كەشە ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىستى اشقان سپيكەر ەلباسى جولداۋى دەپۋتاتتىق كورپۋس ءۇشىن زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىندىگىن ەرەكشە اتادى.
كەشە ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىستى اشقان سپيكەر ەلباسى جولداۋى دەپۋتاتتىق كورپۋس ءۇشىن زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىندىگىن ەرەكشە اتادى.
جولداۋدىڭ «قازاقستان-2050» ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيانى ءجۇزەگە اسىرۋ جولدارىن عانا ەمەس, ەل دامۋىنىڭ بارلىق باسىم باعىتتارى بويىنشا ناقتى ءمىندەتتەردى ايقىندايتىنىن جەتكىزگەن پالاتا توراعاسى جولداۋدان كەيىن ءماجىلىس بيۋروسىندا كەشەندى شارالار جوسپارى قارالعاندىعىن العا تارتتى. «بۇل ەڭ الدىمەن, يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالادى. سونىڭ ءبىرىن ءبىز وسى وتىرىستا قارايتىن بولامىز. بۇدان بولەك, اگروونەركاسىپ كەشەنىن جاڭعىرتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى, ءبىلىم مەن عىلىم, ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالالارىنداعى زاڭنامالار ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلەدى», – دەدى نۇرلان زايروللا ۇلى.
بۇدان كەيىن دەپۋتاتتار كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردى قارادى. «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» يننوۆاتسيالىق كلاستەرى تۋرالى» جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوباسى بويىنشا باياندامانى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ جاسادى.
مينيستر قازاقستاندا جاڭا تەحنولوگيالاردى دامىتاتىن نەگىزگى ەكى يننوۆاتسيالىق كلاستەر بولسا, سونىڭ بىرەۋى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. ال ەكىنشىسى الماتىداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى بولىپ تابىلادى. پرەزيدەنت جارلىعىمەن قۇرىلعان «الاتاۋ» پاركى يندۋستريالاندىرۋ اياسىندا جاڭا قارقىنمەن جۇمىس ىستەۋگە كىرىستى. ءا.يسەكەشەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازىر دامۋدىڭ ءبىر كەزەڭى اياقتالىپ, ەكىنشىسى باستالعان. ولاي بولسا, زاڭ جوباسى «الاتاۋ» پاركىنىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال ەتۋى ءتيىس. 2010 جىلى ەلباسى «الاتاۋ» اقپاراتتىق تەحنولوگيالار پاركىنىڭ الدىنا بىرقاتار مىندەتتەر قويعان-دى. سودان بەرگى ءتورت جىلدا اتالعان پارك بەلسەندى دامي تۇسكەن. قازىرگى تاڭدا پاركتە جۇمىس ىستەيتىن 152 كومپانيا تىركەلىپ وتىر. شاعىن جانە ورتا كومپانيالاردىڭ 70 پايىزى IT تەحنولوگياسى بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە.
بۇل رەتتە, ۇلتتىق كاپيتالدىڭ كولەمى 10 پايىز ەكەندىگى دە اتاپ كورسەتىلدى. «پاركتە 46 ملرد. تەڭگەنىڭ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. مىڭداعان جوعارى بىلىكتى جۇمىس ورىندارى اشىلادى. سونىمەن قاتار, پاركتە قىزمەت ەتىپ جاتقان كومپانيالار 2010 جىلدان بەرى وزدەرىنە بەرىلگەن جەڭىلدىكتەرگە قاراماستان, سالىق تۇرىندە قازىناعا 3 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى قۇيدى», – دەدى اسەت ورەنتاي ۇلى. تاعى ءبىر بەلگىلى بولعانى, 140 گەكتاردى قۇرايتىن پارك اۋماعىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جانە وزگە دە جۇمىستاردى قامتيتىن ەكىنشى كەزەڭ 2015 جىلى تولىق اياقتالۋى ءتيىس. پارك اۋماعىندا قازىر «لوگيكوم», «قازاقتەلەكوم», «كبتۋ», «قازمۇنايگاز» جانە وزگە دە كومپانيالار قۇرىلىس جۇمىستارىنا كىرىسىپ كەتكەن.
