2021 جىلى سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋ كۇنىنە وراي 5,2 مىڭ قازاقستاندىققا اقشالاي نەمەسە زاتتاي ماندە بىرجولعى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلەدى.
بۇل كومەكتى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن ازاماتتار دا الا الادى. ولارعا يادرولىق سىناقتارعا تىكەلەي قاتىسقان اسكەري قىزمەتشىلەر, سونداي-اق يادرولىق قارۋدى سىناۋ سالدارىنان مۇگەدەك بولعان ادامدار جانە اتا-اناسىنىڭ ءبىرىنىڭ رادياتسيالىق ساۋلە الۋى سەبەبىنەن گەنەتيكالىق تۇرعىدا مۇگەدەك بولىپ قالعان بالالارى جاتادى.
الەۋمەتتىك كومەكتىڭ مولشەرى ءاربىر وڭىردە جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانداردىڭ ء(ماسليحاتتاردىڭ) شەشىمى بويىنشا بيۋدجەت مۇمكىندىگىنە قاراي جەكە-جەكە بەلگىلەنەتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت.
جوعارىدا اتالعان ساناتتاعى ازاماتتار اي سايىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى الادى:
– يادرولىق سىناقتار مەن وقۋ-جاتتىعۋلارعا تىكەلەي قاتىسقان ادامدارعا – 6,19 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (18 057 تەڭگە);
– ەگەر اۋرۋدىڭ, مۇگەدەكتىكتىڭ يادرولىق قارۋدى سىناۋمەن سەبەپتى-سالدارلىق بايلانىسى بولسا – 7,55 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (22 024 تەڭگە).
توتەنشە ەكولوگيالىق جاعدايلار سالدارىنان, ونىڭ ىشىندە يادرولىق جارىلىستار مەن سىناقتار جۇرگىزۋ كەزىندەگى رادياتسيالىق اسەردەن, ولاردىڭ سالدارىنان مۇگەدەك بولىپ قالعان ادامدارعا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقى تاعايىندالادى: – I توپ – 2,81 ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى نەمەسە 91 797 تەڭگە;
– II توپ – 2,40 ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى نەمەسە 78 403 تەڭگە;
– III توپ – 2,01 ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى نەمەسە 65 663 تەڭگە.
بۇرىنعى سەمەي وبلىسىنىڭ اۋماعىندا جانە پاۆلودار, شىعىس قازاقستان جانە قاراعاندى وبلىستارىنىڭ پوليگونعا ىرگەلەس اۋداندارىندا تۇراتىن جانە تۇرعان ازاماتتار ءۇشىن يادرولىق سىناقتاردان كەلتىرىلگەن زالال ءۇشىن بىرجولعى اقشالاي وتەماقى كوزدەلگەن. وتەماقى مولشەرى تۇراتىن ايماعىنا, كەزەڭىنە جانە وتەماقى بەرىلگەن كۇنى قولدانىلاتىن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتىڭ شاماسىنا قاراي جەكە ايقىندالادى.
1996 جىلدان 2020 جىلعا دەيىن اتالعان وتەماقىنى 16,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا 1,1 ملن-نان استام ادام الدى. سونداي-اق رادياتسيالىق قاتەر اۋماقتارىندا تۇراتىن قازاقستاندىقتاردىڭ رادياتسيالىق اسەردەن زارداپ شەككەن ادام مارتەبەسى بولعان كەزدە قوسىمشا ەڭبەكاقى جانە جىل سايىنعى اقى تولەنەتىن قوسىمشا دەمالىس الۋعا قۇقىعى بار.
بۇدان باسقا, توتەنشە جانە ەڭ جوعارى رادياتسيالىق قاتەر ايماقتارىندا 1949 جىلعى 29 تامىز بەن 1963 جىلعى 5 شىلدە ارالىعىنداعى كەزەڭدە كەمىندە 5 جىل تۇرعان ادامداردىڭ جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىن جەڭىلدىكپەن تاعايىنداۋعا قۇقىعى بار (ەرلەر – 50 جاس, ايەلدەر – 45 جاس).
