ەكونوميكا • 04 تامىز، 2021

ساباقتاستىق ساقتالادى

29 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى اگروونەركاسىپتىك بلوكتىڭ ەنشىلەس كومپانيالارىن قايتا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. بۇل رەتتە قولعا الىنعان جۇمىستار شارۋالار ءۇشىن قارجىلاندىرۋعا دەگەن قولجەتىمدىلىكتى قيىنداتپاۋى ءتيىس. حولدينگتىڭ وسى باعىتتا جۇرگىزىپ وتىرعان جۇمىسى تۋرالى «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارۋشى ديرەكتورى مۇرات دارىباەۆتان سۇراپ بىلگەن ەدىك.

– مۇرات امانكەلدى ۇلى، وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا «قازاگرو» حولدينگى «باي­تە­رەككە» قوسىلدى. ءسويتىپ، «باي­تەرەكتىڭ» كومپانيالار توبى تاعى ءۇش قارجى ينستيتۋتى­مەن تولىقتى: «اۋىل شارۋا­شى­­لىعىن قارجىلاي قول­داۋ قورى»، «اگرارلىق نەسيە كور­پو­­­راتسياسى» جانە «قازاگرو­قار­جى». بۇلاردىڭ ءبارى اۋىل شار­ۋا­شىلىعى سالاسىندا وزىن­­­دىك ورنى بار ىرگەلى دامۋ ينس­­تيتۋت­تارى ەكەنىن بىلەمىز. «باي­­­تە­رەكتىڭ» اتالعان كوم­پا­نيا­­­لارعا قاتىستى الداعى جوس­پا­رى قانداي؟

– مەملەكەت باسشىسى «بايتە­رەك» حولدينگىنىڭ الدىنا ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ سانىن ەكى ەسە قىس­قارتۋ مىندەتىن قويعانى بەل­گىلى. اگرارلىق سەكتوردا جۇمىس ىس­تەيتىن كومپانيالارعا، ياعني شا­عىن بيزنەسكە ميكروكرەديت بەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن «اۋىل شارۋا­­شى­لىعىن قارجىلاي قول­داۋ قورىن» «اگرارلىق نەسيە كور­پو­را­تسياسىنا» قوسۋ جوسپارلانۋدا. ول ءوز كەزەگىندە سالاداعى ورتا جانە ءىرى جوبالاردى، سونداي-اق ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن قار­جىلاندىرۋعا باعىتتالماق.

وسىلايشا، «اگرارلىق نەسيە كورپو­راتسياسى» بىرىڭعاي سالالىق كرەديت بەرۋشى ۇيىم اتانادى. سوندا فەرمەرلەر دە «نەسيە الۋ ءۇشىن قايدا جۇگىنۋ كەرەك؟» دەگەن سۇراقپەن باس قاتىرمايدى. ايتپەسە، وسىعان دەيىن ولار نەسيە كورپوراتسياسىنا نەمەسە قارجىلاي قولداۋ قورىنا جۇگى­نە­رىن بىلمەي، سەندەلىپ كەلگەن ەدى.

سونىمەن قاتار اۋىل شارۋا­­شى­لىعى تەحنيكاسى مەن جاب­دىق­­تارىن ليزينگكە بەرەتىن رەس­پۋب­­ليكاداعى ەڭ ءىرى كومپانيا – «قاز­اگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعا­مى «بايتەرەك» حولدينگىنەن «اگ­رار­لىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» ەن­شى­لەس كومپانيا رەتىندە بەرىلەدى.

بانكتەر تاراپىنان اگروو­نەر­كاسىپ سۋبەكتىلەرىنە بەرى­لە­تىن كرەديتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ جونىندەگى قىزمەت «اۋىل شارۋا­شى­لىعىن قارجىلاي قولداۋ قو­رىنا» تيەسىلى ەدى. ەندى بۇل قىز­مەت «بايتەرەكتىڭ» تاعى ءبىر ەنشىلەس كومپانياسى – كاسىپ­كەر­لىك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن بانك نەسيە­لە­رىنە كەپىلدىك بەرەتىن «دامۋ» كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ قورىنا بەرى­لەدى.

