كۇمىس جالاتىلعان 6 شىراعدان مەن تايقازان, لاۋحا سىندى جادىگەرلەرىمىز بولسا, ولاردىڭ كەيىنگى تاريحى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ەتنوگراف وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى رەسپۋبليكالىق مۋزەي رەتىندە حالىققا قىزمەت كورسەتە باستاعان كەزدە مۋزەي قورىندا 300-دەن اسا جادىگەر بولسا, قازىرگى سانى 26 000-عا جۋىقتاعان.