قوسىمشا بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى مەيرام پىشەمباەۆ زاڭ جوبالارى 12 جۇمىس توبىنىڭ, كوميتەتتىڭ كەڭەيتىلگەن جانە دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىستارىندا جان-جاقتى تالقىعا سالىنعاندىعىن جەتكىزدى. پالاتا توراعاسى زاڭ جوبالارى بويىنشا بىلاي دەدى: «يننوۆاتسيا بارلىق جاڭا ونەركاسىپتىك ءوندىرىستىڭ نەگىزى بولۋى ءۇشىن عىلىمنىڭ, ءوندىرىس پەن بيزنەستىڭ كۇشىن بىرىكتىرۋگە ءتيىسپىز. زاڭ جوباسى وسى ماقساتتى كوزدەپ وتىر جانە قۇجات جاڭا تەحنولوگيالاردى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تەتىگى بولىپ تابىلادى».
دەپۋتاتتار بىرقاتار ساۋالدار قويىپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالعاننان كەيىن زاڭ جوبالارى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. جالپى, زاڭ جوباسى «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» يننوۆاتسيالىق كلاستەرىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن, «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىن باسقارۋ ەرەكشەلىكتەرىن ايقىندايدى. بۇل رەتتە, «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ باسقارۋ ورگانىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمعا – دەربەس كلاستەرلىك قورعا قايتا ۇيىمداستىرۋ كوزدەلەدى. پاركتىڭ دەربەس كلاستەرلىك قورىنا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن ءراسىمى بەلگىلەنەدى ءارى تەحنولوگيالار پاركىنىڭ الەۋەتتى قاتىسۋشىلارىنا قويىلاتىن تالاپتار ايقىندالادى. جانە دە «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركىن» دامىتۋ اياسىندا عىلىمدى, ءبىلىمدى جانە ءوندىرىستى ينتەگراتسيالاۋ شارالارى قاراستىرىلادى. ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمي زەرتتەۋدىڭ باسىم باعىتتارىن دامىتۋ كوزدەلەدى.
جالپى وتىرىستا, سونداي-اق, جاڭا رەداكتسياداعى «ىشكى ىستەر ورگاندارى تۋرالى» جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارى ەكىنشى وقىلىمدا قارالىپ, ماقۇلداندى. جاڭا رەداكتسياداعى زاڭ جوباسى 9 بولىمنەن تۇرادى. قۇجاتتىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – قوعامدىق باقىلاۋدى ازاماتتاردىڭ قۇقى مەن بوستاندىعىن قورعاۋمەن اينالىساتىن ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتىنە بەرۋ. بۇل رەتتە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جانە وڭىرلىك ىشكى ىستەر دەپارتامەنتتەرىنىڭ جانىنان قوعامدىق كەڭەستەر قۇرىلادى. جانە دە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جۇمىسىنداعى ارناۋلى قاعيداتتاردى قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇلار – ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىعىن ساقتاۋ جانە سىيلاۋ, اشىقتىق, جاريالىلىق, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن جانە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بىرەگەي جۇيەسىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدا بولۋ.
زاڭ جوباسى ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە ازاماتتاردى كۋالىك ەتۋگە ماجبۇرلەۋگە, كۇش قولدانۋعا جانە قۇقىققا قايشى ارەكەتتەرگە تىكەلەي تىيىم سالاتىن نورمامەن قامتىلعان. قوعامدا كەڭىنەن تالقىعا تۇسكەن پوليتسەيلەردىڭ اتىس قارۋىن قولدانۋعا قاتىستى ماسەلەسى دە قاراستىرىلىپ وتىر. قىزۋ پىكىرتالاس تۋدىرعان ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرىنىڭ اتۋ قارۋىن ەسكەرتۋسىز قولدانۋ قۇقىعى قامتىلعان نورما زاڭ جوباسىنان الىنىپ تاستالعاندىعىن جەتكىزگەن ءماجىلىستىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ مۇشەسى نۇرلان ءابدىروۆ تيىسىنشە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بىرقاتار الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىنە نازار اۋداردى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