– بۇل جاعداي اۋىل شارۋا­شى­لىعى تاۋارىن وندىرۋشى­لەر­دى قارجىلاندىرۋ كەزىندە كور­سە­­تى­لەتىن قىزمەتتەردىڭ قول­جە­­تىم­­دى­لىگىنە كەرى اسەر ەتپەي مە؟

– وزدە­رىڭىز بىلەتىندەي، بۇرىن­عى «قازاگرو» حولدينگىنىڭ ءۇش ەنشىلەس كومپانياسى اگرو­ونەر­­­كاسىپ سۋبەكتىلەرىن اۋىل شا­­­رۋا­­شىلىعى تەحنيكاسى مەن جاب­دىق­تارىن قولجەتىمدى نەسيەلەۋدە، ليزينگپەن قامتاماسىز ەتۋدە باستى ءرول اتقاردى. سوندىقتان كومپا­نيالاردى قايتا قۇرۋ پرو­تسەس­تەرى قارجىلاندىرۋعا دەگەن قولجەتىمدىلىكتى قيىنداتپاۋى كەرەك. ءبىزدىڭ ماقسات – ساباق­تاس­تىقتى ساقتاۋ. تۇپتەپ كەلگەندە وزگەرىستەر كومپانيا كليەنت­تە­رى­نىڭ قىزمەتىنە اسەر ەتپەۋى ءتيىس.

بىرىنشىدەن، ەنشىلەس ۇيىم­دار­دى قايتا ۇيىمداستىرۋ كە­زىن­دە قارجىلاندىرۋدىڭ قول­دا­نىستاعى شارتتارىن قايتا قاراۋ­دىڭ قاجەتى جوق. دەسە دە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» «اگرارلىق نەسيە كور­پوراتسياسىنا» قوسىلعاننان كەيىن كرەديت تاڭداۋ كەزىندە فەرمەرگە باعدارلاۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن نەسيە باعدارلامالارى كەڭەي­تىلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ون­دىرۋشىلەر ءۇشىن سىياقى مول­شەر­­لەمەسى، كرەديت بەرۋ مەرزىمى، جەڭىلدىكتى كەزەڭ سەكىلدى باسقا دا نەگىزگى شارتتار وزگەرىسسىز قالا­تى­نىن بولە-جارا اتاپ وتكىم كەلەدى.

ەكىنشىدەن، قوسىلۋ كەزىندە قارجى قىزمەتتەرىن كورسەتەتىن نەگىز­گى بيزنەس-پروتسەسكە تارتىلعان «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ» ءىس باسىنداعى وندىرىستىك پەرسونالى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» اۋىس­تى­رىلادى. ولاردىڭ ءبارى – تا­جىريبەلى كادرلار. ولار فەر­مەر­لەرگە قىزمەت كورسەتۋدىڭ ەرەك­­شەلىكتەرىن جاقسى بىلەدى. سون­دىق­تان مۇنداي مامانداردان ايىرىلىپ قالۋعا بولمايدى.

سونداي-اق بۇل جاعداي كومپانيالاردى بىرىكتىرۋ ساتىندە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنا» نەسيە بەرۋ ءۇشىن كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەردى قاراۋعا قاتىستى تۋىنداۋى مۇمكىن-اۋ دە­گەن كىدىرىستەردىڭ الدىن الماق.

ۇشىنشىدەن، بىزدە كومپانيالاردى قايتا ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ناقتى ءارى دايەكتى ءىس-شارالار جوسپارى مەن مەرزىمى بەكىتىلگەن جول كارتالارى بار. «بايتەرەك» حولدينگى قايتا ۇيىمداستىرۋدىڭ بارلىق پروتسەسىن تۇراقتى باقى­لاۋ­دا ۇستايدى جانە جالپى ۇيلەس­تى­رۋدى جۇزەگە اسىرادى.

– كومپانيالاردى قايتا ۇيىم­­­داستىرۋ تولىقتاي قاشان اياق­­تال­ماق؟

– قايتا ۇيىمداستىرۋعا قا­تىس­­تى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى بىردەي «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قۇزى­رەتىنە جاتپايتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە اۋىل شارۋا­شىلىعى، ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىنىڭ جەكەلەگەن بۇيرىقتارىنا جانە بىرقاتار زاڭ­عا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تالاپ ەتىلەدى.

كومپانيالاردى قايتا ۇيىم­داس­تىرۋدىڭ نەگىزگى پروتسەستەرىن وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. نورماتيۆتىك-قۇ­قىق­تىق اكتىلەردى ۋاقتىلى تۇزەتۋ كەزىندە قىزمەتكەرلەردى اۋىستىرۋ جانە نەسيە قورجىنىن اۋدارۋ دا وسى مەرزىمدە اياقتالۋعا ءتيىس.

– سۇراقتارعا تۇششىمدى جا­­ۋاپ بەرگەنىڭىز ءۇشىن راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

فارحات قايرات ۇلى،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ءالتىنساريننىڭ ادامي بولمىسى

رۋحانيات • بۇگىن، 00:01

ۋاقىت جاراتقان ۇلى جىر

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار