– مۇرات امانكەلدى ۇلى, وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا «قازاگرو» حولدينگى «بايتەرەككە» قوسىلدى. ءسويتىپ, «بايتەرەكتىڭ» كومپانيالار توبى تاعى ءۇش قارجى ينستيتۋتىمەن تولىقتى: «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى», «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» جانە «قازاگروقارجى». بۇلاردىڭ ءبارى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا وزىندىك ورنى بار ىرگەلى دامۋ ينستيتۋتتارى ەكەنىن بىلەمىز. «بايتەرەكتىڭ» اتالعان كومپانيالارعا قاتىستى الداعى جوسپارى قانداي؟
– مەملەكەت باسشىسى «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ الدىنا ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ سانىن ەكى ەسە قىسقارتۋ مىندەتىن قويعانى بەلگىلى. اگرارلىق سەكتوردا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالارعا, ياعني شاعىن بيزنەسكە ميكروكرەديت بەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىن» «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» قوسۋ جوسپارلانۋدا. ول ءوز كەزەگىندە سالاداعى ورتا جانە ءىرى جوبالاردى, سونداي-اق ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋعا باعىتتالماق.
وسىلايشا, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» بىرىڭعاي سالالىق كرەديت بەرۋشى ۇيىم اتانادى. سوندا فەرمەرلەر دە «نەسيە الۋ ءۇشىن قايدا جۇگىنۋ كەرەك؟» دەگەن سۇراقپەن باس قاتىرمايدى. ايتپەسە, وسىعان دەيىن ولار نەسيە كورپوراتسياسىنا نەمەسە قارجىلاي قولداۋ قورىنا جۇگىنەرىن بىلمەي, سەندەلىپ كەلگەن ەدى.
سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن جابدىقتارىن ليزينگكە بەرەتىن رەسپۋبليكاداعى ەڭ ءىرى كومپانيا – «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعامى «بايتەرەك» حولدينگىنەن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» ەنشىلەس كومپانيا رەتىندە بەرىلەدى.
بانكتەر تاراپىنان اگروونەركاسىپ سۋبەكتىلەرىنە بەرىلەتىن كرەديتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ جونىندەگى قىزمەت «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنا» تيەسىلى ەدى. ەندى بۇل قىزمەت «بايتەرەكتىڭ» تاعى ءبىر ەنشىلەس كومپانياسى – كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن بانك نەسيەلەرىنە كەپىلدىك بەرەتىن «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنا بەرىلەدى.
– بۇل جاعداي اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى قارجىلاندىرۋ كەزىندە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىنە كەرى اسەر ەتپەي مە؟
– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, بۇرىنعى «قازاگرو» حولدينگىنىڭ ءۇش ەنشىلەس كومپانياسى اگروونەركاسىپ سۋبەكتىلەرىن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن جابدىقتارىن قولجەتىمدى نەسيەلەۋدە, ليزينگپەن قامتاماسىز ەتۋدە باستى ءرول اتقاردى. سوندىقتان كومپانيالاردى قايتا قۇرۋ پروتسەستەرى قارجىلاندىرۋعا دەگەن قولجەتىمدىلىكتى قيىنداتپاۋى كەرەك. ءبىزدىڭ ماقسات – ساباقتاستىقتى ساقتاۋ. تۇپتەپ كەلگەندە وزگەرىستەر كومپانيا كليەنتتەرىنىڭ قىزمەتىنە اسەر ەتپەۋى ءتيىس.
بىرىنشىدەن, ەنشىلەس ۇيىمداردى قايتا ۇيىمداستىرۋ كەزىندە قارجىلاندىرۋدىڭ قولدانىستاعى شارتتارىن قايتا قاراۋدىڭ قاجەتى جوق. دەسە دە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» قوسىلعاننان كەيىن كرەديت تاڭداۋ كەزىندە فەرمەرگە باعدارلاۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن نەسيە باعدارلامالارى كەڭەيتىلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن سىياقى مولشەرلەمەسى, كرەديت بەرۋ مەرزىمى, جەڭىلدىكتى كەزەڭ سەكىلدى باسقا دا نەگىزگى شارتتار وزگەرىسسىز قالاتىنىن بولە-جارا اتاپ وتكىم كەلەدى.
ەكىنشىدەن, قوسىلۋ كەزىندە قارجى قىزمەتتەرىن كورسەتەتىن نەگىزگى بيزنەس-پروتسەسكە تارتىلعان «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ» ءىس باسىنداعى وندىرىستىك پەرسونالى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» اۋىستىرىلادى. ولاردىڭ ءبارى – تاجىريبەلى كادرلار. ولار فەرمەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن جاقسى بىلەدى. سوندىقتان مۇنداي مامانداردان ايىرىلىپ قالۋعا بولمايدى.
سونداي-اق بۇل جاعداي كومپانيالاردى بىرىكتىرۋ ساتىندە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنا» نەسيە بەرۋ ءۇشىن كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەردى قاراۋعا قاتىستى تۋىنداۋى مۇمكىن-اۋ دەگەن كىدىرىستەردىڭ الدىن الماق.
ۇشىنشىدەن, بىزدە كومپانيالاردى قايتا ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ناقتى ءارى دايەكتى ءىس-شارالار جوسپارى مەن مەرزىمى بەكىتىلگەن جول كارتالارى بار. «بايتەرەك» حولدينگى قايتا ۇيىمداستىرۋدىڭ بارلىق پروتسەسىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستايدى جانە جالپى ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى.
– كومپانيالاردى قايتا ۇيىمداستىرۋ تولىقتاي قاشان اياقتالماق؟
– قايتا ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى بىردەي «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قۇزىرەتىنە جاتپايتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىنىڭ جەكەلەگەن بۇيرىقتارىنا جانە بىرقاتار زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تالاپ ەتىلەدى.
كومپانيالاردى قايتا ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزگى پروتسەستەرىن وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى ۋاقتىلى تۇزەتۋ كەزىندە قىزمەتكەرلەردى اۋىستىرۋ جانە نەسيە قورجىنىن اۋدارۋ دا وسى مەرزىمدە اياقتالۋعا ءتيىس.
– سۇراقتارعا تۇششىمدى جاۋاپ بەرگەنىڭىز ءۇشىن راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
فارحات قايرات ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
