وركەنيەت پەن مادەنيەت توعىسىن باسىنان وتكەرگەن ۇلى دالا تالاي زارداپ شەگىپ, كوپتەگەن قيانات كوردى. ءبىر عانا كسرو كەزەڭىندە 70 جىل بويى ورتالىقتى استىقپەن, ەتپەن قامتاماسىز ەتكەن قازاق جەرى ءتۇرلى سىناقتاردىڭ الاڭىنا اينالدى. ۇلت رۋحانياتىنىڭ ۇستىنىنا اينالعان ازاماتتار دۇنيەگە كەلگەن سەمەي يادرولىق بومبانى سىناقتان وتكىزەتىن الاڭعا اينالعانى ءمالىم. بيىل سول پوليگوننىڭ جابىلعانىنا 30 جىل. كورمە ادامزات بالاسىنا قاۋىپ توندىرگەن سىناقتىڭ ازالى تاريحىنا جان ءبىتىردى.
«1991 جىلى جابىلعانى جاريالانعان سەمەي پوليگونىنىڭ شىندىعىن جارتى الەمگە پاش ەتۋ ءۇشىن ءبىراز تەر توگىلىپ, ۇلكەن ەڭبەك اتقارىلدى. ورىس تىلىندەگى تۇركىلىك سوزدەردىڭ ءتۇپ اتاسىن تانىستىرعان ايگىلى اقىن ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ باستاماسىمەن جۇمىس جۇرگىزگەن «نەۆادا – سەمەي» قوزعالىسى يادرولىق سىناقتاردىڭ جالپى سانى 456 جارىلىسقا جەتكەنىن, سونىڭ 116-سى اشىق كەڭىستىكتە, جەر بەتىندە نەمەسە اۋادا جارىلعانىن دالەلدەپ باقتى. سونىڭ ناتيجەسىندە كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ تەرىس پيعىلى بەلگىلى بولدى», دەيدى قالالىق ارحيۆ ديرەكتورى مەيرام بەكتەمباەۆ.
ەستەرىڭىزدە بولسا, قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ 1991 جىلى 28 تامىزدا سەمەي پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. سول ارقىلى قازاق ەلى يادرولىق قارۋدان باس تارتقان بەيبىت مەملەكەت رەتىندە الەمگە تانىلدى. سەمەي پوليگونى جابىلعان سوڭ رەسەي, فرانتسيا, اقش سىندى الپاۋىت مەملەكەتتەر يادرولىق قارۋدى سىناۋعا موراتوري جاريالاپ, حالقىنىڭ كۇپتى كوڭىلىن جايلاندىردى.
ۆيتۋالدى كورمەدە ۇيىمداستىرۋشىلار 1989 جىلدىڭ قاقاعان اقپانىندا ءوز جۇمىسىن باستاعان «نەۆادا – سەمەي» قوزعالىسىنىڭ فوتولارىن جاريالاعان. ولار سونداعى ۋلى زاتتاردىڭ قوسىندىسىنان شەگەتىن زارداپ تەك ۇلى دالا حالقىنا عانا ەمەس, كۇللى الەم جۇرتشىلىعىنا تيەسىلى ەكەندىگىن دالەلدەۋگە تىرىسقان.
وتكەنگە سالاۋات, تىرىگە تىرشىلىك كەرەك. كەلەر كۇندەرىمىزدىڭ جارقىن بولۋىن, ەلىمىزدىڭ تىنىشتىقتا, بەيبىتشىلىكتە كۇن كەشۋىن, حالقىمىزدىڭ اماندىقتا, ەسەندىكتە ءومىر ءسۇرۋىن تىلەيمىز!
